Türkiye’nin dış ticaret haddi, Eylül 2026’da yıllık 4,7 puan düşerek 88’e indi. İhracat birim değerleri yüzde 7 artarken ithalat birim değerlerindeki yükseliş yüzde 12,7’ye ulaştı. Aynı dönemde ihracat miktarı yüzde 7,8 yükseldi, ithalat miktarı ise yüzde 6,3 geriledi.
Dış ticaret haddi eylülde 88 seviyesine indi
Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı Eylül 2026 dış ticaret endeksleri, ithal ürünlerin birim fiyatlarının ihraç ürünlerine göre daha hızlı yükseldiğini gösterdi. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Eylül 2025’te 92,7 iken bir yıl sonra 88 oldu.
Dış ticaret haddindeki 4,7 puanlık gerileme, ithalat fiyatlarındaki artışın ihracat fiyatlarındaki artışı geçtiğine işaret ediyor. Endeksin 100’ün altında kalması, aynı miktardaki ithalatı karşılamak için daha fazla ihracat yapılması gerektiğini gösteren göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Eylül 2026’daki 88 seviyesi, dış ticaret haddinin Nisan 2025’ten beri kaydettiği en düşük değer oldu. Gerilemede, özellikle yakıt grubundaki yüksek fiyat artışları etkili oldu.
İthalat birim değerlerindeki artış ihracatı geçti
İhracat birim değer endeksi, Eylül 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 yükseldi. Genel ihracat birim değer endeksi Eylül 2025’te 126,1 seviyesindeyken Eylül 2026’da 134,9’a çıktı.
İhracat birim değerlerinde en yüksek yıllık artış yüzde 59,9 ile yakıtlarda görüldü. Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 12,6, imalat sanayisinde yüzde 3,8 ve gıda, içecek ile tütün grubunda yüzde 0,2 artış kaydedildi.
İthalat birim değer endeksi ise yıllık yüzde 12,7 yükseldi. Genel ithalat birim değer endeksi, Eylül 2025’teki 136 seviyesinden Eylül 2026’da 153,3’e ulaştı.
İthalatta yakıtların birim değeri yüzde 52,4 arttı. Yakıt hariç ham maddelerde yüzde 12,4, imalat sanayisinde yüzde 4,1 artış yaşandı. Gıda, içecek ve tütün grubunda ithalat birim değeri yüzde 1,4 geriledi.
İhracat miktarı artarken ithalat miktarı azaldı
İhracat miktar endeksi Eylül 2026’da yıllık bazda yüzde 7,8 yükseldi. Gıda, içecek ve tütün ihracatında yüzde 17,6, yakıt hariç ham madde ihracatında yüzde 11,6 ve imalat sanayisi ihracatında yüzde 4,8 artış gerçekleşti. Yakıt ihracatının miktarı ise yüzde 18,6 düştü.
İthalat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 6,3 azaldı. Gıda, içecek ve tütün ithalatı yüzde 15, imalat sanayisi ithalatı yüzde 1,6 arttı. Yakıt hariç ham madde ithalatında yüzde 1,1, yakıt ithalatında yüzde 2,1 düşüş görüldü.
Yıllık veriler, ihracat miktarındaki artışa karşılık ithalat miktarında daralmaya işaret etti. Ancak birim değerlerdeki daha hızlı ithalat artışı, dış ticaret haddindeki düşüşün temel nedeni oldu.
Arındırılmış veriler aylık hareketliliği gösterdi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi, Ağustos 2026’da 145,3 iken Eylül 2026’da yüzde 0,1 artarak 145,5’e yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi ise yıllık yüzde 7,8 artışla 146,9 olarak hesaplandı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi de aylık bazda yükseldi. Ağustosta 111,7 olan endeks, eylülde yüzde 1,6 artışla 113,5’e çıktı. Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise yıllık yüzde 6,3 düşerek 110,3’e geriledi.
Aylık arındırılmış verilerde hem ihracat hem ithalat miktarında artış görülmesine rağmen, yıllık karşılaştırmada ithalat miktarındaki düşüş sürdü. Dış ticaret haddi açısından belirleyici unsur, miktarlardan çok ithalat ve ihracat birim değerleri arasındaki fark oldu.
Yakıt fiyatları dış ticaret göstergelerini etkiledi
Yakıt grubunda ihracat birim değerinin yüzde 59,9, ithalat birim değerinin ise yüzde 52,4 yükselmesi dış ticaret endekslerinde öne çıktı. Buna karşılık yakıt miktarında ihracatta yüzde 18,6, ithalatta yüzde 2,1 düşüş yaşandı.
Yakıt dışındaki ham maddelerde hem ihracat hem ithalat birim değerleri çift haneli arttı. İmalat sanayisinde ise ihracat birim değerindeki yüzde 3,8’lik yükseliş, ithalat birim değerindeki yüzde 4,1’lik artışın altında kaldı. Eylül verileri, Türkiye’nin dış ticarette fiyat ilişkisini izleyen dış ticaret haddinde bozulmanın devam ettiğini ortaya koydu.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye’nin dış ticaret haddi Eylül 2026’da kaç oldu?
Türkiye’nin dış ticaret haddi Eylül 2026’da 88 olarak hesaplandı. Endeks, Eylül 2025’te 92,7 seviyesindeydi.
Dış ticaret haddi neden geriledi?
İthalat birim değer endeksi yıllık yüzde 12,7 artarken ihracat birim değer endeksi yüzde 7 yükseldi. İthalat fiyatlarının ihracat fiyatlarından daha hızlı artması dış ticaret haddini 4,7 puan düşürdü.
Eylül 2026’da ihracat ve ithalat miktarı nasıl değişti?
İhracat miktar endeksi Eylül 2026’da yıllık yüzde 7,8 arttı. İthalat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 6,3 geriledi.
Dış ticaret haddinin 100’ün altında olması ne anlama gelir?
Dış ticaret haddinin 100’ün altında olması, ithal ürünlerin fiyatlarının ihraç ürünlerine göre daha hızlı arttığını gösterir. Bu durumda aynı miktardaki ithalat için daha fazla ihracat yapılması gerekebilir.