2027 bütçesinde emekliler için ek kaynak ayrıldı
Emekli aylıklarına yönelik yeni düzenleme hazırlığı, 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi çerçevesinde sürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 26 Ekim’deki Kabine Toplantısı sonrasında emeklilerin ekonomik koşullarını iyileştirecek mali imkânların bütçede oluşturulduğunu açıkladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, hedefin yalnızca en düşük aylık alanlarla sınırlı olmadığını, emeklilerin genelini kapsayan seçeneklerin incelendiğini bildirdi. Yılmaz, enflasyon kaynaklı otomatik artışın üstünde bir imkân sağlama hedefini vurguladı.
Teknik çalışma henüz tamamlanmadığı için zam oranı, kapsama girecek emekli sayısı ve ödeme yöntemi kesinleşmedi. Hazırlıkların bütçe görüşmeleri sonrasında olgunlaştırılması, ardından yasal düzenlemenin TBMM’nin takdirine sunulması bekleniyor.
Refah payı ve taban aylık seçenekleri inceleniyor
Masadaki başlıca seçenekler; aylıklara refah payı eklenmesi, herkes için ortak bir taban aylık belirlenmesi ve düşük aylık alanlara tamamlayıcı ödeme yapılması olarak sıralanıyor. Refah payı, yasal enflasyon artışına ilave bir artış anlamına geliyor.
Taban aylık modelinde ise kök aylığı belirli tutarın altında kalan emeklilere Hazine desteği veya ek ödeme ile alt gelir sınırı sağlanması değerlendiriliyor. Mevcut en düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira seviyesinde bulunuyor. Taban aylığın 30 bin liraya çıkarılacağı yönündeki tutarlar ve farklı zam hesapları kamuoyuna yansısa da, yetkili makamlar tarafından kesinleşmiş oran açıklanmadı.
Seyyanen artış da seçenekler arasında yer alıyor. Seyyanen artış uygulanırsa, belirli bir lira tutarı tüm aylıklara ya da yalnızca belirlenen gruplara eklenebilir. Kök aylıklara müdahale edilmesi seçeneği ise yüksek prim ödeyenlerle taban aylık desteği alanlar arasındaki farkın korunması tartışmasıyla bağlantılı olarak ele alınıyor.
Yaş, gelir ve prim günü kriterleri değerlendiriliyor
Hazırlıklarda 60 veya 65 yaş üzerindeki emeklilere daha yüksek refah payı verilmesi ihtimali de bulunuyor. Çalışma hayatına dönme olasılığı sınırlı olan ileri yaştaki emeklilerin desteklerde öncelik alması değerlendirilen modellerden biri.
Gelir düzeyi, prim gün sayısı, çalışma durumu ve bölgesel hayat pahalılığı da destek miktarını etkileyebilecek ölçütler arasında gösteriliyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında hane halkı verilerinden yararlanılması da inceleniyor. Model hayata geçerse, hane içindeki kişi başına düşen gelir farklı destek tutarlarının belirlenmesinde kullanılabilir.
Kapsamın memur emeklilerini içerip içermeyeceği de netleşmedi. SSK, Bağ-Kur ve tarım emeklilerinin ocak artışı, temmuz-aralık dönemindeki altı aylık enflasyona göre hesaplanacak. Memur emeklilerinin artışı ise toplu sözleşme zammı ile oluşacak enflasyon farkına bağlı olacak.
Yıl sonu enflasyon tahminlerine dayanan hesaplamalar, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yaklaşık yüzde 9,5; memur emeklileri için yaklaşık yüzde 7,5 civarında otomatik artışa işaret ediyor. Kesin oranlar, aralık ayı enflasyon verilerinin ocak ayında açıklanmasının ardından belli olacak.
Ek düzenleme için Meclis’te kanun gerekecek
Emekli aylıklarında enflasyona bağlı otomatik artış, mevcut mevzuat uyarınca hesaplanıyor. Refah payı, seyyanen ödeme, taban aylık değişikliği veya tamamlayıcı destek gibi otomatik artış dışındaki uygulamalar için ise kanuni düzenleme gerekiyor.
Hazırlığın Ekonomi Koordinasyon Kurulunda somutlaştırılması ve son karar için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulması öngörülüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile yapılan görüşmeye ilişkin aktarımlarda, paketin 1 Ocak 2027’den itibaren geçerli olacak biçimde hazırlandığı belirtildi. Bakanlık tarafından kapsam ve tutarlara ilişkin kesin bir karar duyurulmadı.
Düzenlemenin yıl sonuna kadar TBMM’ye gelmesi hedefleniyor. Meclis takvimi, bütçe imkânları ve nihai kanun metni; aylıklara yansıyacak ek artışın tutarını, yararlanıcı grupları ve ödeme tarihini belirleyecek.
En düşük aylık tartışması neden sürüyor
En düşük emekli aylığı uygulamasından yararlananların sayısının artması, aylıklar arasındaki farkın daralmasına ilişkin tartışmaları artırıyor. Yalnızca taban aylığın yükseltilmesi, daha yüksek prim günü ve kazanç üzerinden aylık bağlanan emeklilerin taban tutara yaklaşmasına neden olabilir.
Uzmanlar, gelir adaletinin korunması için kök aylıkların, prim günlerinin ve çalışma dönemindeki kazançların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Hükümetin değerlendirdiği bütüncül model, enflasyon farkı ile ek destekleri bir araya getirerek söz konusu farkları gözetmeyi amaçlıyor.
Nihai düzenleme açıklanana kadar kamuoyuna yansıyan yüzde, lira tutarı ve 30 bin liralık taban aylık hesapları tahmin niteliği taşıyor. Emeklilerin ocak ödemelerine yansıyacak kesin tutarlar, enflasyon verileri ve TBMM’de kabul edilecek olası kanun değişikliği sonrasında netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Emekli aylığı düzenlemesi ne zaman uygulanacak?
Hazırlıkların 1 Ocak 2027'den itibaren geçerli olacak şekilde yürütüldüğü bildirildi. Kesin uygulama tarihi, kanun düzenlemesinin TBMM'den geçmesine ve nihai kararların açıklanmasına bağlı olacak.
Emeklilere enflasyon zammına ek olarak ne verilebilir?
Refah payı, seyyanen artış, taban aylık ve düşük aylık alanlara tamamlayıcı ödeme seçenekleri değerlendiriliyor. Ek artışın oranı ve hangi emeklileri kapsayacağı henüz açıklanmadı.
65 yaş üzerindeki emeklilere farklı artış yapılacak mı?
60 veya 65 yaş üzerindeki, çalışma hayatına dönmesi daha zor görülen emeklilere daha yüksek refah payı verilmesi seçenekler arasında bulunuyor. Yaş sınırı ve ödeme tutarı hakkında kesinleşmiş karar yok.
Emekli aylıklarında ek artış için neden kanun gerekiyor?
Enflasyona bağlı olağan aylık artışlar mevcut mevzuata göre hesaplanıyor. Refah payı, seyyanen ödeme, taban aylık değişikliği ve tamamlayıcı destek gibi ilave uygulamalar için TBMM'de kanun değişikliği yapılması gerekiyor.