TCMB verilerine göre eylülde cari fazla ağustosa göre 2,72 milyar dolara geriledi

TCMB verilerinde eylül ayı cari denge tablosu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre cari işlemler hesabı, Eylül 2026’da 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabındaki fazla 7 milyar 342 milyon dolar oldu. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise aynı ayda 3 milyar 642 milyon dolar olarak hesaplandı.

Aylık cari fazla, ağustosta kaydedilen 4 milyar 50 milyon dolarlık fazlanın altında kaldı. Piyasa beklentileri eylül için yaklaşık 2,3 milyar dolar ile 2,75 milyar dolar aralığında cari fazla yönündeydi. Açıklanan 2,72 milyar dolarlık sonuç, beklentilerin önemli bölümüne yakın gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık eylül itibarıyla yaklaşık 39,2 milyar dolar oldu. Aynı hesaplama yönteminde dış ticaret dengesi 76,8 milyar dolar açık verdi. Hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla sağlarken, birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi de 2,1 milyar dolar açık yazdı.

Hizmet gelirleri cari fazlanın ana kaynağı oldu

Hizmetler dengesinden eylül ayında 9 milyar 14 milyon dolar net giriş sağlandı. Seyahat kaleminin net geliri 6 milyar 573 milyon dolar, taşımacılık hizmetlerinin net geliri ise 3 milyar 88 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Seyahat ve taşımacılıktan gelen gelirler, mal ticaretindeki açığın cari denge üzerindeki etkisini sınırlayan ana kalemler arasında yer aldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de mal ihracatındaki seyir ve turizm katkısıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 410 milyar doları aştığını açıkladı.

Şimşek, küresel enerji fiyatlarındaki yükselişin cari açık üzerinde baskı yarattığını belirtti. Bakan Şimşek, cari açığın milli gelire oranının 2026 sonunda yüzde 2,2 civarında gerçekleşmesini beklediklerini bildirdi. Bakanlığın değerlendirmesine göre ürün ve pazar çeşitliliği, yüksek katma değerli üretim, yeşil dönüşüm ve hizmet ihracatı dış denge politikalarının başlıklarını oluşturuyor.

Yatırım ve rezerv kalemlerinde net çıkış görüldü

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler eylül ayında 859 milyon dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 649 milyon dolar yükseldi.

Portföy yatırımları kaleminde 7 milyar 733 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi. Yurt dışı yerleşikler, hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 5 milyar 859 milyon dolar; devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 495 milyon dolar net satış yaptı. Buna karşılık yurt dışındaki tahvil ihraçlarında banka, genel hükümet ve diğer sektör ihraçlarına net alım gerçekleşti.

Yurt dışından sağlanan kredilerde bankalar 820 milyon dolar net geri ödeme yaptı. Diğer sektörler 1 milyar 861 milyon dolar net kredi kullandı. Resmi rezervlerde eylül ayında 10 milyar 13 milyon dolarlık net azalış görüldü.

Kripto varlık işlemleri ilk kez hesaba katıldı

Merkez Bankası, Merkezi Kayıt Kuruluşunun sağladığı veriler üzerinden kripto varlık işlemlerini ödemeler dengesi istatistiklerine ilk kez ekledi. Yeni veri setine göre Türkiye’de yerleşik kişiler eylül ayında net 21 milyon dolar tutarında karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı yaptı.

Yerleşiklerin sabit kripto para alımları ise 49 milyon dolar olarak hesaplandı. Kripto varlık hareketlerinin istatistiklere dahil edilmesi, finansal işlemlerin ödemeler dengesi içindeki görünürlüğünü artıracak.

Cari denge verilerinin sonraki aylardaki seyri; enerji fiyatları, ihracat, turizm gelirleri, dış finansman koşulları ve yatırım hareketleriyle belirlenecek. Aylık fazla verilmesi yıllık cari açığın sona erdiği anlamına gelmiyor; yıllıklandırılmış hesap, son 12 aylık toplam hareketi gösteriyor.