Bahreyn’de sabah saatlerinde alarm verildi
İran Devrim Muhafızları Ordusu, 15 Kasım Pazar sabahı Bahreyn’deki El-Riffa Helikopter Üssü’nde bulunan ABD hava savunma radarını altı insansız hava aracıyla hedef aldığını öne sürdü. Bahreyn Savunma Kuvvetleri ise İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan önlediğini ve imha ettiğini bildirdi.
Başkent Manama çevresinde sabah erken saatlerde patlama sesleri duyuldu. Yerel saatle yaklaşık 04.00’te başlayan seslerin ardından 06.30 civarında ikinci bir patlama dalgası bildirildi. Sirenlerin çalması üzerine Bahreyn İçişleri Bakanlığı, vatandaşlar ve ülkede yaşayanlara sakin kalmaları, en yakın güvenli noktaya gitmeleri ve duyuruları resmî kanallardan takip etmeleri çağrısı yaptı.
15 Kasım’daki uyarılar, Bahreyn’de eylülden beri yayımlanan ilk geniş kapsamlı kamu güvenliği alarmı oldu. Bahreyn yönetimi, ülke topraklarının ABD ile İran arasındaki hesaplaşmanın alanına dönüştürülmesini kabul etmediğini ve saldırıların sonuçlarından İran’ı sorumlu tuttuğunu açıkladı.
İran altı İHA gönderdiğini öne sürdü
İran Devrim Muhafızları, hava-uzay kuvvetlerine bağlı altı insansız hava aracının El-Riffa’daki ABD hava savunma radarını hedef aldığını duyurdu. İran tarafı saldırıyı, ABD’nin İran’a yönelik askerî faaliyetlerine karşılık olarak sundu ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime işaret etti.
El-Riffa tesisi, Manama’nın güneyinde yer alıyor ve ABD’nin helikopter unsurları ile hava savunma kapasitesine ev sahipliği yapıyor. Tesis, Bahreyn’in Cüfeyr bölgesindeki ABD Donanması 5. Filo karargâhından farklı bir askerî noktada bulunuyor. İran’ın 13 Kasım ve 15 Kasım’daki açıklamalarında özellikle El-Riffa’daki radar sisteminin hedef gösterilmesi, hava savunma ve erken uyarı altyapısının öne çıktığını gösterdi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın ABD’nin İran’a yönelik saldırılarında bölgedeki üslerin kullanıldığı yönündeki değerlendirmelerini yineledi. Bekayi, İran’ın askerî eylemlerini meşru müdafaa kapsamında gördüğünü ve hedefin ülkelerin egemenliği değil, ABD askerî unsurları olduğunu savundu.
Radarın vurulduğu iddiası doğrulanmadı
Bahreyn Savunma Kuvvetleri, 15 Kasım’daki saldırıda kaç insansız hava aracının kullanıldığına ilişkin sayı vermedi. Bahreyn makamları yalnızca hava savunma sistemlerinin birden fazla hava saldırısını hedeflere ulaşmadan engellediğini bildirdi. ABD makamlarından saldırının ardından hedef alınan radar sistemine ilişkin ayrıntılı bir değerlendirme gelmedi.
Bu nedenle İran’ın radar tesisini vurduğu yönündeki iddia bağımsız biçimde doğrulanmadı. İran’ın altı İHA kullandığı açıklaması ile Bahreyn’in “birden fazla” saldırıyı engellediği açıklaması arasında sayı bakımından fark bulunuyor; ancak iki taraf da saldırının El-Riffa çevresindeki ABD askerî varlığını hedef aldığını kabul ediyor.
İran, 13 Kasım’da da Bahreyn’deki bir erken uyarı radarını hedef aldığını ve tesisi imha ettiğini ileri sürmüştü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, önceki olayda Bahreyn yönüne ilerleyen iki İran insansız hava aracını düşürdüğünü, can kaybı ve hasar yaşanmadığını açıklamıştı. 15 Kasım’daki girişim, iki ülke arasındaki doğrudan saldırıların iki gün içinde ikinci kez yaşanmasına neden oldu.
Gerilim Hürmüz ve diplomasiyi etkiliyor
Bahreyn, ABD Donanması 5. Filo karargâhına ev sahipliği yapması nedeniyle İran ile ABD arasındaki askerî gerilimin hassas noktalarından biri olarak görülüyor. İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarıyla 28 Şubat’ta başlayan savaş, dokuz aya yaklaşırken Körfez ülkelerindeki ABD üsleri, limanlar, enerji tesisleri ve hava savunma altyapısı da risk altında kaldı.
İran, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini kısıtlamayı sürdürüyor. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının önemli geçiş güzergâhlarından biri olduğu için askerî hareketlilik enerji piyasaları ve ticari taşımacılık bakımından da yakından izleniyor. ABD ise İran petrol sevkiyatını sınırlamayı amaçlayan deniz ablukasını koruyor.
Diplomatik girişimler henüz savaşın sona ermesine yönelik bir anlaşma üretmedi. ABD Başkanı Donald Trump, İran veya Yemen’deki İran destekli Husilerden yeni saldırılar gelmemesi hâlinde geniş çaplı saldırılardan kaçınabileceğini belirtirken, deniz ablukasının süreceğini söyledi. Aynı gün Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon da Riyad’a yönelen iki balistik füzeyi ve ülkenin doğusundaki üç insansız hava aracını engellediğini açıkladı.
Bahreyn’e yönelik son saldırı, Körfez’de hava savunma sistemlerinin, ABD askerî varlığının ve deniz taşımacılığı güvenliğinin aynı anda baskı altında kaldığını ortaya koydu. Tarafların saldırıların etkisine dair farklı açıklamaları nedeniyle El-Riffa’daki radar tesisinin durumu hakkında doğrulanmış yeni bir hasar bilgisi bulunmuyor.
Sıkça Sorulanlar
İran 15 Kasım’da Bahreyn’de hangi hedefi vurduğunu öne sürdü?
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’deki El-Riffa Helikopter Üssü’nde bulunan ABD hava savunma radarını altı insansız hava aracıyla hedef aldığını öne sürdü.
Bahreyn İran saldırısına nasıl karşılık verdi?
Bahreyn Savunma Kuvvetleri, hava savunma sistemlerinin çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan engellediğini ve imha ettiğini bildirdi. İçişleri Bakanlığı, halka güvenli noktalara gitme çağrısı yaptı.
El-Riffa’daki ABD radar tesisi vuruldu mu?
İran radar tesisini vurduğunu öne sürerken Bahreyn saldırıların hedefe ulaşmadan önlendiğini açıkladı. Radarın hasar gördüğünü doğrulayan bağımsız bir bilgi bulunmuyor.
El-Riffa Helikopter Üssü neden önem taşıyor?
El-Riffa Helikopter Üssü, ABD helikopter unsurları ve hava savunma radarına ev sahipliği yapıyor. Tesis, Körfez’in batısındaki ABD askerî varlığı için erken uyarı ve hava savunma kapasitesinin parçası kabul ediliyor.
Bahreyn’e yönelik saldırılar bölgesel gerilimi neden artırıyor?
Bahreyn, ABD Donanması 5. Filo karargâhını barındırıyor ve Hürmüz Boğazı’na yakın konumda bulunuyor. Saldırılar, ABD-İran çatışmasının Körfez’deki askerî üsler, enerji sevkiyatı ve deniz ticaretine yayılma riskini artırıyor.