Trump arızadan Biden yönetimini sorumlu tuttu
ABD Başkanı Donald Trump, hava trafik kontrol sistemindeki arızanın ardından yaptığı ilk kapsamlı açıklamada, eski Başkan Joe Biden’ın yönetimini Federal Havacılık İdaresinin altyapısını kötüleştirmekle suçladı. Trump, hava trafik kontrol ağının önemli bölümünün yaklaşık 50 yıllık olduğunu söyledi.
Trump, Truth Social hesabından yayımladığı mesajlarda hava trafik kontrol sisteminin yenilenmesi için planları bulunduğunu, ancak Kongrenin gerekli kaynağı hızla onaylaması gerektiğini belirtti. ABD Başkanı, Federal Havacılık İdaresinin mevcut ekibinin modernizasyon çalışmalarını yürütebileceğini savundu.
Trump’ın açıklaması, 13 Kasım Cuma günü uygulanan ülke çapındaki kalkış kısıtlamasının ardından geldi. Kısıtlama kaldırılmış olmasına rağmen hava yolu şirketlerinin uçak ve personel planlamasında oluşan aksama, hafta sonu boyunca çok sayıda yolcunun gecikme ve iptallerle karşılaşmasına neden oldu.
Arıza eski altyapı ve yönlendirici bağlantısında
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ilk incelemelerde arızanın eski bakır kabloların fiber kablolarla değiştirilmesi çalışmasıyla bağlantılı göründüğünü açıkladı. Savunma şirketi L3Harris’in yürüttüğü çalışmanın sistemde aşırı yüke neden olmuş olabileceği değerlendiriliyor.
Yetkililer, yüklenici kaynaklı bir hata ile arızalı bir yönlendirici ihtimalini inceliyor. İnceleme kapsamında iki yönlendirici teknik testlere gönderildi. Duffy, arızanın siber saldırı olduğuna ilişkin bulgu bulunmadığını da bildirdi.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise eski ve yeni teknolojilerin aynı ağda birleştirilmesinin teknik zorluk yarattığını söyledi. Arızanın kesin nedeni hakkındaki inceleme sürerken, yetkililer hava trafik kontrol sisteminin eski donanımına yönelik yenileme ihtiyacında birleşiyor.
Binlerce seferde gecikme ve iptal yaşandı
Federal Havacılık İdaresi, iletişim ve radar verilerindeki kararsızlık nedeniyle 13 Kasım Cuma günü ülke genelinde kalkışları dört saatten uzun süre durdurdu. Uygulama, son 25 yılın en uzun ülke çapındaki kalkış kısıtlamalarından biri olarak kayda geçti.
Kısıtlama sırasında ve sonrasında binlerce uçuş iptal edildi veya gecikti. Uçuş takip verileri, yalnızca Cuma günü 9 binden fazla uçuşta gecikme yaşandığını gösterdi. Cumartesi günü de 6 bini aşan iptal sayısı, hava yolu ağındaki aksamanın sürdüğünü ortaya koydu.
Kalkış kısıtlamasının kaldırılması, uçuş programlarının hemen normale dönmesini sağlamadı. Uçakların farklı havalimanlarında kalması, mürettebatın görev süreleri ve bağlantılı seferlerin yeniden planlanması, yolcular için bekleme sürelerini uzattı. Yetkililer, sefer kapasitesinin pazartesi günü normal düzeye yaklaşmasını bekliyor.
Kongreye 50 milyar dolarlık modernizasyon çağrısı
Trump, ikinci mesajında Kongrenin hava trafik kontrol altyapısı için kaynak ayırması hâlinde modernizasyonun hızlı ve verimli biçimde tamamlanacağını söyledi. Trump, yenileme çalışmalarının parça parça değil, bütüncül bir yatırımla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Duffy de Kongreden hava trafik altyapısının yenilenmesi için 50 milyar dolarlık finansman talep etti. Talep; eski kabloların değiştirilmesi, veri iletim ağlarının güçlendirilmesi ve yönlendirici sistemlerinin yenilenmesini kapsıyor.
Hava trafik kontrol sistemindeki arıza, ABD’de sivil havacılık altyapısının yaşlanması tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. İncelemenin sonucu, arızada yüklenicinin uygulamasının mı, yönlendirici donanımının mı yoksa iki etkenin birlikte mi rol oynadığını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD’deki kalkış kısıtlaması ne zaman uygulandı?
Federal Havacılık İdaresi, 13 Kasım 2026 Cuma günü iletişim ve radar verilerindeki kararsızlık nedeniyle ülke çapında kalkış kısıtlaması uyguladı. Kısıtlama dört saatten uzun sürdü.
ABD hava trafik kontrol arızasının nedeni neydi?
İlk incelemeler, eski bakır kabloların fiber kablolarla değiştirilmesi çalışmasının sistemde aşırı yük oluşturmuş olabileceğini gösterdi. Yetkililer yüklenici hatası ile yönlendirici arızası ihtimallerini inceliyor.
Donald Trump uçuş krizi hakkında ne söyledi?
Donald Trump, hava trafik kontrol altyapısının yaşlanmasından Biden yönetimini sorumlu tuttu. Trump ayrıca Kongreden sistemin modernizasyonu için acil kaynak ayırmasını istedi.
Uçuşlar neden kalkış kısıtlaması kaldırıldıktan sonra da aksadı?
Kalkış kısıtlaması kaldırıldıktan sonra uçakların, mürettebatın ve bağlantılı seferlerin yeniden planlanması gerekti. Hava yolu ağındaki planlama aksaması binlerce gecikme ve iptalin sonraki günlere taşınmasına neden oldu.