El Salvador, Haiti’de silahlı grupların pusu kurduğu saldırının ardından kaybolan dört havacılık teknisyenini bulmak üzere 2 binden fazla asker sevk etti. Haiti Geçici Seçim Konseyi de çete şiddeti nedeniyle ertelenen genel seçimlerin ilk turunu 18 Temmuz 2027, ikinci turunu 4 Ekim 2027 olarak belirledi. Askerî operasyon ve seçim takvimi, uzun süredir siyasi boşluk ile güvenlik krizi yaşayan Haiti’de aynı anda yürütülecek iki önemli başlığı ortaya çıkardı.
El Salvador birlikleri kayıp dört personel için gönderildi
El Salvadorlu dört havacılık teknisyeni, Birleşmiş Milletler destekli çete karşıtı güvenlik gücünde görev yapıyordu. Teknisyenlerin, Port-au-Prince’in dışındaki silahlı grupların etkili olduğu Croix-des-Bouquets bölgesinde zırhlı araçla üslerine dönerken saldırıya uğradığı bildirildi. Araçtan kaçan dört personelden saldırıdan sonra haber alınamadı.
Nayib Bukele yönetimi, arama ve kurtarma faaliyeti için Haiti’ye 2 binden fazla asker gönderdi. Güvenlik kaynakları, 29 Ekim gecesi itibarıyla Haiti’de yaklaşık 2 bin Salvadorlu askerin bulunduğunu, mevcut planlamada asker sayısının 2 bin 500 ile sınırlandırılmasının öngörüldüğünü bildirdi. Bukele, sevkiyatın tamamlanmak üzere olduğunu ve maliyetin büyük bölümünü El Salvador’un karşılayacağını açıkladı.
Operasyonun ana hedefi kayıp teknisyenlere ulaşmak olarak duyuruldu. El Salvador yönetimi, birliklerin Haiti’deki çetelere karşı sürdürülen güvenlik faaliyetlerine de katkı vereceğini bildirdi. Haiti makamları teknisyenlerin kaçırıldığını açıkladı.
Haiti tarafı, kayıp personele ait olduğunu öne sürdüğü dört cenazeyi El Salvador özel kuvvetlerine teslim etti. Nayib Bukele ise cenazelerin kayıp teknisyenlere ait olmadığını söyledi. Bukele, cenazelerden birinin çocuk olduğunu, başka bir cenazede ise farklı bir ülkenin askerî üniformasının bulunduğunu belirtti. Kayıp dört teknisyenin akıbetiyle ilgili doğrulanmış bilgi henüz paylaşılmadı.
Haiti’de seçimlerin ilk turu 18 Temmuz 2027’de
Haiti Geçici Seçim Konseyi, genel seçimlerin ilk turunun 18 Temmuz 2027’de, ikinci turunun ise 4 Ekim 2027’de yapılacağını açıkladı. Konsey, devlet başkanlığı ve Senato adayları da dahil kesin aday listesini ocak ortasında yayımlamayı; seçmen kaydını 20 Mayıs’ta tamamlamayı planlıyor.
Genel seçimlerin ilk turu daha önce 13 Aralık için planlanmıştı. Port-au-Prince ile ülkenin orta kesimlerindeki çete saldırıları nedeniyle seçim tarihi ertelendi. Haiti, on yıldan uzun süredir ulusal seçim yapmadı. Devlet başkanlığı makamı, Jovenel Moïse’in 2021’de öldürülmesinden beri boş bulunuyor; ülke seçilmemiş bir başbakanın liderliğindeki yönetimle idare ediliyor.
Seçim takviminin uygulanması, seçmen kaydının güvenli yürütülmesine, adayların kampanya yapabilmesine ve sandıkların korunmasına bağlı olacak. Silahlı grupların başkentin geniş alanlarında etkili olması, seçim kurumlarının ülke genelindeki erişimini sınırlayan temel riskler arasında yer alıyor.
