Petrol fiyatları, İran ile diplomatik uzlaşma beklentisinin zayıflaması ve Orta Doğu’daki enerji sevkiyatına ilişkin risklerin artmasıyla yeniden yükseldi. Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı, 13 Kasım Cuma sabahı 96 doların üzerinde işlem gördü. ABD Batı Teksas türü ham petrolün varili de 88 dolar bandında seyretti.
Piyasa, bir önceki işlem gününde Brent petrolde görülen yüzde 3,3’lük yükselişin ardından jeopolitik gelişmeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğini ve ABD stok verilerini birlikte fiyatlıyor. Petrolün yükselişi, enerji maliyetleri üzerinden küresel enflasyon ve merkez bankalarının faiz görünümü bakımından da izleniyor.
İran açıklamaları diplomasi beklentisini zayıflattı
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşmaya ihtiyaç duymadıklarını bildirdi. Trump’ın mesajları, Washington ile Tahran arasında kısa vadede uzlaşma sağlanabileceğine ilişkin beklentiyi azalttı. Diplomatik çözüm olasılığının zayıflaması, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji arzı üzerindeki etkisinin sürebileceği endişesini güçlendirdi.
Trump ayrıca İran’ın ABD’nin müttefiklerini ve gemilerini tehdit etmesini engellemek amacıyla askeri güç kullanma konusunda tereddüt etmeyeceğini söyledi. Açıklamalar, petrol piyasasında bölgedeki deniz taşımacılığına yönelik risk algısını yükseltti.
Hürmüz Boğazı’nda akış savaş öncesinin altında
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği başlıca deniz güzergâhları arasında bulunuyor. Bölgedeki tanker güvenliği, saldırı iddiaları ve lojistik aksaklıklar petrol taşımacılığının normale dönmesini zorlaştırıyor.
Bir yatırım bankasının hesaplamasına göre 31 Ekim’de sona eren haftada Hürmüz Boğazı üzerinden doğrudan net petrol ihracatı günlük ortalama 9 milyon varil oldu. Gemiden gemiye transferler ile boğaz dışındaki boru hattı sevkiyatları da eklendiğinde toplam akış günlük yaklaşık 18 milyon varile ulaştı.
Ancak toplam hacim savaş öncesi dönemin yüzde 23 altında kaldı. Ekim sonu itibarıyla 30 günlük ortalama akışın günlük yaklaşık 19,5 milyon varillik savaş öncesi seviyenin yüzde 85’ine erişebildiği bildirildi. Deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin devam etmesi, Orta Doğu’dan ihracatın daha hızlı toparlanmasını engelleyebilir.
Enerji tesisleri ve Rusya ihracatı izleniyor
Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’da enerji altyapısındaki bazı noktaları hedef aldıklarını açıkladı. Suudi Arabistan tarafı, iki insansız hava aracını etkisiz hâle getirdiğini bildirdi. Petrol tesislerine yönelik her tehdit, üretim ve ihracat kapasitesine dair risk primini artırıyor.
Petrol piyasası Rusya’nın Baltık Denizi kıyısındaki Ust-Luga liman bölgesine yönelik insansız hava aracı saldırısını da takip ediyor. Yakıt tankları ağının bir bölümünün zarar gördüğü bildirilen liman, Rusya’nın petrol ve petrol ürünleri ihracatında önemli merkezlerden biri sayılıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tankerler hakkında yapılan saldırı uyarıları ise bağımsız biçimde doğrulanamadı. Buna rağmen tanker güvenliğine ilişkin haberler, sevkiyat maliyetleri ve sigorta primleri üzerinden petrol fiyatlarında oynaklığı artırabiliyor.
ABD stokları fiyatlardaki yükselişi sınırladı
Arz endişelerine karşılık ABD’de ticari ham petrol stoklarının yükselmesi, fiyatlardaki artışı sınırlayan unsur oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 4,7 milyon varil artarak 414,4 milyon varile çıktı. Piyasa beklentisi stoklarda yaklaşık 600 bin varillik düşüş yönündeydi.
ABD’nin benzin stokları da 1,8 milyon varil artarak 210,8 milyon varile yükseldi. Buna karşılık stratejik ham petrol stokları 2,6 milyon varil azaldı. Günlük ABD ham petrol üretimi ise 10 bin varil artışla 14 milyon 13 bin varile ulaştı.
