Eylül enflasyonu ve kira tavanı açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu, eylül 2026 dönemine ilişkin tüketici fiyat endeksi verilerini 5 Ekim Pazartesi günü saat 10.00’da yayımladı. TÜFE eylülde aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. On iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişimi yüzde 31,49 olarak gerçekleşti.
Eylül verileri, normal açıklama günü olan 3 Ekim’in cumartesiye denk gelmesi nedeniyle ilk iş gününde yayımlandı. Resmî bülten, eylül ayında ana harcama gruplarındaki fiyat değişimlerini de ortaya koydu.
Ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyon, eylül verisiyle yüzde 30’un altına indi. TÜFE yılbaşından bu yana yüzde 24,32 arttı. Açıklanan aylık oran, veri öncesindeki yüzde 2,18 düzeyindeki piyasa beklentisinin altında kaldı.
Türkiye İstatistik Kurumu, tüketici fiyatlarının yanında eylül ayına ilişkin yurt içi üretici fiyat endeksi verilerini de aynı bültende paylaştı. Yİ-ÜFE aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 arttı; 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 27,81 oldu.
Enflasyon Araştırma Grubu ise alternatif E-TÜFE hesaplamasında eylül için aylık yüzde 2,10, yıllık yüzde 46,61 artış bildirdi. Resmî TÜFE ile alternatif hesaplama farklı yöntemlerle oluşturulduğu için oranlar aynı veri seti olarak değerlendirilmemeli.
Kira artışında yüzde 31,49 üst sınırı uygulanacak
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında sözleşme yenileme dönemindeki artış hesabında TÜFE’nin 12 aylık ortalaması üst sınır kabul ediliyor. Ekim ayında yenilenecek sözleşmelerde uygulanabilecek azami artış oranı yüzde 31,49 oldu. Taraflar daha düşük bir artış oranında anlaşabilir; ancak sözleşme yenilemesinde 12 aylık ortalama TÜFE’nin üzerinde artış yapılamıyor.
Aylık enflasyon oranı ile kira artış oranı aynı kavramı ifade etmiyor. Eylül ayındaki fiyat değişimini gösteren aylık yüzde 1,84’lük TÜFE, kira zammı olarak doğrudan uygulanmıyor. Ekim dönemi için geçerli tavan, eylül bültenindeki yüzde 31,49’luk 12 aylık ortalama TÜFE değişiminden oluşuyor.
Örneğin mevcut kira bedeli 20 bin lira olan bir sözleşmede yüzde 31,49 oranındaki azami artış 6 bin 298 lira hesaplanıyor. Bu örnekte yeni kira bedeli en fazla 26 bin 298 liraya çıkıyor. Kira sözleşmesindeki özel hükümler ve tarafların daha düşük oranlı anlaşması ayrıca dikkate alınmalı.
Yüzde 31,49 oranı tüm kiralara aynı anda ve otomatik olarak uygulanmıyor. Oran, yenileme tarihi ekim ayına gelen sözleşmeler bakımından önem taşıyor. Beş yılı aşan kira ilişkilerinde kira tespitine ilişkin hükümler kapsamında emsal bedeller ve taşınmazın koşulları da değerlendirmeye girebiliyor.
Gıda gerilerken ulaştırma ve konut fiyatları arttı
En yüksek ağırlığa sahip ana harcama gruplarında yıllık fiyat değişimi gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 27,62, ulaştırmada yüzde 35,10, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 39,99 oldu. Yıllık enflasyona katkı gıdada 6,73, ulaştırmada 5,96 ve konutta 4,84 yüzde puan olarak hesaplandı.
Eylül ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık yüzde 0,20 geriledi. Ulaştırma grubunda aylık artış yüzde 2,79, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki aylık artış ise yüzde 2,71 oldu. Ulaştırmanın aylık enflasyona katkısı 0,49, konut grubunun katkısı 0,33 yüzde puan olarak gerçekleşti.
Eylül ayında seçilmiş ürün ve hizmetler içinde en yüksek aylık fiyat artışı yüzde 25,79 ile yükseköğretim eğitiminde görüldü. Taze hurma, incir ve tropikal meyvelerde yüzde 23,31, eğitim kurumlarının konaklama hizmetlerinde yüzde 19,99, okul servislerinde yüzde 16,04 artış kaydedildi. Motorin yüzde 12,93, benzin ise yüzde 11,55 pahalandı.
Seçilmiş kalemlerde en yüksek aylık düşüş yüzde 24,41 ile taze turunçgillerde gerçekleşti. Taze veya soğutulmuş diğer sebzelerde yüzde 17,62, diğer taze meyvelerde yüzde 13,12, yurt dışı hava yolu yolcu taşımacılığında yüzde 12,96 gerileme hesaplandı.
Endekste kapsanan 174 alt sınıfın 35’inde fiyatlar düştü, 6 alt sınıfta değişim olmadı, 133 alt sınıfta ise artış görüldü. İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi aylık yüzde 2,01, yıllık yüzde 29 arttı.
Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde pazar alışverişi yapan bazı yurttaşlar, günlük fiyatların açıklanan enflasyon oranıyla örtüşmediğini söyledi. Yurttaşlar özellikle gıda fiyatları, kira giderleri ve emekli aylıkları karşısındaki alım gücü kaybına ilişkin görüşlerini paylaştı.
Bakan Şimşek kira ve hizmet enflasyonuna işaret etti
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yıllık enflasyonun Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına indiğini söyledi. Şimşek, dezenflasyonun ulaştırma hariç genel harcama gruplarına yayıldığını belirtti.
