ABD Başkanı Donald Trump, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile 10 Kasım’da Beyaz Saray’da yaptığı görüşmenin ardından İran’a yönelik savaşın askerî bakımdan “fiilen sona erdiğini” söyledi. Trump, askerî harekâtı yeniden başlatmayı şimdilik gerekli görmediğini açıklarken ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını ve kara tedarik hatlarını hedefleyen uygulamalarını sürdüreceğini bildirdi.
Trump, İran’la savaşın sona ermesine yönelik “olumlu bir ivme” bulunduğunu ancak uzun vadeli bir çözüm için İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiğini savundu. İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ise Washington’un müzakereler hakkındaki açıklamalarını reddederek ABD’nin Tahran’ın koşullarını kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Rubio, müzakerelerde yakın uzlaşma beklemediğini söyledi
Marco Rubio, diplomasi seçeneğinin tamamen kapanmadığını vurguladı. Buna karşılık Rubio, mevcut temasların verimli sonuç vermediğini ve anlaşma için gerekli zeminin oluşmadığını dile getirdi. Açıklama, ABD ile İran arasındaki savaşın dokuzuncu ayında, arabuluculuk kanallarının yeniden hareketlendirilmesine dönük beklentilerin zayıfladığı bir dönemde geldi.
ABD yönetimi, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeyi temel güvenlik hedefi olarak gösteriyor. Rubio, İran’ın nükleer kapasitesinin yalnızca ABD ve İsrail için değil, daha geniş bölge için de risk oluşturduğunu savundu. Rubio ayrıca ABD’nin bölgedeki askerî personeline veya deniz taşımacılığına açık tehdit oluşması hâlinde savunma amacıyla harekete geçme hakkı bulunduğunu söyledi.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik askerî harekât başlatmasının ardından nisan ayında ateşkese varılmış, haziranda kalıcı barış için bir mutabakat metni hazırlanmıştı. Ancak mutabakat metni nihai anlaşmaya dönüşmedi. Son günlerde ABD’nin Hürmüz Boğazı yakınındaki Kiş Adası’nda İran hava savunma unsurlarını hedef aldığı da bildirildi.
Trump askerî eylemi şimdilik gerekli görmediğini söyledi
Donald Trump, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile görüşmesinin ardından Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, İran’a karşı askerî eylemin mevcut koşullarda gerekli görünmediğini söyledi. Trump, İran savaşının askerî yönden fiilen bittiğini savundu ve çatışmanın yakında sona erebileceğine ilişkin olumlu beklenti dile getirdi.
Trump, açıklamasına rağmen ABD’nin bölgedeki askerî kapasitesini geri çekme planı açıklamadı. ABD Başkanı Donald Trump, deniz ablukasının devam edeceğini, İran’daki kara güzergâhları ve Hazar Denizi üzerinden silah, çift kullanımlı teknoloji ve yaptırıma tabi malzeme hareketini engellemeyi amaçlayan yeni uygulamaların da yürürlükte olduğunu bildirdi.
Donald Trump, İran’la güçlü bir anlaşmaya varılması hâlinde yeni Amerikan saldırılarının gerekli olma ihtimalini düşük gördüğünü daha önce de söylemişti. Trump, gelişmelerin değişmesi durumunda ABD güçlerinin yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu ekledi. İran tarafı ise ABD’nin yaptırımları kaldırması, ablukayı sona erdirmesi ve çatışmaları tüm cephelerde durdurması gerektiği görüşünü koruyor.
Tahran, arabuluculuk girişimlerinin durduğunu bildirdi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabulucuların ABD ara seçimlerinden sonra yeni bir temas ya da ziyaret gerçekleştirmediğini açıkladı. Arakçi, Washington’un seçim sonuçlarına vereceği tepkinin görülmesi gerektiğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakere ortamının yeniden oluşması için arabulucuların zamana ihtiyaç duyacağını belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’ın barış görüşmelerini yeniden başlatma süresini yedi günden iki güne indirdiğini ve değişikliğin iyi niyet göstergesi olduğunu söyledi. Bekayi, ABD’nin yaptırımları ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması, ayrıca çatışmaların tüm cephelerde durması hâlinde İran’ın iki gün içinde kendi yükümlülüklerini yerine getirebileceğini savundu.
Haberlere göre İran, barış görüşmeleri için ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sona erdirmesini ve yaptırımları kaldırmasını istiyor. Washington ise Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine açık kalmasını ve İran’ın nükleer programı konusunda taviz vermesini talep ediyor. Tarafların resmî olarak tüm müzakere maddelerini açıklamaması, anlaşmazlığın kapsamını netleştirmeyi zorlaştırıyor.
Katar’ın arabuluculuğu ve G7 toplantısı öne çıkıyor
Katar, Washington ile Tahran arasındaki temaslarda arabuluculuk rolünü sürdürüyor. Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Donald Trump ve ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile yaptığı görüşmelerin ardından bölgesel barış için olumlu görüşmeler gerçekleştirildiğini bildirdi. Görüşmede hangi önerilerin ele alındığına dair taraflar ayrıntılı resmî açıklama yapmadı.
Paris’te düzenlenecek G7 dışişleri bakanları toplantısında İran savaşı ve bölgesel güvenlik başlıklarının ele alınması bekleniyor. Toplantı, tarafları doğrudan bir anlaşmaya yaklaştıracak bir mekanizma değil; ancak ABD’nin müttefikleriyle tutumunu eşgüdüm hâline getirmesi bakımından önem taşıyor.
Kısa vadede diplomatik sonuç, İran’ın koşulları ile ABD’nin nükleer program ve deniz güvenliği talepleri arasında ortak zemin bulunmasına bağlı görünüyor. Donald Trump’ın askerî eylemi azaltan açıklamalarına rağmen deniz ablukasının sürmesi ve Tahran’ın ön koşullarında ısrar etmesi, kalıcı anlaşma önündeki temel engeller olmaya devam ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Donald Trump İran savaşı hakkında ne söyledi?
Donald Trump, 10 Kasım 2026’da İran’a yönelik savaşın askerî bakımdan fiilen sona erdiğini söyledi. Trump, askerî eylemin şimdilik gerekli görünmediğini ancak ABD güçlerinin yeniden harekâta hazır olduğunu belirtti.
ABD İran’a yönelik deniz ablukasını kaldıracak mı?
Donald Trump, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürdürüleceğini açıkladı. Tahran ise yeni müzakereler başlamadan önce ablukanın ve yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
Katar’ın İran-ABD görüşmelerindeki rolü nedir?
Katar, Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yapıyor. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, 10 Kasım’da Beyaz Saray’da Donald Trump ve J.D. Vance ile İran savaşı ve müzakere seçeneklerini görüştü.
İran Hürmüz Boğazı’nı hangi koşulla açmayı öneriyor?
İran, ABD’nin yaptırımları kaldırması, deniz ablukasını sona erdirmesi ve çatışmaları tüm cephelerde durdurması hâlinde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini iki gün içinde yeniden açabileceğini belirtiyor.