Operasyonun yetkisi ve sivil güvenlik tartışması
Salvadorlu askerlerin komuta düzeni, görev süresi ve silah kullanma kuralları hakkında ayrıntılı resmî bilgi verilmedi. Birliklerin sayısının, Birleşmiş Milletler destekli güvenlik gücünün bir yılı aşkın sürede ulaştığı kapasiteye kısa sürede yaklaşması, operasyonun sadece kurtarma faaliyetiyle sınırlı kalıp kalmayacağı sorusunu gündeme taşıdı.
Port-au-Prince çevresindeki çatışma alanlarında Haiti polisinin operasyonların önemli kısmını yürüttüğü bildirildi. Bölge sakinleri, silah sesleri, insansız hava aracı saldırıları ve olası sivil kayıplarla ilgili endişelerini aktardı. Çatışma bölgelerinden sivillerin güvenle çıkabilmesi için insani koridor kurulup kurulmadığına ilişkin net bir açıklama yapılmadı.
Uluslararası destekli önceki güvenlik girişimleri, Haiti’de çetelerin kontrol alanını daraltmakta yetersiz kaldı. Haiti yönetimleri 2022’den beri silahlı gruplarla mücadele için dış yardım çağrısı yapıyor. Ancak yabancı askerî müdahalelerin Haiti’deki geçmişi, yeni sevkiyata yönelik temkinli yaklaşımı güçlendiriyor.
Çete şiddeti seçim ve güvenlik planını zorluyor
Birleşmiş Milletler verilerine göre Haiti’de 2026 içinde çete bağlantılı şiddet olaylarında 5 bin 700’den fazla kişi öldü. Silahlı gruplar, başkent Port-au-Prince’in büyük bölümünde nüfuz sahibi bulunuyor; gasp, cinsel şiddet, zorla yerinden etme ve toplu saldırılar günlük yaşamı etkiliyor.
Haiti’deki kurumların kapasitesi de güvenlik sorununu ağırlaştırıyor. Cezaevlerindeki aşırı yoğunluk, yargı sistemindeki aksama, kamu kaynaklarındaki yetersizlik ve silahlı grupların gençleri örgüte katması, yalnızca askerî yöntemlerle çözülmesi zor bir tablo oluşturuyor.
El Salvador’un sevkiyatı, Nayib Bukele’nin El Salvador’da uyguladığı sert çete karşıtı politikanın ülke dışındaki ilk büyük sınavı olarak görülüyor. Operasyonun kayıp teknisyenlerin bulunmasına, sivillerin korunmasına ve Haiti’nin seçim hazırlıklarına ne ölçüde katkı vereceği, sahadaki güvenlik koşulları ile açıklanacak yetki çerçevesine bağlı olacak.
Sıkça Sorulanlar
El Salvador Haiti’ye neden asker gönderdi?
El Salvador, silahlı grupların saldırısından sonra kaybolan dört havacılık teknisyenini bulmak için Haiti’ye 2 binden fazla asker sevk etti. Birliklerin Haiti’de çetelere karşı yürütülen güvenlik faaliyetlerine destek vermesi de planlanıyor.
Haiti’de genel seçimler ne zaman yapılacak?
Haiti’de genel seçimlerin ilk turu 18 Temmuz 2027’de, ikinci turu 4 Ekim 2027’de planlanıyor. Kesin aday listesinin ocak ortasında açıklanması, seçmen kaydının ise 20 Mayıs’ta tamamlanması hedefleniyor.
Kayıp El Salvadorlu teknisyenlere ne oldu?
Dört havacılık teknisyeni, Port-au-Prince yakınındaki Croix-des-Bouquets bölgesinde zırhlı araçlarına düzenlenen saldırıdan sonra kayboldu. Haiti makamları teknisyenlerin kaçırıldığını bildirdi; teslim edilen dört cenazenin kayıp personele ait olduğu iddiası El Salvador yönetimi tarafından reddedildi.
Salvadorlu askerlerin Haiti’deki görev sınırı belli mi?
Salvadorlu birliklerin temel görevi kayıp dört teknisyene ulaşmak olarak açıklandı. Komuta yapısı, görev süresi ve silah kullanma kuralları hakkında ayrıntılı resmî bilgi paylaşılmadı.