Yüksek stoklar, kısa vadede talebin arzı ne ölçüde karşılayacağına dair kaygıları azaltabilir. Buna karşın Çin dışındaki küresel petrol stoklarının düşük seyretmesi ve Hürmüz’deki akışın savaş öncesi düzeye dönmemesi, arz tarafındaki kırılganlığı koruyor.
Küresel arz fazlası ve rezerv kullanımı bekleniyor
Uluslararası Enerji Ajansı, 2026’nın son çeyreğinde küresel petrol arzının talebi günlük 1,7 milyon varil aşacağını öngördü. Kurum daha önce aynı dönem için arz açığı bekliyordu. Küresel petrol stokları ekimde 52 milyon varil artarken, küresel günlük petrol arzı önceki aya göre 2 milyon 300 bin varil yükselerek 105 milyon 360 bin varile ulaştı.
Üretim artışında OPEC+ grubunun günlük 2 milyon 390 bin varillik yükselişi etkili oldu. Suudi Arabistan ve Irak’ta arzın toparlanması, Hürmüz Boğazı’ndaki akışın artması ve Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı sevkiyatlarını yükseltmesi toplam arzı destekledi. Buna karşılık deniz taşımacılığı ve enerji altyapısına yönelik saldırı riski, gelecek yıl beklenen arz toparlanmasının önündeki belirsizlik olarak sürüyor.
Ajans, küresel petrol talebinin 2026’da günlük yaklaşık 2,7 milyon varil azalarak 102,3 milyon varile ineceğini, 2027’de ise günlük yaklaşık 2 milyon varil artacağını tahmin etti. Üye ülkelerin Şubat 2027 sonuna kadar acil durum stoklarından 71 milyon varil daha petrol ve petrol ürünü piyasaya sunma planı da arz fazlasını destekleyebilir.
Yakın vadeli kontratlarda baskı sürebilir
Analistler, mevcut koşullarda petrol fiyatları için kısa vadeli risklerin yukarı yönlü olduğunu değerlendiriyor. Yakın teslim tarihli Brent kontratlarının ileri vadeli kontratlardan daha yüksek fiyatlandığı geriye dönük piyasa yapısının, sıkı arz görünümüyle desteklenebileceği öngörülüyor.
Brent petrolde 96,43 dolar teknik direnç, 95,37 dolar ise destek seviyesi olarak izleniyor. Diplomatik temasların yeniden güçlenmesi veya Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın hızla toparlanması fiyat baskısını azaltabilir. Buna karşılık enerji altyapısına yönelik yeni saldırılar ya da deniz taşımacılığındaki kesintiler, petrol fiyatlarındaki yükselişi hızlandırabilir.
Petrol maliyetlerindeki kalıcı artış, taşımacılık ve üretim giderleri üzerinden enflasyon beklentilerini yukarı çekebilir. Bu nedenle yatırımcılar yalnızca petrol fiyatını değil, ABD tahvil getirilerini, doların seyrini ve merkez bankalarının faiz mesajlarını da takip ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Brent petrol neden 96 doların üzerine çıktı?
Brent petrol, İran ile diplomatik uzlaşma beklentisinin zayıflaması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki tanker taşımacılığına yönelik güvenlik riskleri nedeniyle 96 doların üzerine çıktı. Enerji altyapısına yönelik tehditler de fiyatlardaki jeopolitik risk primini artırdı.
Hürmüz Boğazı petrol piyasası için neden önemli?
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği başlıca deniz güzergâhlarından biridir. Boğazdaki tanker trafiğinde yaşanabilecek aksama, Orta Doğu petrol ihracatını, navlun maliyetlerini ve sigorta primlerini etkileyebilir.
Uluslararası Enerji Ajansı küresel petrol piyasası için ne öngörüyor?
Uluslararası Enerji Ajansı, 2026'nın son çeyreğinde küresel petrol arzının talebi günlük 1,7 milyon varil aşacağını tahmin ediyor. Ajans ayrıca üye ülkelerin Şubat 2027 sonuna kadar acil durum rezervlerinden 71 milyon varil daha petrol ve petrol ürünü sunmayı planladığını bildirdi.
ABD ham petrol stokları fiyatları nasıl etkiledi?
ABD'de ticari ham petrol stoklarının yaklaşık 4,7 milyon varil artması, kısa vadeli arz kaygılarını sınırladı. Stok artışı, jeopolitik risklerin Brent petrol fiyatı üzerindeki yükseltici etkisini kısmen dengeledi.