Birleşik Krallık hükümeti, 16 ve 17 yaşındaki gençlerle yetişkinler arasındaki cinsel ilişkileri yasaklamayı hedefleyen kademeli rıza yaşı modelini görüşeceğini bildirdi. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, tartışmanın Russell Brand hakkındaki mahkûmiyetin ve eğlence sektöründeki başka iddiaların ardından öne çıktığını söyledi. Hükümet henüz yasa değişikliği yönünde kesin karar açıklamadı.
Hükümet rıza yaşı için kademeli modeli tartışacak
Birleşik Krallık’ta mevcut hukuk, 16 ve 17 yaşındaki kişilerin yetişkinlerle rızaya dayalı cinsel ilişki kurmasına genel olarak izin veriyor. Çocuklarla çalışılan bazı görevlerde bulunan kişiler için özel yasaklar bulunuyor; ancak yaş farkı tek başına her durumda suç oluşturmuyor.
Gündeme gelen kademeli model, aynı yaş grubundaki gençlerin ilişkilerini suç kapsamına almadan, yetişkinlerin 16 ve 17 yaşındaki kişilerle kurduğu cinsel ilişkileri yasaklamayı amaçlıyor. Modelin yaş farkı eşiği, hangi yetişkinlerin kapsama gireceği ve mevcut istisnaların nasıl değişeceği henüz açıklanmadı.
Pat McFadden, bakanların yaş farkı ve güç dengesizliği sorularını ele alacağını belirtti. McFadden, geniş yaş farkının bazı durumlarda güçlü yetişkinlerin konumlarını kötüye kullanmasıyla bağlantılı olabileceğini söyledi. Açıklama, hükümetin yasa tasarısı hazırladığı anlamına gelmiyor; tartışmanın bakanlık düzeyinde yapılacağını gösteriyor.
Mia Latter’ın çağrısı tartışmayı yeniden başlattı
Mia Latter, 16 yaşındayken Russell Brand tarafından tecavüze uğradığını iddia ederek kimliğinin açıklanmasına izin verdi. Latter, Brand ile tanıştığında Brand’ın 30 yaşında olduğunu, yaş ve toplumsal konum farkının ilişkide ciddi bir güç eşitsizliği yarattığını savundu.
Latter, talebinin gençlerin birbirleriyle ilişkilerini cezalandırmak olmadığını vurguladı. Latter’ın önerisi, 16-18 yaş grubundaki kişiler arasındaki ilişkilerin yasal kalması; 30’lu, 40’lı veya daha ileri yaşlardaki yetişkinlerin 18 yaş altındaki kişilerle ilişki kurmasının suç sayılması yönünde.
Latter’ın daha önce takma adla yer aldığı 2023 tarihli soruşturmadaki iddiaları Brand reddetmişti. Latter, Brand’ın yakın dönemdeki ceza davasının şikâyetçileri arasında yer almadı. Russell Brand, dört kadına karşı işlediği bir tecavüz ve üç cinsel saldırı suçundan 10 yıl 6 ay hapis cezası alıyor. Brand, diğer bazı suçlamalardan beraat etti.
Güç eşitsizliği ve gençlerin korunması tartışılıyor
Kademeli rıza yaşı talebinin merkezinde yalnızca yaş farkı değil, yetişkinin şöhreti, ekonomik gücü, mesleki etkisi veya deneyiminin genç kişi üzerindeki etkisi yer alıyor. Çocukların korunması alanında çalışan kuruluşlar, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin bazı yetişkinler tarafından istismara ve kandırmaya açık olabileceğini belirtiyor.
Birleşik Krallık hukuku son yıllarda öğretmenlik, bakım hizmetleri ve spor koçluğu gibi güven ilişkisi doğuran görevlerde çalışanların 16 ve 17 yaşındaki kişilerle cinsel ilişki kurmasına yönelik sınırlamaları genişletti. Kampanya yürütenler, görev ilişkisi bulunmayan vakalarda da yetişkinlerin gençler üzerindeki etkisini dikkate alan kurallar istiyor.
