ABD Başkanı Donald Trump, 2009’da Teksas’taki Fort Hood askeri üssünde düzenlenen silahlı saldırı nedeniyle idama mahkûm edilen eski Ordu Binbaşısı Nidal Malik Hasan’ın ABD Ordusu infaz mangası tarafından idam edilmesini onayladı. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in önerdiği yöntem için verilen onay, 5 Ekim akşamı Pentagon sözcüsü Sean Parnell tarafından duyuruldu. İnfazın günü ve yapılacağı yer henüz açıklanmadı.
Trump infaz mangası önerisini onayladı
Pentagon açıklamasına göre Hegseth, Hasan hakkında ABD Ordusu infaz mangasıyla idam önerisinde bulundu. Trump da öneriyi kabul etti. ABD Kara Kuvvetleri yetkilileri, infazın zamanını ve yerini belirleyecek.
Karar, Hasan hakkındaki 2013 tarihli askeri mahkeme ölüm cezasının uygulanmasına yönelik önemli bir idari adım anlamına geliyor. Ancak başkanlık onayı, infazın hemen gerçekleştirileceği anlamına gelmiyor. Askeri ve sivil yargı sistemlerindeki olası başvurular, uygulama takvimini etkileyebilir.
Hasan’ın federal sivil mahkemelerde habeas corpus başvurusu yaparak infazı durdurmayı isteme olanağı bulunuyor. Benzer nitelikteki hukuki girişimler geçmişte askeri infaz kararlarının uygulanmasını uzun süre erteledi.
Fort Hood saldırısında 13 kişi öldürüldü
Eski ordu psikiyatristi Hasan, 5 Kasım 2009’da Fort Hood’daki askerî personel işlemlerinin yürütüldüğü sağlık binasında silahlı saldırı düzenledi. Saldırı, Hasan’ın Afganistan’a gönderilmesinden haftalar önce gerçekleşti. Saldırıda 13 kişi hayatını kaybetti, 32 kişi yaralandı. Ölenlerin 12’sinin görevdeki asker olduğu bildirildi; 13’üncü kurbanın statüsüne ilişkin haberlerde sivil ve emekli asker bilgileri yer aldı.
Müdahale eden sivil polis memurunun ateş açmasıyla Hasan yaralandı ve kısmi felç geçirdi. Hasan, saldırıdan sonra gözaltına alındı. Askeri mahkeme, Hasan’ı 2013’te 13 kez taammüden öldürme ve 32 kez öldürmeye teşebbüs suçundan mahkûm ederek ölüm cezasına çarptırdı.
Hasan’ın yargılaması ve temyiz süreci
Hasan, askeri mahkeme yargılamasında büyük ölçüde kendi savunmasını yürüttü. Hasan, saldırıyı gerçekleştirdiğini inkâr etmedi; mahkemede Afganistan’daki Taliban yönetimini savunduğunu söyledi. Mahkeme tarafından görevlendirilen avukatlar, Hasan’ın ölüm cezası alma ihtimalini bilerek artıracak bir savunma çizgisi izlediğinden endişe duyduklarını bildirmişti.
Ölüm cezası, askeri yargıdaki zorunlu temyiz aşamalarından geçti. Hasan’ın yargılamanın aleniyetiyle ilgili itirazı da Yüksek Mahkeme’nin önüne taşındı. Yüksek Mahkeme, 2025’te dosyayı incelememe kararı verdi.
Hasan, ölüm cezası alan dört askeri hükümlüden biri olarak Kansas’taki Fort Leavenworth’ta tutuluyor. Ordu, şubat ayında hazırlanan bir planla ölüm cezası alan dört hükümlünün Fort Leavenworth’tan Indiana’daki Terre Haute federal infaz tesisine nakli için cezaevi idaresiyle eş güdüm öngörmüştü. Planın Hasan için uygulanıp uygulanmayacağı ve nakil takvimi açıklanmadı.
Eski Başkan George W. Bush, başka bir askeri hükümlü Ronald Gray için 2008’de infaz onayı vermiş, ancak federal mahkeme infazı durdurmuştu.
ABD ordusunda infazlar neden nadir görülüyor
Hasan’ın infazı gerçekleşirse, ABD ordusunun 1961’den beri uyguladığı ilk ölüm cezası olacak. Ordunun son infazı, John Bennett’in Fort Leavenworth’ta asılarak idam edilmesiyle gerçekleştirilmişti.
İnfaz mangası yöntemi bakımından tarih daha eskiye uzanıyor. Kaynaklar, ABD Ordusunun kendi mensubu bir askeri infaz mangasıyla son kez 1945’te idam ettiğini aktarıyor. Bu nedenle Hasan hakkındaki kararın uygulanması, hem askeri ölüm cezalarının uzun aradan sonra yeniden uygulanması hem de seçilen yöntem bakımından ayrı bir önem taşıyor.
Sivil federal davalarda ölüm cezası infazlarında genel uygulama ölümcül enjeksiyon olsa da, federal yönetim nisan ayında infaz mangası, elektrikli sandalye ve gazla infaz yöntemlerini de değerlendirmeye açan planları duyurdu. Hasan dosyasında seçilen yöntem, askeri ceza adalet sistemi içinde ayrıca dikkat çeken bir tercih oldu.
İnfaz tarihi ve yeri henüz belirlenmedi
Pentagon, infazın hangi tesiste ve ne zaman yapılacağına ilişkin bir takvim paylaşmadı. ABD Kara Kuvvetleri, kararın uygulanmasına ilişkin teknik ve idari ayrıntıları belirleyecek. Ordu düzenlemeleri, başkanlık onayından sonra infazın en erken 60 gün, en geç 150 gün içinde yapılmasını öngörüyor; ancak yeni hukuki başvurular takvimi durdurabilir veya erteleyebilir.
Başkanlık onayının ardından cezaevi, güvenlik, personel ve yargısal bildirim işlemlerinin tamamlanması gerekiyor. Hasan’ın yeni hukuki başvurular yapması hâlinde infaz tarihi ertelenebilir. Bu nedenle mevcut karar, ölüm cezasının kesin olarak uygulanacağı tarih değil, uygulama yönünde verilmiş başkanlık onayı niteliği taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Nidal Hasan neden idama mahkûm edildi?
Nidal Malik Hasan, 5 Kasım 2009'da Teksas'taki Fort Hood askeri üssünde 13 kişiyi öldürmek ve 32 kişiyi yaralamak suçlarından 2013'te askeri mahkeme tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.
Nidal Hasan'ın infazı ne zaman ve nerede yapılacak?
Nidal Hasan'ın infaz tarihi ve yeri henüz açıklanmadı. ABD Kara Kuvvetleri, başkanlık onayının ardından infazın zamanını ve yapılacağı tesisi belirleyecek.
Nidal Hasan'ın infazı hemen gerçekleşecek mi?
Başkanlık onayı infazın hemen yapılacağı anlamına gelmiyor. Nidal Hasan federal sivil mahkemelerde yeni hukuki başvurular yapabilir; bu başvurular infaz takvimini durdurabilir veya erteleyebilir.
ABD ordusunda son infaz ne zaman yapıldı?
ABD ordusundaki son infaz 1961'de John Bennett'in Fort Leavenworth'ta asılmasıyla gerçekleştirildi. ABD Ordusunun infaz mangasıyla gerçekleştirdiği son askeri infaz ise 1945'e uzanıyor.