ABD, kızamık salgınında eyaletlerin açıkladığı ölüm sayısı 10’a yükselirken Pan Amerikan Sağlık Örgütüne bağlı bağımsız uzman komisyonun değerlendirmesi sonucunda 2000’den beri taşıdığı kızamık eliminasyon statüsünü kaybetti. Komisyonun kararı, aynı kızamık türünün ülkede 12 aydan uzun süre kesintisiz yerel bulaş gösterdiği yönündeki epidemiyolojik ve laboratuvar bulgularına dayanıyor.
Yeni ölümler eyaletlerin toplamını 10’a çıkardı
Wisconsin sağlık yetkilileri eyalette ikinci kızamık bağlantılı ölümü duyurdu. Yetkililer, hayatını kaybeden kişinin çocuk olduğunu açıkladı ancak ailenin mahremiyeti gerekçesiyle ek bilgi vermedi.
Pennsylvania’da bildirilen son ölümle eyaletteki kızamık bağlantılı can kaybı yediye yükseldi. Sağlık yetkilileri, Montour County’de yaşayan ve aşısız olan kişinin kızamık testinin pozitif çıktığını bildirdi.
Eyalet bildirimlerine göre 2026 yılında Pennsylvania’da yedi, Wisconsin’de iki ve New York’ta bir kızamık bağlantılı ölüm kayda geçti. Üç eyalette de kızamığa bağlı ölüm, 30 yılı aşkın sürenin ardından yeniden bildirildi.
Federal kayıtlar ile eyalet açıklamalarındaki ölüm sayıları arasında fark bulunuyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri federal ölüm sayısını altı olarak yayımlarken, kurumun ölüm bildirimlerinde eyalet duyuruları yerine resmi ölüm belgesi verilerini esas alması doğrulama süresini uzatıyor. Eyaletlerin açıkladığı toplam ise 10 ölüm düzeyinde bulunuyor.
Vaka sayısı 45 eyalette 5 bin 412’ye ulaştı
Federal verilere göre ABD’de 5 bin 412 kızamık enfeksiyonu doğrulandı. Son bir haftada 230 yeni vaka eklendi. Yıllık vaka sayısı, önceki yılın toplamının iki katını aşarken 1991’den beri görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Karşılaştırma, salgının boyutunu ortaya koyuyor: ABD’de 2000-2024 döneminde yılda ortalama 180 kızamık vakası bildirildi. Güncel toplam, uzun dönem yıllık ortalamanın çok üzerinde yer alıyor.
Kızamık, çok yüksek bulaşıcılık düzeyi nedeniyle özellikle aşısız topluluklarda hızla yayılabiliyor. Virüsü taşıyan bir kişi, bağışıklığı olmayan yakın temaslıların büyük bölümüne enfeksiyon bulaştırabiliyor. Virüs, enfekte kişinin bulunduğu ortamdan ayrılmasından sonra havada ve yüzeylerde iki saate kadar kalabiliyor.
Kızamık yalnızca döküntüyle sınırlı bir hastalık değil. Aşısız kişilerde zatürre, kulak enfeksiyonu, ishal ve beyin iltihabı gibi ağır komplikasyonlar görülebiliyor. Sağlık uzmanları, küçük bebeklerin aşı yaşına gelmeden enfeksiyon riskiyle karşı karşıya kaldığını vurguluyor.
Aşılama oranlarındaki düşüş salgını büyüttü
Anaokulu çağındaki çocuklarda kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı yaptırma oranı 2019’da yüzde 95 düzeyindeyken 2025-2026 öğretim yılında yaklaşık yüzde 92’ye geriledi. Toplum bağışıklığı için genel kabul gören eşik yüzde 95 olarak belirtiliyor.
Ülke genelinde yaklaşık 300 bin anaokulu öğrencisinin eğitim yılına kızamık aşısı olmadan başladığı tahmin ediliyor. Aşılama verisi bulunan ilçe ve sağlık bölgelerinin yaklaşık yüzde 75’inde oranlar, salgınları önlemeye yönelik yüzde 95 eşiğinin altında kaldı.
Kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı iki doz uygulanıyor. İlk doz genellikle 12-15 aylık dönemde, ikinci doz ise 4-6 yaş arasında yapılıyor. İki doz aşının kızamık enfeksiyonunu önlemede yüzde 97 etkili olduğu belirtiliyor.
Pennsylvania ve Wisconsin’deki sağlık makamları, vaka yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde yaşayan 6-11 aylık bebekler için erken doz aşı önerisinde bulunuyor. Standart takvimden önce uygulanan erken dozun ardından çocukların rutin iki doz aşı takvimini tamamlaması gerekiyor.
ABD kızamık eliminasyon statüsünü kaybetti
ABD, kızamığı 2000 yılında elimine ettiğini ilan etmişti. Eliminasyon, hastalığın ülkede hiç görülmemesi anlamına gelmiyor; virüsün en az 12 ay boyunca kesintisiz yerel bulaş göstermemesi anlamına geliyor.
Pan Amerikan Sağlık Örgütüne bağlı uzman komisyon, aynı virüs türünün ülkede bir yılı aşan kesintisiz bulaşını değerlendirdi. Komisyon, hastalardan alınan virüs örneklerinin genetik kodlarını inceleyerek vakaların aynı bulaş zincirine bağlı olup olmadığını saptıyor. Utah’ta aynı türün Haziran 2025 ile Haziran 2026 arasında 600’den fazla vakaya neden olduğu; South Carolina, Pennsylvania, Wisconsin ve New York’ta da uzun süreli salgınlar görüldüğü bildirildi.
Eliminasyon statüsünün kaybı, kızamığın artık kontrol altına alınamayacağı anlamına gelmiyor. ABD’nin statüyü yeniden kazanabilmesi için yerel bulaşı sona erdirmesi ve en az 12 ay boyunca kesintisiz salgın görülmemesi gerekiyor. Aşılama oranlarının artırılması, erken vaka tespiti ve temaslı takibinin güçlendirilmesi, salgının kontrolünde belirleyici olacak.
Sıkça Sorulanlar
ABD kızamık eliminasyon statüsünü neden kaybetti?
ABD, aynı kızamık türünün ülkede 12 aydan uzun süre kesintisiz yerel bulaş göstermesi nedeniyle kızamık eliminasyon statüsünü kaybetti. Uzman komisyon, epidemiyolojik ve laboratuvar verilerini değerlendirdi.
Kızamık eliminasyon statüsünün kaybı ne anlama geliyor?
Eliminasyon statüsünün kaybı, kızamığın ABD'de en az bir yıl boyunca kesintisiz yerel bulaş gösterdiği anlamına gelir. Hastalığın tamamen kontrol edilemeyeceği anlamına gelmez.
ABD'de 2026 yılında kaç kızamık vakası görüldü?
Federal verilere göre ABD'de 2026 yılında 45 eyalette 5 bin 412 doğrulanmış kızamık vakası saptandı. Güncel toplam, 1991'den bu yana görülen en yüksek seviyeler arasında yer alıyor.
ABD'de kızamık nedeniyle kaç kişi hayatını kaybetti?
Eyalet sağlık makamlarının 2026 yılı bildirimlerine göre Pennsylvania'da yedi, Wisconsin'de iki ve New York'ta bir olmak üzere toplam 10 kızamık bağlantılı ölüm kayda geçti. Federal ölüm kayıtları, resmi ölüm belgesi doğrulama süreci nedeniyle farklı bir toplam yayımlayabiliyor.
ABD kızamık eliminasyon statüsünü nasıl geri kazanabilir?
ABD'nin kızamık eliminasyon statüsünü yeniden kazanması için yerel bulaşı durdurması ve en az 12 ay boyunca kesintisiz salgın görülmemesi gerekiyor. Yüksek aşılama oranı, erken tanı ve temaslı takibi bu hedef için gerekli.