Birleşik Krallık Maliye Bakanı John Healey, 28 Ekim’de açıkladığı 2026 Sonbahar Bütçesi’nde yaklaşık 20 milyon haneye enerji faturaları için 100 sterlin ödeme yapılacağını duyurdu. Bütçe; düşük ücretlilere zam, akaryakıt vergisi indiriminin uzatılması ve küçük işletmelere kolaylıklar içerirken, tasarruf faizi ile kira geliri vergilerinde artış öngörüyor.
Enerji yardımı 20 milyon haneyi kapsayacak
İngiltere’de belediye vergisi bakımından A ile D grupları arasında yer alan yaklaşık 20 milyon hane, enerji giderleri için 100 sterlin alacak. Ödemelerin Ocak 2027’den itibaren başlaması planlanıyor. Belediyeye bağlı vergisini otomatik ödeme talimatıyla yatıran hanelere tutarın doğrudan banka hesaplarına gönderilmesi bekleniyor.
Destek, kış aylarında yükselen gaz ve elektrik faturalarının haneler üzerindeki baskısını azaltmayı hedefliyor. Hükümet, elektrik faturalarındaki geçici sıfır KDV uygulamasını Temmuz 2027’ye kadar uzattı. Yönetim, uzatmanın yıllık enerji fiyat tavanını aksi hâle kıyasla yaklaşık 50 sterlin düşüreceğini hesaplıyor.
Hükümet ayrıca doğalgaz faturalarındaki sabit ücretleri kaldırma planını açıkladı. Sabit maliyetlerin tüketim birim ücretlerine aktarılması öngörülüyor. Bu değişiklik, az gaz kullanan hanelere yarar sağlayabilir; yüksek tüketimli hanelerin ise daha yüksek birim fiyatla karşılaşması mümkün.
Tasarruf ve kira gelirlerinde vergi artacak
Bütçenin en tartışmalı başlıklarından biri, vergilendirilebilir tasarruf faizi ve mülk gelirlerinde yapılacak iki puanlık ek artış oldu. Uygulama Nisan 2027’de başlayacak. Açıklanan oranlara göre temel, yüksek ve ek vergi dilimlerindeki oranlar sırasıyla yüzde 24, yüzde 44 ve yüzde 49’a yükselecek.
Vergi artışı, banka hesabındaki ana para üzerinden değil, vergi istisnalarını aşan faiz geliri üzerinden alınacak. Yıllık 20 bin sterlinlik bireysel tasarruf hesabı sınırının korunması, vergi dışı hesap kullanan tasarruf sahipleri için önemli bir güvence olarak öne çıktı. Hükümet, tasarruf sahiplerinin büyük bölümünün ilave vergi ödemeyeceğini bildiriyor.
Kira gelirlerinde de aynı oranda vergi artışı uygulanacak. Ek verginin konut arzını azaltabileceği ve bazı ev sahiplerinin maliyeti kira bedellerine yansıtabileceği yönünde uyarılar yapılıyor. Resmî bütçe denetim kurumu da mülk gelirlerine yönelik yüksek vergilerin kira fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine işaret etti.
Ücretler, akaryakıt ve küçük işletmeler desteklenecek
Ulusal Yaşam Ücreti Nisan 2027’den itibaren yüzde 3,9 artırılarak saatlik 13,21 sterline çıkarılacak. Düzenleme, özellikle perakende, konaklama, bakım ve eğlence sektörlerindeki düşük ücretli çalışanların gelirini yükseltecek. Ancak aynı sektörlerdeki işletmelerin personel maliyetleri de artacak.
Akaryakıt vergisindeki litre başına 5 penslik geçici indirim Temmuz 2027’ye kadar devam edecek. Planlanan enflasyon bağlantılı vergi artışı da aynı tarihe ertelendi. Karar, sürücülerin vergi kaynaklı ani bir maliyet artışıyla karşılaşmasını önleyecek; pompa fiyatları ise uluslararası petrol fiyatlarına bağlı olarak değişebilecek.
Perakende, konaklama ve eğlence sektörlerindeki uygun işletmeler için Küçük İşletme Oran İndirimi eşiği 12 bin sterlinden 18 bin sterline çıkarılacak. Hükümet, değişiklik sayesinde ülke genelinde yaklaşık 70 bin ek işletmenin emlak vergisi ödemekten muaf tutulacağını öngörüyor.
