Trump, bombardıman uçaklarının tehditler nedeniyle çekildiğini söyledi
ABD Başkanı Donald Trump, RAF Fairford’daki ABD bombardıman uçaklarının üssü hedef alan tehditler nedeniyle çekildiğini açıkladı. Amerikan ve İngiliz yetkililere dayandırılan haberlerde, tehdidin İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından planlandığı öne sürülen, uçaklar ile üsse konuşlu Amerikan personelini hedef alabilecek karmaşık bir insansız hava aracı saldırısı olduğu bildirildi. Trump, 5 Ekim’de gazetecilerin sorusu üzerine uçakların “kazara ayrılmadığını”, bazı tehditler bulunduğunu ve ABD makamlarının tehdidi yapan kişileri bildiğini söyledi. Trump, ayrıntı vermeden uçakların açık hedef hâline gelmemesi için yerlerinin değiştirildiğini belirtti.
ABD Savunma Bakanlığı, 4 Ekim’de RAF Fairford’da konuşlu tüm bombardıman uçaklarının ABD’deki ana üslerine yeniden konuşlandırıldığını teyit etmişti. Açıklamada, hareketin küresel kuvvet hazırlığı ve operasyonel ihtiyaçlar çerçevesinde gerçekleştiği, bombardıman gücünün kıta ABD’sinden dünyanın herhangi bir yerine hassas saldırı kapasitesini koruduğu vurgulandı.
RAF Fairford’da son haftalarda yaklaşık 12 B-1 tipi stratejik bombardıman uçağının bulunduğu bildiriliyordu. Haberlerde, olası saldırı planının küçük insansız hava araçlarının hava üssü yakınına taşınarak kullanılması ihtimali üzerinden değerlendirildiği öne sürüldü. Uçaklar, Orta Doğu’daki çatışmalar sırasında İran’a yönelik savunma amaçlı saldırılarda kullanılmıştı. Üs, ABD Hava Kuvvetleri tarafından onlarca yıldır ileri konuşlanma noktası olarak kullanılıyor.
İngiltere hükümeti üssün güvenli olduğunu bildirdi
İngiltere Başbakanlık Sözcülüğü, 5 Ekim’de RAF Fairford’un güvenli olup olmadığı sorusuna “Evet” yanıtını verdi. Sözcülük, yabancı ülkelerin askerî harekâtları hakkında ayrıntılı yorum yapmayacağını, ancak İngiltere’nin ülke içindeki ve dünyadaki üsleri korumak için yerleşik savunma yöntemlerine sahip olduğunu söyledi.
İngiltere Savunma Bakanlığından bir bakan da RAF Fairford’un güvenlik düzenlemeleri konusunda rahat olduklarını ve ABD ile iş birliğini sürdürmeye hazır bulunduklarını açıkladı. İngiliz makamlarının açıklamaları, uçakların çekilmesinin doğrudan güvenlik zafiyeti anlamına geldiği yönündeki değerlendirmeleri kabul etmedi.
Şüpheli araçlar nedeniyle altı kişi gözaltına alındı
Soruşturmanın başlangıcı 27 Eylül’de RAF Fairford yakınlarında görülen üç şüpheli araca dayanıyor. Terörle mücadele polisi, araçlarda bir miktar benzin bulunduğunu, ancak patlayıcı düzenek tespit edilmediğini açıkladı. İlk aşamada yaşları 20’li yaşlarda olan beş İngiliz vatandaşı gözaltına alındı ve daha sonra kefaletle serbest bırakıldı.
Polis 1 Ekim’de 25 yaşındaki İngiliz-İran çifte vatandaşı bir erkeği de gözaltına aldı. Altıncı şüpheli de kefaletle serbest bırakıldı. Kefaletle serbest bırakılma, soruşturmanın kapandığı anlamına gelmiyor; terörle mücadele ekipleri patlayıcı suçları, terör eylemi hazırlığı ve olası yabancı devlet bağlantısı dâhil farklı ihtimalleri incelemeyi sürdürüyor.
Soruşturmayı yürüten birim, dosyanın çok yönlü ve karmaşık olduğunu bildirdi. Üs yakınındaki güvenlik alarmı sırasında bazı bölgelerde tedbirler artırılmış, çevrede yaşayanlara yönelik geçici tahliye uygulaması da yapılmıştı.
