Uganda ikili anlaşma kapsamındaki askerleri çekiyor
Uganda, Somali’de ikili güvenlik düzenlemesi kapsamında konuşlandırdığı askerleri aşamalı olarak geri çekmeye başladı. Uganda Halk Savunma Kuvvetleri, ilk grubun ülkeye döndüğünü ve ikili anlaşma kapsamındaki çekilmenin gelecek günlerde tamamlanacağını açıkladı.
Plan, Somali’de görev yapan tüm Uganda birliklerini kapsıyor. Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu bünyesindeki Uganda personelinin de 2027 sonuna kadar kademeli biçimde ülkeden ayrılması öngörülüyor. Açıklama, Uganda’nın Somali’de 2007’de başlayan yaklaşık 20 yıllık askerî varlığının sona erme takvimini ortaya koydu.
Uganda, Afrika Birliği’nin Somali’deki uluslararası askerî misyonuna ilk asker gönderen ülkelerden biri olmuştu. Uganda birlikleri, Somali güvenlik güçleriyle birlikte Eş-Şebab’a karşı Mogadişu ve ülkenin güneyindeki operasyonlarda görev yaptı.
Çekilme Aşağı Şabelle için güvenlik kaygısı yarattı
Afrika Birliği misyonu, 31 Ekim tarihli bir yazıda Uganda birliklerinin ayrılmasının Aşağı Şabelle bölgesinde güvenlik boşluğu oluşturabileceği uyarısında bulundu. Diplomatik kaynaklarca doğrulanan yazıda, Uganda askerlerinin Somali güçleriyle Eş-Şebab’a karşı operasyon yürüttüğü bölgelerde saldırı riskinin artabileceği değerlendirildi.
Aşağı Şabelle, Mogadişu’yu güneydeki yerleşimlere bağlayan ulaşım güzergâhları bakımından önem taşıyor. Bölge, Eş-Şebab’ın etkinliğini sürdürdüğü alanlardan biri olarak görülüyor. Uganda birlikleri geçmişte Sabiid-Anole, Bariire ve Awdhegle çevresindeki operasyonlara destek verdi.
Uyarı, Eş-Şebab’ın Uganda’nın çekilme kararından sonra yeni topraklar ele geçirdiğini ya da yeni bir geniş çaplı saldırı başlattığını doğrulamıyor. Kaygı, çekilme takvimi Somali güvenlik kurumlarının hazır olmasından önce uygulanırsa mevcut alanların korunmasının zorlaşabileceğine dayanıyor.
Somali ordusunun üstleneceği görevler genişliyor
Somali yönetimi, Uganda’nın ani bir ayrılışının sorun yaratabileceği görüşünde. Somali Dışişleri Devlet Bakanı Ali Omar, mevcut durumun kritik olmadığını ancak askerlerin birden çekilmesinin güvenlik sorunları doğurabileceğini söyledi.
Çekilme takviminin 2027 sonuna kadar uzanması, Somali ordusu, Uganda ve Afrika Birliği’ne görev devrini planlama imkânı veriyor. Somali güvenlik güçlerinin yalnızca askerî noktaları değil, ana karayollarını, geri alınan yerleşimleri ve sivil nüfusu koruma kapasitesini artırması gerekecek.
Eş-Şebab, yaklaşık yirmi yıldır Somali hükümetine karşı silahlı eylemler yürütüyor. Örgüt, askerî ve sivil hedeflere yönelik bombalı saldırılar, pusular ve silahlı saldırılar düzenlemeyi sürdürüyor. Uluslararası birliklerin sayısının azalması, Somali ordusunun Eş-Şebab’ın olası hareket alanlarını sınırlama sorumluluğunu daha da büyütecek.
Birlik sayıları ve finansman belirsizliği sürüyor
Uganda’nın Afrika Birliği misyonunda yaklaşık 4 bin 500 askeri bulunduğu bildiriliyor. İkili anlaşma çerçevesinde görev yapan ek askerlerin sayısı ise kamuoyuna net olarak açıklanmadı. Bazı bilgiler ikili düzenleme altında 2 bin ila 2 bin 500 Uganda askerinin görev yaptığını gösterirken, resmî açıklamalarda kesin sayı paylaşılmadı.
Somali’deki Afrika Birliği misyonunun finansmanı ve lojistik desteği de geçişin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Uluslararası destekçilerden gelen finansmanın azalması, ulaşım, yakıt, sağlık hizmeti ve iletişim gibi operasyonel ihtiyaçları etkileyebilir. Birleşmiş Milletler lojistik desteğinin geleceğine ilişkin belirsizlik, asker azaltımıyla aynı döneme denk geliyor.
Uganda’nın çekilmesi Somali’deki uluslararası güvenlik yapısında önemli bir değişim anlamına geliyor. Çekilmenin güvenlik dengesi üzerindeki etkisi; Somali güçlerinin hazırlığına, lojistik desteğin sürmesine ve federal yönetim ile bölgesel kurumlar arasındaki koordinasyona bağlı olacak. Şimdilik doğrulanan gelişme, Uganda’nın ikili anlaşma kapsamındaki ilk birliklerini geri göndermesi ve tüm birlikler için 2027 sonunu hedefleyen takvimi açıklaması oldu.
Sıkça Sorulanlar
Uganda Somali’deki askerlerini ne zaman çekmeye başladı?
Uganda, Somali hükümetiyle ikili düzenleme kapsamında görev yapan askerlerini 2 Kasım 2026'da çekmeye başladı. İlk Uganda askerî grubu aynı gün ülkeye döndü.
Uganda’nın Somali’den tamamen çekilmesi ne zaman bitecek?
Uganda ordusu, Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu bünyesindeki personel dâhil Somali’deki tüm Uganda birliklerinin 2027 sonuna kadar kademeli olarak çekileceğini açıkladı.
Uganda’nın çekilmesi Somali’de neden endişe yarattı?
Afrika Birliği misyonu, Uganda birliklerinin ayrılmasının Aşağı Şabelle’de güvenlik boşluğu oluşturabileceğini bildirdi. Eş-Şebab örgütü bölgede saldırı kapasitesini koruyor.
Uganda’nın Somali’de kaç askeri bulunuyor?
Uganda’nın Afrika Birliği misyonunda yaklaşık 4 bin 500 askeri olduğu bildiriliyor. Somali hükümetiyle ikili anlaşma kapsamında görev yapan ek askerlerin resmî sayısı açıklanmadı; bazı bilgiler 2 bin ila 2 bin 500 asker olduğunu gösteriyor.