Şimşek’in paylaştığı değerlendirmeye göre yıllık gıda enflasyonu yüzde 27,6, eğitim enflasyonu yüzde 48,6 ve kira enflasyonu yüzde 41,3 düzeyinde gerçekleşti. Şimşek, kira enflasyonundaki yıllık gerilemenin sürmesine ilişkin öncü göstergeler bulunduğunu, konut ve gıda arzını artırmaya dönük politikaların devam edeceğini bildirdi.
Şimşek ayrıca petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyona etkisini sınırlamak amacıyla mazottan sonra benzinde de eşel mobil uygulamasından kademeli çıkışa başlandığını açıkladı. Merkez Bankasının hesaplamasına göre savaş yaşanmasaydı enflasyonun 2026’da 7 puan daha düşük olabileceğini aktardı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüşün yıllık gıda enflasyonuna katkı verdiğini, yıllık hizmet enflasyonunun yüzde 37,7’ye gerilediğini belirtti. Yılmaz, para, maliye ve gelirler politikalarının eşgüdüm içinde sürdürüleceğini; tarımsal verimlilik, enerji arz güvenliği, konut arzı ve lojistik maliyetleri alanındaki adımlarla enflasyonun yeniden tek haneli seviyelere indirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ise yıllık enflasyonun yüzde 30’un altına inmesini yeterli görmediğini söyledi. Babacan, enflasyon beklentilerinin yüksek kalmasının fiyat artışlarıyla mücadeleyi zorlaştırdığını savundu.
Eylül verisi maaş ve piyasa hesaplarını da etkileyecek
Eylül TÜFE verisi, 2026 yılının ikinci yarısına ait altı aylık enflasyon hesabında üçüncü ayı tamamladı. Temmuz, ağustos ve eylül aylarındaki aylık artışlar birlikte hesaplandığında üç aylık birikimli enflasyon yüzde 5,56 oldu. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Ocak 2027 dönemindeki maaş artışında temmuz-aralık arasındaki altı aylık enflasyon belirleyici olacak.
Memur ve memur emeklileri 2026’nın ikinci yarısında yüzde 7 toplu sözleşme artışı aldı. Üç aylık yüzde 5,56’lık birikimli enflasyon yüzde 7 eşiğini aşmadığı için eylül itibarıyla enflasyon farkı oluşmadı. Ocak 2027 dönemi için yüzde 5 toplu sözleşme artışı bulunuyor; temmuz-aralık enflasyonunun yüzde 7’yi aşan bölümü oluşursa, enflasyon farkı yüzde 5’lik artışla birlikte hesaplanacak.
Ocak 2027 maaş artışları eylül verisiyle kesinleşmedi. Ekim, kasım ve aralık aylarına ilişkin TÜFE sonuçlarının yayımlanmasının ardından temmuz-aralık döneminin toplam enflasyonu belli olacak.
Kira sözleşmesini ekim ayında yenileyecek tarafların, resmî bültende yer alan yüzde 31,49’luk 12 aylık ortalama TÜFE oranını esas alması gerekiyor. Kira bedeli hesaplanırken mevcut kira tutarı, açıklanan oranla çarpılarak artış tutarı bulunuyor; ardından artış tutarı mevcut bedele ekleniyor. Tarafların anlaşması hâlinde daha düşük oran uygulanabiliyor.
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde enflasyona bağlı artış kök aylık üzerinden hesaplanıyor. En düşük emekli aylığı için uygulanan taban ödeme ise ayrı bir yasal düzenlemeye bağlı olduğundan, üç aylık yüzde 5,56’lık oran mevcut taban aylığın otomatik olarak aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Nihai tutarlar, altı aylık enflasyon ve olası yasal düzenlemeler sonrasında netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Ekim 2026 kira artış tavanı ne kadar oldu?
Ekim 2026'da yenilenecek konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmeleri için artış üst sınırı yüzde 31,49 oldu. Oran, eylül ayı itibarıyla TÜFE'nin 12 aylık ortalama değişiminden hesaplanıyor.
20 bin liralık kira yüzde 31,49 artışla kaç lira olur?
20 bin liralık kira bedelinde yüzde 31,49'luk azami artış 6 bin 298 liradır. Yeni kira bedeli en fazla 26 bin 298 liraya ulaşır; taraflar daha düşük bir oran üzerinde anlaşabilir.
SSK ve Bağ-Kur emeklileri için Ocak 2027 zammında şu ana kadar hangi oran oluştu?
Temmuz-eylül 2026 dönemindeki bileşik TÜFE artışı yüzde 5,56 oldu. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin kesin Ocak 2027 artışı, ekim, kasım ve aralık verileri de eklendikten sonra belirlenecek.
Memur ve memur emeklilerinde enflasyon farkı oluştu mu?
Eylül 2026 itibarıyla memur ve memur emeklileri için enflasyon farkı oluşmadı. Üç aylık yüzde 5,56'lık birikimli enflasyon, ikinci yarı için geçerli yüzde 7 toplu sözleşme artışını aşmadı.
Eylül 2026'da fiyatı en çok artan ve düşen kalemler hangileri oldu?
Seçilmiş ürün ve hizmetler içinde en yüksek aylık artış yüzde 25,79 ile yükseköğretim eğitiminde kaydedildi. En yüksek düşüş ise yüzde 24,41 ile taze turunçgillerde gerçekleşti.