ABD Başkanı Donald Trump, yüksek dizel fiyatlarının tarımsal üretim maliyetlerini artırdığı dönemde çiftçilere 8 milyar dolarlık destek sözü verdi. Hasat Yakıt Desteği Programı adıyla yürütülecek yardım, 2026 ürün yılına ilişkin kayıpların bir bölümünü karşılamayı hedefliyor. Programın ödeme oranları Kasım ayında açıklanacak.
Kansas’taki mitingde açıklanan destek paketi
Trump, 19 Ekim gecesi Kansas’ta düzenlenen seçim mitinginde ABD Tarım Bakanlığı’nın çiftçilerin hasat dönemi dizel giderlerini karşılamak üzere yeni bir yardım programı başlatacağını söyledi. Açıklama, kasım ayındaki ara seçimlere kısa süre kala yapıldı.
Trump, destek paketinin çiftçilere hasat döneminde öngörülebilirlik sağlamasını amaçladığını belirtti. ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins de 8 milyar dolarlık kaynağın üreticilerin hasadı sürdürmesine ve ülkenin gıda arzını desteklemesine katkı sunacağını açıkladı.
Yardım, akaryakıt istasyonlarındaki dizel fiyatını doğrudan düşürmeyecek. Çiftçiler, yakıt harcamalarındaki artışın yol açtığı maliyet baskısını azaltmak için tek seferlik ödemeler alacak. Tarım makineleri, biçerdöverler, pompalar ve sulama sistemleri yoğun dizel tüketimi nedeniyle programın temel gerekçesini oluşturuyor.
Destek ödemeleri hangi ölçütlerle hesaplanacak?
ABD Tarım Bakanlığı, yardım tutarlarını standart bir hesaplama yöntemiyle belirleyecek. Hesaplamada çiftçilerin Tarım Hizmetleri Ajansına bildirdiği ekili alanlar, tahmini üretim maliyetleri, ürün verimleri ve tarımsal emtia fiyatları kullanılacak.
Bakanlık, büyük ürün grupları için ödeme oranlarını kasım ayında ilan etmeyi planlıyor. Diğer uygun ürünler için ayrıntıların daha sonra duyurulması öngörülüyor. Mısır, buğday, pirinç ve benzeri ürünleri yetiştiren çiftçiler, üretim bilgilerine göre farklı tutarlarda destek alabilecek.
Programdan yararlanmak için ürün sigortası yaptırma şartı aranmayacak. Başvuru yapmak isteyen üreticilerin Login.gov hesabı açması ve hesabı Tarım Bakanlığı sistemleriyle ilişkilendirmesi gerekiyor. Ödemelerin hangi tarihte hesaplara aktarılacağı henüz açıklanmadı.
Finansmanın Tarım Bakanlığı’nın ürün sigortası ve doğal afet yardımları gibi programlarda kullandığı Emtia Kredi Kuruluşu kaynaklarından karşılanması planlanıyor. Kaynağın kullanımına ilişkin uygulama ayrıntıları, ödeme oranlarıyla birlikte netleşecek.
Yüksek dizel fiyatları hasat maliyetini artırdı
Dizel fiyatı 22 Eylül’de galon başına 6,53 dolarla rekor seviyeye çıktı. Ulusal ortalama daha sonra sınırlı gerileyerek yaklaşık 6,32 dolara indi. Bir yıl önce galon başına ortalama 3,62 dolar olan dizel fiyatı, tarımsal işletmelerin yakıt bütçesini belirgin biçimde yükseltti.
Dizel, yalnızca traktör ve biçerdöverlerde değil, sulama ekipmanlarında, ürün taşımacılığında ve çiftlik içi lojistikte de kullanılıyor. Yakıt maliyetleri gübre fiyatlarını da etkileyebiliyor. Tarımsal üretimde bir dönüm buğdayın yakıt kaynaklı maliyet artışı ile bir dönüm pirincin maliyet artışı aynı düzeyde gerçekleşmiyor; enerji yoğunluğu yüksek ürünlerde ek yük daha fazla hissediliyor.
Tarım Bakanlığı tahminlerine göre net tarım geliri 2026’da yüzde 2,6 gerileyebilir. Toplam üretim maliyetlerinin yüzde 4,5 artması, yakıt ve yağ giderlerinin ise yaklaşık yüzde 30 yükselmesi bekleniyor. Destek paketi, artan maliyetlerin çiftçilerin gelirleri üzerindeki etkisini sınırlamaya yönelik adımlardan biri olarak öne çıkıyor.
Önceki yakıt adımı ve finansman kaynağı
Yönetim, ayın başında kırmızı boyalı dizelin vergiden muaf kullanımına ilişkin sınırlamaları gevşeten bir başkanlık kararnamesi de yayımladı. Normal koşullarda traktör gibi karayolu dışı ekipmanlarda kullanılan kırmızı boyalı dizelin belirli koşullarda kara yolu araçlarında kullanılmasına izin verilmesi, çiftçi ve taşımacıların vergi yükünü azaltmayı amaçlıyor.
Yeni 8 milyar dolarlık program, söz konusu vergi düzenlemesinden daha geniş kapsamlı bir mali destek sağlıyor. Yönetim, aralık ayında da ticaret ve ihracat koşullarından etkilenen üreticiler için 12 milyar dolarlık ayrı bir yardım paketi açıklamıştı.
Yüksek enerji maliyetleri, küresel petrol sevkiyatlarındaki aksama, Orta Doğu’daki çatışmalar ve sınırlı rafineri kapasitesiyle birlikte ABD tarımının ana maliyet başlıklarından biri haline geldi. Hasat Yakıt Desteği Programı’nın etkisi, kasımda ilan edilecek ürün bazlı ödeme oranları ve ödemelerin çiftçilere ulaşma takvimiyle daha net görülecek.
Sıkça Sorulanlar
Hasat Yakıt Desteği Programı nedir?
Hasat Yakıt Desteği Programı, ABD Tarım Bakanlığı'nın yüksek dizel fiyatlarından etkilenen çiftçilere 8 milyar dolarlık mali destek sağlamayı planladığı yardım programıdır. Ödemeler, hasat dönemindeki yakıt maliyetlerinin bir bölümünü karşılamayı hedefliyor.
ABD'li çiftçilere dizel desteği ne zaman ödenecek?
ABD Tarım Bakanlığı, büyük ürün gruplarına ait ödeme oranlarını Kasım 2026'da açıklamayı planlıyor. Çiftçilerin ödemeleri hangi tarihte alacağı henüz duyurulmadı.
Dizel yardımından yararlanmak için ürün sigortası gerekli mi?
Hasat Yakıt Desteği Programı için ürün sigortası şartı aranmayacak. Başvuru yapacak çiftçilerin Login.gov hesabı açarak hesabı ABD Tarım Bakanlığı sistemleriyle ilişkilendirmesi gerekiyor.
Çiftçilere yapılacak dizel ödemeleri nasıl hesaplanacak?
Ödemeler, Tarım Hizmetleri Ajansına bildirilen ekili alan, tahmini üretim maliyeti, ürün verimi ve tarımsal emtia fiyatları dikkate alınarak hesaplanacak. Ürün türlerine göre ödeme tutarları farklılaşabilecek.