Bankaların 100 milyon sterlinin üzerindeki kârlarına uygulanan ek vergi de Ocak 2027’den başlamak üzere 15 ay boyunca yüzde 3’ten yüzde 6’ya yükseltilecek. Hükümet, banka vergisinden elde edilecek gelirin enerji desteğinin finansmanına katkı sunacağını açıkladı.
Konut, emekli aylığı ve bölgesel yetkiler
İlk kez ev alacaklara yönelik devlet destekli öz kaynak kredisi programı için 4,7 milyar sterlin ayrıldı. Uygun alıcıların, belirli yeni konut projelerinde yüzde 2,5 peşinatla ev sahibi olabilmesi hedefleniyor. Sosyal ve uygun fiyatlı konut üretimi için de 1,5 milyar sterlin ek kaynak açıklandı.
Devlet emekli aylığından başka geliri bulunmayan bazı emeklilerin küçük gelir vergisi yükleriyle karşılaşmaması için Nisan 2027’de yeni bir vergi muafiyeti getirilecek. Devlet emekli aylığının yıllık artışını belirleyen üçlü güvence sisteminde ise 2030’dan itibaren değişiklik planlanıyor.
Bütçe, yerel yönetimlere daha fazla mali yetki verme adımları da içeriyor. Belediye başkanlıklarının işyeri vergilerinden daha yüksek pay alması ve ilerleyen yıllarda gelir vergisi gelirlerinden pay verilmesi planlanıyor. Thames Valley bölgesinde Swindon, Berkshire ve Oxfordshire’ı kapsayacak yeni bir stratejik yerel yönetim modeli için hazırlık yapılacak.
Büyüme tahmini düştü, siyasi tartışma sürüyor
Resmî tahminlerde 2027 ekonomik büyüme beklentisi yüzde 1,6’dan yüzde 1’e indirildi. Enflasyonun yüksek enerji maliyetleri nedeniyle 2027’de ortalama yüzde 3,4 civarında kalması, kişi başına reel hane halkı harcanabilir gelirinin ise kısa vadede gerilemesi bekleniyor.
Hükümet, Orta Doğu’daki çatışmanın petrol ve doğalgaz fiyatlarını yükseltmesinin enflasyon ve kamu borçlanma maliyetlerini artırdığını belirtiyor. Bütçe, cari açığın üç yıl içinde kapatılması hedefini de koruyor.
Muhalefet lideri Kemi Badenoch, bütçenin vergileri ve kamu harcamalarını artırdığını savunarak planı eleştirdi. Hükümet ise ücret, enerji ve işletme desteklerinin hanelere ve şirketlere kısa vadeli mali rahatlama sağlayacağını; uzun vadeli büyüme için konut, bölgesel yatırım ve girişimcilik adımlarının süreceğini bildiriyor.
Sıkça Sorulanlar
Birleşik Krallık'ta 100 sterlin enerji desteğini kimler alacak?
Belediye vergisi bakımından A, B, C veya D grubunda bulunan yaklaşık 20 milyon hane 100 sterlinlik enerji ödemesine hak kazanacak. Ödemelerin Ocak 2027'den itibaren yapılması planlanıyor.
Tasarruf faizi ve kira geliri vergisi ne zaman artacak?
Vergilendirilebilir tasarruf faizi ve kira gelirindeki vergi oranları Nisan 2027'den itibaren iki puan artacak. Yeni oranlar vergi dilimine göre yüzde 24, yüzde 44 ve yüzde 49 olacak.
Bütçe asgari ücreti nasıl değiştirecek?
Ulusal Yaşam Ücreti Nisan 2027'de yüzde 3,9 artarak saatlik 13,21 sterline yükselecek. Artış, düşük ücretli çalışanların gelirini yükseltirken işverenlerin ücret maliyetini de artıracak.
Akaryakıt vergisi indirimi ne kadar sürecek?
Litre başına 5 penslik geçici akaryakıt vergisi indirimi Temmuz 2027'ye kadar uzatıldı. Karar, vergi kaynaklı artışı engellese de benzin ve motorin fiyatları petrol fiyatlarına göre değişebilir.