ABD Dışişleri Bakanlığı, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları nedeniyle ülkedeki acil olmayan hükümet çalışanları ve aileleri için zorunlu ayrılış emri verdi. Bakanlık, emrin yalnızca Suudi Arabistan’daki personeli kapsadığını açıkladı. Körfez’deki diğer ABD diplomatik misyonlarında ise geçici personel değişiklikleri uygulanacak; bu temsilcilikler zaten sınırlı faaliyet düzeniyle çalışıyor.
Zorunlu ayrılış emri, belirlenen çalışanlar ile uygun aile üyelerinin görev yerinden ayrılmasını gerektiriyor. Temel diplomatik ve konsolosluk faaliyetlerinin daha sınırlı kadroyla sürmesi bekleniyor. Uygulama, çalışanların kendi tercihleriyle ayrılmasına izin veren gönüllü ayrılış düzenlemesinden farklı olarak güvenlik gerekçesiyle bağlayıcı nitelik taşıyor.
Zorunlu ayrılış emri yalnızca Suudi Arabistan’ı kapsıyor
ABD makamları, kararın Riyad’daki büyükelçilik ile bağlı konsolosluklardaki acil olmayan personel ve aileleri için geçerli olduğunu bildirdi. İlk bilgilerde Körfez’deki farklı temsilciliklere yönelik daha geniş bir ayrılış hazırlığından söz edilmişti. Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, resmî emrin kapsamını Suudi Arabistan ile sınırladı.
Ayrılacak personel sayısı ve emrin uygulama takvimi açıklanmadı. Suudi Arabistan’daki ABD diplomatik misyonları, İran’la savaşın başlamasının ardından aylarca sınırlı kadroyla çalışmıştı. Son aylarda bazı diplomatların bölgeye dönmesine izin verilmiş, yeni güvenlik kararıyla personel kısıtlamaları yeniden sıkılaştırılmış oldu.
Güvenlik değerlendirmesi, Husilerin Suudi Arabistan’a karşı son haftalarda artırdığı füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla bağlantılı. Husiler, Yemen’in başkenti Sana ile ülkenin kuzeyindeki geniş alanları kontrol ediyor. Grup, temmuzdan beri Suudi Arabistan’daki hedeflere saldırılar düzenliyor ve Yemen’de Suudi Arabistan destekli güçlerle çatışıyor.
Uyarılar 12 ülkedeki ABD vatandaşlarına yayıldı
ABD diplomatik misyonları, 19 ve 20 Ekim’de Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Umman, Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Yemen ve İran’daki vatandaşlarına benzer içerikte uyarılar gönderdi. Uyarılarda çatışmaların mevcut alanların ötesine hızla yayılabileceği belirtildi.
ABD vatandaşlarından resmî duyuruları takip etmeleri, büyük kalabalıklardan uzak durmaları ve olası seyahat aksaklıkları için önceden plan yapmaları istendi. Uyarılar, hava sahası kapanmaları, uçuş iptalleri ve havaalanlarına yönelik riskler üzerinde yoğunlaştı.
Suudi Arabistan’daki temsilcilik de havaalanlarını kullanacak ABD vatandaşlarına özel dikkat çağrısı yaptı. Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda sınırlı sayıda Suudi havayolu şirketinin uçuşlarına önceden izin alarak yeniden başlanırken, bazı uluslararası taşıyıcılar Riyad seferlerini kasım ortasına kadar iptal etti. Havacılık alanındaki kısıtlamalar, güvenlik riskinin sivil ulaşım üzerindeki etkisini gösteriyor.
Husi saldırıları hava ulaşımını ve güvenliği etkiledi
Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı 10 Ekim’de düzenlenen saldırının hedefi oldu. Suudi makamlarına göre saldırıda en az 13 kişi hayatını kaybetti, 300’den fazla kişi yaralandı; ölenler arasında bir ABD vatandaşı da vardı. Havalimanındaki operasyonlar aksadı ve uluslararası uçuşlarda ciddi kesintiler yaşandı.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Riyad’a yöneldiği bildirilen bir balistik füzeyi ve başkent yakınındaki bir insansız hava aracını engellediğini açıkladı. Koalisyon ayrıca Medine’yi ve ülkenin doğusunu hedef aldığı bildirilen beş insansız hava aracını düşürdüğünü bildirdi. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, engellenen bir insansız hava aracının parçalarının ülkenin güneydoğusundaki Aramco işletmesindeki petrol sahasında iki kişiyi öldürdüğünü, iki kişiyi yaraladığını açıkladı.
Husi saldırılarının Yemen içindeki etkisi de sürüyor. Taiz’de düzenlenen bir saldırıda iki kız çocuğunun öldüğü, hükümete bağlı bir askerî kampa yönelik saldırıda ise çok sayıda acemi askerin yaşamını yitirdiği bildirildi. Yemen’deki çatışmaların tırmanması, Körfez ülkelerindeki güvenlik hesaplarını doğrudan etkiliyor.
Washington’un bölgedeki askerî tutumu ne?
ABD yönetimi, Suudi Arabistan’a istihbarat ve hedefleme desteği sağlıyor. Washington, Riyad’ın ek hava savunma kapasitesi talepleriyle de karşı karşıya bulunuyor. Suudi Arabistan ve İsrail’in füze önleyici sistem talebi, Ukrayna’nın benzer savunma ekipmanı ihtiyacıyla aynı dönemde artmış durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan’ın doğrudan askerî müdahale taleplerine henüz onay vermedi. Trump yönetimi, İran’la gerilim sürerken Orta Doğu’da ikinci bir çatışma cephesi açmaktan kaçınıyor. İngiltere ise Suudi şehirleri ve kritik altyapıyı korumak amacıyla savunma görevleri için Typhoon savaş uçakları, A400M nakliye uçağı ve askerî danışmanlar göndereceğini açıkladı.
Suudi Arabistan’daki zorunlu ayrılış emrinin kapsamı, Husi saldırılarının seyri ve Körfez ülkelerinin hava savunma kapasitesi önümüzdeki günlerde belirleyici olacak. ABD’nin mevcut uyarıları, diplomatik personel ile sivillere yönelik risk değerlendirmesinin genişlediğini gösteriyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD’nin Suudi Arabistan’daki personele verdiği talimat nedir?
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’daki acil olmayan hükümet çalışanları ve uygun aile üyeleri için zorunlu ülkeden ayrılış emri yayımladı. Temel diplomatik ve konsolosluk hizmetlerinin sınırlı kadroyla sürmesi bekleniyor.
Zorunlu ayrılış emri hangi ülkeleri kapsıyor?
Resmî ayrılış emri yalnızca Suudi Arabistan’daki ABD diplomatik misyonlarında görev yapan acil olmayan personel ve ailelerini kapsıyor. Körfez’deki diğer ülkeler için resmen açıklanmış benzer bir emir bulunmuyor.
ABD neden Suudi Arabistan’daki personeline ayrılış talimatı verdi?
Karar, Husilerin Suudi Arabistan’daki sivil havaalanları ve kritik altyapıya yönelik saldırılarının yarattığı güvenlik riski nedeniyle alındı. Saldırılar ulaşımda aksamalara ve can kayıplarına neden oldu.
Körfez’deki beş ülkeden diplomatların çekileceği iddiası doğru mu?
Körfez’de beş ülkedeki ABD misyonlarını kapsayan daha geniş bir tahliye hazırlığı iddia edildi. Ancak ABD makamları, yürürlükteki zorunlu ayrılış emrinin yalnızca Suudi Arabistan için geçerli olduğunu açıkladı.