FAA ülke genelindeki kalkış kısıtlamasını kaldırdı
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrolünü etkileyen geçici telekomünikasyon kesintisi nedeniyle ülke genelindeki havalimanlarında kalkışları durdurdu. FAA, güvenlik gerekçesiyle uygulanan yerde bekletme kararını Doğu Zaman Dilimi’ne göre akşam saatlerinde kaldırdı. Kontrol merkezleri toparlandıkça bazı uçuşların kademeli biçimde kalkmasına izin verildi.
Yerde bekletme kararı, uçakların kalkış yapacakları havalimanında tutulması anlamına geliyor. Uygulama yüzlerce seferin planını etkilerken, gün boyunca gecikme ve iptaller arttı. Hava yolu şirketleri, yolculara sefer bilgilerinin güncellenebileceği uyarısını yaptı.
FAA’nın talimatı, tüm uçak işletmecilerini kapsadı. Kalkış trafiği, iletişim altyapısının güvenli işletildiği teyit edilene kadar durduruldu. Kısıtlamanın kaldırılması, sefer programlarının hemen normale döndüğü anlamına gelmiyor; uçakların ve mürettebatın yeniden konumlandırılması nedeniyle gecikmelerin sürmesi bekleniyor.
İletişim arızası kontrol merkezlerini etkiledi
FAA, ilk açıklamasında iletişim sorununun birden fazla hava yolu trafik kontrol merkezini etkilediğini duyurdu. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ise sorunun tüm Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezlerine yayıldığını açıkladı. FAA teknisyenleri, iletişim aksamasının kaynağını belirlemek için inceleme başlattı.
Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezleri, yüksek irtifadaki uçuşların güvenli yönlendirilmesinde temel görev üstleniyor. ABD’de 22 merkez bulunuyor ve söz konusu merkezler, 18 bin feetin üzerindeki hava sahasındaki uçakların trafiğini yönetiyor. İletişim altyapısındaki aksama, merkezler ile uçaklar ya da diğer kontrol birimleri arasındaki koordinasyonu tehlikeye atabileceği için FAA tedbir kararı aldı.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ilk değerlendirmede olayın kasıtlı bir saldırı olduğuna ilişkin işaret bulunmadığını söyledi. Yetkililer, kesintinin nedenine ilişkin incelemenin sürdüğünü, siber saldırı ihtimalinin de kesin olarak dışlanmadığını bildirdi.
Havada bulunan uçaklar için ayrı güvenlik prosedürleri uygulanıyor. Uçuş ekipleri, iletişim kesintileri ve benzer acil durumlar için önceden belirlenmiş uçuş planlarıyla hareket edebiliyor. Yerde bekletme uygulaması, yeni kalkışları durdurarak hava sahasındaki trafik yoğunluğunu azaltmayı amaçlıyor.
Varış uçuşları tek tek değerlendirildi
FAA, ABD’ye gelen uluslararası uçuşların durumunun her sefer için ayrı değerlendirileceğini bildirdi. Böylece havadaki uçakların güvenli şekilde iniş yapması ile hava trafik kontrol kapasitesinin korunması arasında denge kurulması hedeflendi.
Atlanta’daki Hartsfield-Jackson Uluslararası Havalimanı, giden tüm uçuşların durdurulduğunu açıkladı. Havalimanı yönetimi, gelen uçakların inişine izin verilebileceğini, ancak kalkışların geçici olarak askıya alındığını duyurdu. Atlanta’dan seyahat edecek yolcuların hava yolu şirketlerinin sefer ekranlarını ve bildirimlerini takip etmesi istendi.
Gelen uçuşlara yönelik kararların havalimanı, rota, yakıt durumu ve hava trafik kontrol kapasitesi gibi ölçütlere göre değişebileceği belirtildi. Bazı havalimanlarında kapı ve uçak park alanlarının dolması, gelen seferlerin gecikmesine veya başka havalimanlarına yönlendirilmesine neden oldu.
Kalkış kısıtlaması sırasında uçuş takip verileri, ülke genelinde yaklaşık 10 bin seferin geciktiğini ve binin üzerinde seferin iptal edildiğini gösterdi. Sayılar, hava yolu şirketlerinin güncel operasyon planlarına bağlı olarak değişebiliyor.
Chicago ve Atlanta’da kesinti önce başladı
Ülke çapındaki karar öncesinde Chicago’daki O’Hare ve Midway havalimanlarında ekipman arızası nedeniyle yerde bekletme uygulaması başlatıldı. Ardından Atlanta dahil farklı kentlerdeki havalimanları da kalkış kısıtlamaları bildirdi. FAA’nın ulusal düzeydeki kararı, iletişim sorununun yerel bir arızanın ötesine geçtiğini gösterdi.
ABD genelinde uygulanan yerde bekletme kararları nadir görülüyor. FAA, Ocak 2023’te pilotların uçuş öncesi uyarı ve bilgilendirmelerine erişmesini sağlayan sistemdeki arıza nedeniyle ülke çapında kalkışları durdurmuştu. 11 Eylül 2001 saldırılarından sonra da ABD hava trafiği ulusal ölçekte askıya alınmıştı.
FAA’nın teknik incelemesinin sonucu, kesintinin nedenini ve benzer bir aksamanın tekrarlanmaması için alınacak önlemleri belirleyecek. Hava yolu şirketlerinin uçak ve mürettebat planlaması, gecikmeler nedeniyle gün içinde değişebilir. Yolcuların havalimanına gitmeden önce sefer numaraları üzerinden hava yolu şirketlerinden güncel bilgi alması gerekiyor.
Sıkça Sorulanlar
FAA'nın ABD genelindeki kalkış kısıtlaması neden uygulandı?
FAA, 13 Kasım 2026'da hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen geçici iletişim ve telekomünikasyon kesintisi nedeniyle güvenlik amaçlı yerde bekletme kararı aldı.
ABD'deki kalkış kısıtlaması ne zaman kaldırıldı?
FAA'nın ülke genelindeki kalkış kısıtlaması, 13 Kasım 2026 Cuma günü Doğu Zaman Dilimi'ne göre akşam saatlerinde kaldırıldı. Kontrol merkezleri toparlandıkça uçuşlar kademeli biçimde yeniden başladı.
Havadaki uçaklar ve uluslararası uçuşlar ne oldu?
Havadaki uçakların inişine güvenlik prosedürleri çerçevesinde izin verildi. ABD'ye gelen uluslararası uçuşlar ise havalimanı kapasitesi, rota ve yakıt durumu gibi ölçütlerle tek tek değerlendirildi.
Kesintinin siber saldırı veya başka bir saldırıyla bağlantısı var mı?
İç Güvenlik Bakanlığı, ilk değerlendirmede kasıtlı bir saldırıya işaret eden bulgu olmadığını açıkladı. Kesintinin kesin nedeni için teknik inceleme sürüyor.
Yolcular uçuş durumunu nasıl takip etmeli?
ABD'den kalkacak veya ABD'ye inecek yolcular, havalimanına gitmeden önce hava yolu şirketlerinin internet siteleri ya da mobil uygulamaları üzerinden sefer numaralarıyla güncel durumu kontrol etmeli.