Hazine ve Maliye Bakanlığı, Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile toplam 5,1 milyar dolar tutarında 10 finansman anlaşması imzaladı. Anlaşmalar; iklim yatırımları, afetlere dayanıklı sağlık altyapısı, KOBİ’lerin finansmana erişimi, ihracatçılar ve yeşil dönüşüm projelerine kaynak sağlamayı hedefliyor.
Antalya’daki törende 10 finansman anlaşması imzalandı
Toplu imza törenine Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile uluslararası finans kuruluşlarının üst düzey temsilcileri katıldı. Mehmet Şimşek, COP31 ev sahibi Türkiye’nin ana mesajının iklim hedeflerinin uygulamaya geçirilmesi olduğunu söyledi.
Mehmet Şimşek’e göre iklim ve kalkınma yatırımlarının hayata geçmesi için projelerin teknik olarak hazırlanması, finansmanının bulunması ve uygulamanın izlenmesi gerekiyor. Türkiye’nin imzaladığı anlaşmalar, çok taraflı kalkınma bankalarının finansmanını somut yatırım alanlarına yöneltmeyi amaçlıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmaların istihdam yaratması ve ekonominin dayanıklılığını artırması beklendiğini belirtti. Mehmet Şimşek, uzun vadeli yatırımın makroekonomik istikrarın yanı sıra yapısal reformlar gerektirdiğini de vurguladı.
Kaynak iklim, sağlık, KOBİ ve altyapıya yöneltilecek
Finansman paketindeki projeler; deprem bölgesinin yeniden inşası, demir yolu yatırımları, yenilenebilir enerji, sanayide karbonsuzlaşma ve depreme dayanıklı hastaneler gibi alanları kapsıyor. İhracatçıların ve küçük işletmelerin uzun vadeli finansmana erişiminin genişletilmesi de hedefler arasında yer alıyor.
Asya Kalkınma Bankasının sağladığı finansman içinde 620 milyon avroluk bir anlaşma, afetlere dayanıklı hastaneler ile sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine ayrıldı. Banka ayrıca VakıfBank aracılığıyla küçük işletmelere, depremden etkilenen illere ve kadın girişimcilere yönelik 500 milyon dolarlık kaynak sağlamayı planlıyor.
Asya Kalkınma Bankası ile Türkiye arasındaki iş birliği, Türkiye’nin bankaya bölgesel üye olmasından sonra hız kazandı. Mehmet Şimşek, yeni anlaşmalarla bankanın Türkiye’ye sağlayacağı toplam finansmanın bir yıl içinde 3,1 milyar dolara ulaşacağını bildirdi.
AIIB iklim reformları için 1,6 milyar dolar sağlıyor
Asya Altyapı Yatırım Bankası, Türkiye İklim Eylemini Hızlandırma Programı ve ek finansmanı için 1,6 milyar dolarlık paket üzerinde anlaşmaya vardı. Bankanın iklim odaklı politika temelli en büyük finansman paketi olarak tanımlanan kaynak, Türkiye’nin iklim düzenlemelerinin uygulanmasına destek verecek.
Program; sürdürülebilir finansman, sektörel karbonsuzlaştırma ve iklim direnci olmak üzere üç başlığa odaklanıyor. Sürdürülebilir finansman ayağında emisyon ticareti sistemi ve yeşil finans çerçevesinin işletilmesi; karbonsuzlaşma ayağında ulusal azaltım hedeflerinin sektör bazında uygulamaya aktarılması planlanıyor.
İklim direnci çalışmaları ise su, ekosistemler ve halk sağlığı gibi alanlarda yerel uyum planlarını güçlendirmeyi içeriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İklim Değişikliği Genel Müdürlüğü uygulamanın koordinasyonunda görev alacak. Program, 81 ilin tamamında yerel iklim yönetişimini kapsıyor.
Asya Altyapı Yatırım Bankasının toplam katkısının 1,9 milyar dolar olacağı açıklandı. Toplam içinde 1,6 milyar dolarlık iklim programına ek olarak Türk Eximbank aracılığıyla 300 milyon dolarlık finansman yer alıyor. Türk Eximbank kaynağının, işletmelerin yeşil dönüşümüne ve ekonomik şoklara karşı dayanıklılığına destek vermesi bekleniyor.
Dünya Bankasıyla şehir, tarım ve sanayi projeleri öne çıktı
Dünya Bankası Grubu, COP31 kapsamında şehirler, tarım ve sanayi alanları için toplam 1,5 milyar dolarlık üç anlaşma imzaladı. Kaynağın özel sektör yatırımlarını da harekete geçirmesi amaçlanıyor.
Türkiye’nin Dünya Bankası Grubuyla mevcut iş birliği geniş bir proje portföyüne dayanıyor. Eylül 2026 itibarıyla Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının Türkiye’deki aktif portföyü 43 projede 23 milyar dolara ulaştı. Uluslararası Finans Kurumunun Türkiye portföyü ise 6,7 milyar dolar düzeyinde bulunuyor.
2024-2028 Türkiye Ülke İşbirliği Çerçevesi ilk üç yıl için 18 milyar dolarlık finansman öngörüyordu. Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası, Uluslararası Finans Kurumu ve Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı kanallarıyla sağlanan finansman 28 milyar doları aştı.
Anlaşmaların etkisi uygulama takvimiyle belirlenecek
Finansman anlaşmaları, Türkiye’nin iklim taahhütleri ile kalkınma hedeflerini aynı yatırım çerçevesinde birleştiriyor. Ancak anlaşmalardan beklenen ekonomik, çevresel ve sosyal sonuçlar; projelerin ihale, uygulama, denetim ve yatırım takvimlerinin başarısına bağlı olacak.
Mehmet Şimşek, Türkiye’nin 2023’ten beri kalkınma ortaklarından yaklaşık 50 milyar dolarlık dış finansman sağladığını açıkladı. COP31’de imzalanan 5,1 milyar dolarlık yeni paket, Türkiye’nin çok taraflı bankalarla sürdürdüğü finansman iş birliğine yeni kaynak ekliyor.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye COP31 kapsamında ne kadar finansman anlaşması imzaladı?
Türkiye, COP31 kapsamında Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankasıyla toplam 5,1 milyar dolar tutarında 10 anlaşma imzaladı.
5,1 milyar dolarlık finansman hangi alanlarda kullanılacak?
Finansmanın iklim eylemi, yenilenebilir enerji, sanayide karbonsuzlaşma, deprem sonrası yeniden inşa, dayanıklı hastaneler, demir yolu, KOBİ'ler ve ihracatçıların finansmana erişimi için kullanılması planlanıyor.
Asya Altyapı Yatırım Bankasının iklim paketi ne kadar?
Asya Altyapı Yatırım Bankası, Türkiye İklim Eylemini Hızlandırma Programı ve ek finansmanı için 1,6 milyar dolar sağlayacak. Bankanın Türkiye'ye toplam katkısı, Türk Eximbank aracılığıyla sağlanacak 300 milyon dolarla 1,9 milyar dolara ulaşacak.
COP31 finansmanı Türkiye'nin iklim hedeflerine nasıl destek verecek?
Finansman; emisyon ticareti sistemi ve yeşil finans çerçevesinin işletilmesi, sektörlerde emisyon azaltımı ve 81 ilde yerel iklim uyum planlarının güçlendirilmesi için kullanılacak.