Hükümet yetkilileri, olası değişikliğin kapsamlı inceleme gerektirdiğini kabul ediyor. Rıza yaşının değiştirilmesi, gençler arasındaki ilişkiler, ceza hukuku, kolluk uygulamaları ve mağdurların korunması bakımından ayrıntılı düzenleme gerektiriyor. Kademeli modelin hangi yaş aralıklarını ve hangi yaş farklarını kapsayacağı, siyasi ve hukuki değerlendirmelerin temel başlıklarından biri olacak.
David Walliams soruşturması da gündemde yer aldı
Tartışma, komedyen David Walliams hakkında kamuoyuna yansıyan cinsel uygunsuz davranış iddialarıyla aynı dönemde yoğunlaştı. Londra Metropolitan Polisi, ciddi cinsel suç iddialarına ilişkin inceleme başlattığını açıkladı. Polis incelemesinin, kamuoyuna yansıyan bazı iddialardan ayrı bildirimleri de kapsadığı bildirildi.
David Walliams, herhangi bir suç işlediği ve genç kadınları kandırdığı yönündeki iddiaları reddediyor. Walliams hakkında yürütülen inceleme ile Russell Brand’in mahkûmiyeti farklı hukuki dosyalar olarak ele alınıyor.
Muhalefet temsilcileri de rıza yaşı kurallarındaki olası değişikliğin tartışılmasını destekledi. Başbakan yardımcılığı görevini fiilen yürüten Louise Haigh, Mia Latter ve benzer deneyim yaşayan kişilerin görüşlerinin yasa yapımında dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Yasa değişikliği için henüz takvim açıklanmadı
Birleşik Krallık hükümeti, kademeli rıza yaşı düzenlemesi için taslak metin, istişare tarihi veya parlamento takvimi paylaşmadı. Bakanların ilk değerlendirmesi, mevcut yasanın yetişkinler ile 16-17 yaş grubundaki gençler arasındaki ilişkiler bakımından yeterli koruma sağlayıp sağlamadığını belirlemeye odaklanacak.
Yasa değişikliği gündeme gelirse parlamentonun, gençlerin cinsel özerkliği ile yetişkinlerin nüfuzundan korunması arasındaki dengeyi yeniden tanımlaması gerekecek. Tartışmanın sonucu, yaş farkına dayalı açık bir yasak, güven ilişkisi hükümlerinin genişletilmesi veya mevcut kuralların korunması olabilir.
Sıkça Sorulanlar
Birleşik Krallık'ta mevcut rıza yaşı kaç?
Birleşik Krallık'ta genel rıza yaşı 16'dır. Mevcut hukukta, özel güven ilişkisi bulunan bazı meslekler dışındaki yetişkinlerin 16 ve 17 yaşındaki kişilerle rızaya dayalı ilişkileri genel olarak suç sayılmıyor.
Kademeli rıza yaşı modeli ne anlama geliyor?
Kademeli rıza yaşı modeli, yakın yaştaki gençler arasındaki ilişkileri yasal tutarken yetişkinlerle 16 ve 17 yaşındaki kişiler arasındaki ilişkileri yaş farkına veya yetişkinin yaşına göre suç kapsamına almayı öngörüyor.
Mia Latter ne talep ediyor?
Mia Latter, 16-18 yaş grubundaki gençlerin birbirleriyle ilişkilerinin suç sayılmamasını, ancak yetişkinlerin 18 yaş altındaki kişilerle cinsel ilişki kurmasının cezai yaptırıma bağlanmasını istiyor.
Hükümet yasa değişikliği kararı aldı mı?
Birleşik Krallık hükümeti kesin bir yasa değişikliği kararı açıklamadı. Pat McFadden, kademeli rıza yaşı önerisinin bakanlar tarafından görüşüleceğini bildirdi.