Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), eylül ayı fiyat gelişmeleri değerlendirmesinde tüketici enflasyonunun ana eğiliminin bir önceki aya göre gerilediğini bildirdi. Tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 artarken yıllık enflasyon, ağustosa göre 1,78 puan azalışla yüzde 29,73’e indi.
Merkez Bankası, mevsimsellikten arındırılmış verilerin aylık fiyat artışında ağustosa kıyasla yavaşlama gösterdiğini belirtti. Değerlendirme, gıda fiyatlarındaki düşüşün enflasyon görünümünü desteklediğini; enerji, eğitim ve bazı temel mal gruplarındaki artışların ise sürdürdüğünü ortaya koydu.
Gıda fiyatları taze ürünlerin etkisiyle düştü
Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları eylülde aylık yüzde 0,20 geriledi. Grubun yıllık enflasyonu 6,17 puan düşerek yüzde 27,62 seviyesine indi. Gıda grubundaki aylık gerilemede işlenmemiş gıda fiyatları etkili oldu.
İşlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,33 azaldı. Taze meyve ve sebze fiyatlarındaki aylık düşüş yüzde 8,93 olarak hesaplandı. Merkez Bankası, taze ürünlerdeki düşüşü olumlu arz koşullarıyla ilişkilendirdi.
İşlenmiş gıdadaki aylık fiyat artışı ise yüzde 1,40’a geriledi. Gıda grubundaki farklılaşma, tüketici fiyatları içindeki kalemlerin aynı yönde hareket etmediğini gösterdi.
Enerji enflasyonunda akaryakıt fiyatları öne çıktı
Enerji fiyatları eylülde aylık yüzde 6,25 arttı. Enerji grubunun yıllık enflasyonu 6,88 puan yükselerek yüzde 46,11’e çıktı. Aylık artışta küresel gelişmelerin etkilediği akaryakıt fiyatları belirleyici oldu.
Akaryakıt fiyatları aylık yüzde 10,91 yükseldi. Katı yakıt ve tüp gaz fiyatlarında da artış görüldü. Konut elektriği fiyatları ise eylül ayında yatay seyretti.
Enerji grubundaki yüksek aylık artış, gıda fiyatlarındaki gerilemenin genel fiyat endeksi üzerindeki olumlu etkisini sınırlayan unsurlardan biri oldu. Enerji, hanehalkı bütçesinde doğrudan yer almasının yanında ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerinden diğer fiyat kalemlerini de etkileyebiliyor.
Eğitim ve kira hizmet enflasyonunu etkiledi
Hizmet fiyatları eylülde aylık yüzde 2,15 arttı. Hizmet grubunun yıllık enflasyonu 2,63 puan gerileyerek yüzde 37,65 olarak ölçüldü. Yeni eğitim-öğretim döneminin başlaması, hizmet grubu içindeki bazı kalemlerde belirgin fiyat hareketleri yarattı.
Eğitim hizmetlerinde aylık fiyat artışı yüzde 14,19 oldu. Okul servis ücretleri yüzde 16,04 yükseldi. Yurt ücretlerindeki aylık artış yüzde 19,99’a ulaştı. Hava yolu yolcu taşımacılığı fiyatlarındaki düşüş ise ulaştırma hizmetlerindeki aylık artışı sınırladı.
Kira fiyatları eylülde aylık yüzde 3,10 arttı; yıllık kira enflasyonu yüzde 41,34 seviyesinde gerçekleşti. Lokanta ve otel grubunda aylık fiyat artışı yüzde 1,41 oldu. Kira ve eğitim bağlantılı hizmetler, yıllık enflasyon oranı gerilese de hanehalklarının düzenli harcamalarında yüksek artışların sürdüğünü gösterdi.
Giyim ve dayanıklı mallarda yeni sezon etkisi
Temel mal fiyatları eylülde aylık yüzde 2,11 arttı. Temel mal grubunun yıllık enflasyonu yüzde 15,90 olarak hesaplandı. Yeni sezon ürünlerinin raflara çıkmasıyla giyim ve ayakkabı fiyatları aylık yüzde 4,01 yükseldi.
Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 2,02’ye hızlandı. Elektrikli ev aletleri, beyaz eşya, mobilya ve otomobil fiyatlarında artış görüldü. Temel mal grubundaki görünüm, tüketici talebi, kur hareketleri ve maliyet unsurlarının fiyatlara yansımasının kalemler arasında değiştiğine işaret etti.
Üretici fiyatlarında yıllık artış yüzde 27,38 oldu
Yurt içi üretici fiyatları eylülde aylık yüzde 2,07 arttı. Yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan azalarak yüzde 27,38’e geriledi. Üretici fiyatlarındaki yıllık gerileme, maliyet baskılarının önceki aya göre sınırlı ölçüde hafiflediğini gösterdi.
Ana sanayi grupları içinde aylık yüzde 3,55 artan enerji fiyatları ilk sırada yer aldı. Ara malı fiyatları yüzde 2,04 yükseldi. Diğer ana sanayi gruplarındaki aylık artışlar yüzde 1,5 ile yüzde 1,6 aralığında gerçekleşti.
TCMB’nin değerlendirmesi, eylül verilerinde yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 30’un altına indiğini ve aylık enflasyonun ana eğiliminde yavaşlama görüldüğünü ortaya koydu. Önümüzdeki dönemde enerji fiyatları, gıda arzı, kira ve eğitim hizmetlerindeki fiyat hareketleri enflasyon görünümü açısından izlenecek temel başlıklar arasında bulunuyor.
Sıkça Sorulanlar
TCMB eylül 2026 enflasyon değerlendirmesinde ne açıkladı?
TCMB, eylül ayında aylık tüketici enflasyonunun ana eğiliminin ağustosa kıyasla gerilediğini bildirdi. Tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı.
Eylülde gıda fiyatları neden geriledi?
Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları eylülde yüzde 0,20 düştü. Gerilemede, olumlu arz koşullarına bağlı olarak taze meyve ve sebze fiyatlarının yüzde 8,93 azalması etkili oldu.
Enerji fiyatları eylülde ne kadar arttı?
Enerji fiyatları eylülde aylık yüzde 6,25 arttı ve yıllık enerji enflasyonu yüzde 46,11 oldu. Akaryakıt fiyatlarındaki aylık yüzde 10,91'lik yükseliş, enerji grubundaki artışta öne çıktı.
Eğitim ve kira fiyatları eylül enflasyonunu nasıl etkiledi?
Eğitim hizmetleri fiyatları eylülde yüzde 14,19, okul servisi ücretleri yüzde 16,04 ve yurt ücretleri yüzde 19,99 arttı. Kira fiyatlarındaki aylık artış yüzde 3,10, yıllık kira enflasyonu ise yüzde 41,34 olarak ölçüldü.