Yeniden konuşlandırmanın nedeni tartışılıyor
Trump’ın açıklaması, uçakların dönüş gerekçesine ilişkin önceki resmî değerlendirmelerden daha doğrudan bir bağlantı kurdu. Başkan Yardımcısı JD Vance, B-1 uçaklarının Amerikan personelini korumak amacıyla ihtiyat tedbiri olarak taşındığını söyledi. Haberlerdeki değerlendirmeler, saldırı ihtimalinin uçaklara zarar vermeyi ve üs personelini hedef almayı amaçladığı yönünde birleşiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bombardıman uçaklarının ayrılışını doğrudan RAF Fairford çevresindeki güvenlik alarmına bağlamayacağını söylemişti. Rubio, askerî varlıkların tatbikatlar, görev değişimleri, uçak rotasyonları ve yeniden konuşlandırmalar nedeniyle düzenli olarak yer değiştirebildiğini belirtti.
ABD Savunma Bakanlığı, uçakların ABD’deki ana üslerine döndüğünü bildirdi. Trump ise uçakların çok uzağa taşınmadığını söyledi. Açıklamalar, uçakların kesin konuşlanma yerinin kamuoyuyla paylaşılmadığını gösteriyor. Eski bir Kraliyet Hava Kuvvetleri komutanı da uçakların bir süredir faal olmaması nedeniyle dönüşün dinlenme ve bakım amacı taşıyabileceği değerlendirmesini paylaştı.
Pentagon, ilk açıklamasında hareketin ayrıntılarını operasyonel güvenlik gerekçesiyle gerçek zamanlı paylaşmadığını bildirdi. İngiliz hükümeti de yeniden konuşlandırma kararının ABD ordusunun askerî değerlendirmesine dayandığını vurguladı.
İran bağlantısı iddiası soruşturmanın parçası
Başbakan Andy Burnham, olayda İran’ın rol oynadığına dair güçlü işaretler bulunduğunu söylemişti. Trump, tehdidin arkasındaki kişilerin İran’la bağlantılı olduğunu düşündüğünü belirtti. İran Devrim Muhafızları Ordusunun olası planın arkasında bulunduğu iddiası resmî olarak ayrıntılarıyla doğrulanmadı. İran yönetimi ise suçlamaları temelsiz bulduğunu ve herhangi bir bağlantıyı reddettiğini açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, şüphelilerin kefaletle serbest bırakılmasına tepki gösterirken, Rubio İngiltere’nin soruşturmada ABD ile yakın iş birliği yaptığını söyledi. Muhalefetteki Liberal Demokratlar ise uçakların çekilmesinin askerî üslerdeki güvenlik standartları hakkında ciddi sorular doğurduğunu savundu.
RAF Fairford soruşturmasında şüpheliler hakkında henüz kamuoyuna açıklanmış bir suçlama bulunmuyor. İngiltere terörle mücadele polisi, delil incelemeleri ve olası uluslararası bağlantılara ilişkin araştırmalar tamamlanana kadar soruşturmanın süreceğini bildirdi.
Sıkça Sorulanlar
B-1 bombardıman uçakları RAF Fairford’dan neden çekildi?
Donald Trump, RAF Fairford’daki B-1 bombardıman uçaklarının tehditler nedeniyle çekildiğini söyledi. Haberlerde, uçakları ve Amerikan personelini hedef alabilecek İran bağlantılı olası insansız hava aracı saldırısı istihbaratı bulunduğu öne sürüldü.
RAF Fairford’daki B-1 uçakları ne zaman yeniden konuşlandırıldı?
ABD Savunma Bakanlığı, RAF Fairford’daki bombardıman uçaklarının 4 Ekim’de ABD’deki ana üslerine döndüğünü açıkladı. Trump, tehdide ilişkin açıklamasını 5 Ekim’de yaptı.
RAF Fairford çevresinde kaç kişi gözaltına alındı?
RAF Fairford yakınındaki şüpheli araçlar nedeniyle altı kişi gözaltına alındı. Beş İngiliz vatandaşı ile İngiliz-İran çifte vatandaşı bir şüpheli kefaletle serbest bırakıldı; terörle mücadele soruşturması sürüyor.
İngiltere hükümeti RAF Fairford’un güvenliği hakkında ne söyledi?
İngiltere Başbakanlık Sözcülüğü, RAF Fairford Üssü’nün güvenli olduğunu bildirdi. İngiliz makamları, yeniden konuşlandırmanın ABD ordusunun askerî değerlendirmesine dayandığını belirtti.
İran, RAF Fairford’a yönelik saldırı iddialarını kabul etti mi?
İran yönetimi, RAF Fairford çevresindeki planla bağlantılı olduğu yönündeki suçlamaları reddetti. Soruşturmada şüpheliler hakkında henüz kamuoyuna açıklanmış bir suçlama bulunmuyor.