Brent petrol beş ay sonra 110 doları gördü
Küresel petrol fiyatları 16 Ekim Cuma günü arz güvenliğine ilişkin kaygılarla sert yükseldi. Uluslararası gösterge Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 110 doları gördü. Brent, mayıs ayından bu yana ilk kez 110 dolar eşiğine ulaşırken, günü yüzde 3,7 artışla 109,86 dolardan tamamladı.
ABD tipi Batı Teksas (WTI) ham petrolü de yüzde 3,5 yükselerek 101,41 dolara çıktı. WTI fiyatı eylül ayından beri ilk kez 100 doların üzerine geçti. Haftalık bazda WTI yüzde 10,4, Brent petrol ise yüzde 4,9 değer kazandı.
Gün içindeki işlemlerde Brent petrol sabah saatlerinde 105,43 dolara kadar gerilemiş, ardından hızla yükselmişti. Fiyatlardaki yön değişiminde Orta Doğu’daki deniz taşımacılığı güvenliği ile Rusya’nın dizel arzına yönelik belirsizlik öne çıktı.
Hürmüz Boğazı’ndaki saldırılar sevkiyatı azalttı
İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki ticari gemilere yönelik saldırıları, küresel ham petrol akışına ilişkin endişeyi büyüttü. Pazar gününden beri boğaz yakınlarında en az dokuz tanker ve yük gemisinin saldırıya uğradığı bildirildi. Saldırılarda üç denizci yaralandı, iki denizci kayboldu.
Singapur bayraklı GFS Pride adlı konteyner gemisi hafta içinde battı. Gemideki mürettebatın tahliye edildiği açıklandı. Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatında taşıdığı önem nedeniyle enerji piyasalarının yakından izlediği geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
Boğazdan geçen ham petrol sevkiyatının, 14 Ekim’de sona eren haftada günlük 9,4 milyon varile gerilediği belirtildi. Söz konusu miktar, İran savaşı öncesindeki ortalamanın yaklaşık yüzde 70’ine karşılık geliyor. İran’ın limanlara yönelik ABD ablukasına ve geçen ay sıkılaştırılan yaptırımlara yanıt olarak saldırıları artırdığını açıklaması, sevkiyatın kısa sürede normalleşeceğine ilişkin beklentileri zayıflattı.
Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları da bölgesel enerji altyapısı riskini artırdı. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yöneldiği bildirilen bir balistik füze havada imha edildi. Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan petrol ihracatı yapılabilen Yanbu’da altyapı hasarı bildirilmedi. Suudi Arabistan’ın Dahran kentindeki bir enerji şirketi binasının saldırıda hedef alındığı da aktarıldı.
Rus rafinerileri dizel arzı üzerindeki baskıyı artırdı
Petrol piyasasındaki ikinci temel risk, Rusya’nın rafineri kapasitesine yönelik saldırılar oldu. Ukrayna yönetimi, enerji tesislerini kapsayan ateşkesin sona erdiğini bildirerek Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıların süreceğini açıkladı. Rusya’nın Ryazan rafinerisinde birincil ham petrol damıtma ünitesinin insansız hava aracı saldırısı sonrasında faaliyetini askıya aldığı aktarıldı.
Rusya, küresel dizel piyasasının önemli ihracatçıları arasında yer alıyor. Rafineri kapasitesindeki kayıplar, Rus dizelinin uluslararası pazarlara ne ölçüde ulaşabileceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Alıcıların alternatif tedarikçilere yönelmesi, Avrupa ve ABD’de yüksek kapasiteyle çalışan rafineriler üzerinde ek baskı yaratıyor.
ABD’de dizel fiyatının 16 Ekim itibarıyla galon başına ortalama 6,33 dolara yükseldiği ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70’in üzerinde arttığı bildirildi. Dizel; taşımacılık, tarım ve sanayi maliyetlerinde belirleyici olduğu için fiyat artışları enflasyon beklentileri bakımından da izleniyor.
ABD’nin Meksika Körfezi kıyısında Kasırga Isaias nedeniyle üretim kesintileri yaşanması da ham petrol stoklarını azalttı. Ticari stoklarda 9 Ekim’le biten haftada 8 milyon varili aşan düşüş, WTI fiyatındaki yükselişi destekleyen etkenler arasında yer aldı.
Stratejik rezerv salımı fiyat baskısını sınırlayabilir
Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkeler, piyasaya ek yakıt sunmak için stratejik rezervlerin salımını hızlandırma kararı aldı. Açıklanan planlarda 20 milyon varilin üzerindeki yakıtın piyasaya verilmesi öne çıktı. Bazı değerlendirmelerde, henüz piyasaya sürülmemiş yaklaşık 100 milyon varillik stratejik rezervin hızlandırılmış salımının planlandığı, miktarın 20 milyon varilden fazlasının dizel olduğu bilgisi yer aldı.
ABD Enerji Bakanlığı da stratejik petrol rezervinden takas yoluyla 17 milyon varile kadar ham petrol sağlanması için teklif çağrısı yaptı. Mart ayında başlatılan ortak rezerv kullanımında bugüne kadar yaklaşık 330 milyon varil petrolün piyasaya verildiği, toplam miktarın başlangıçta öngörülen 400 milyon varili aşabileceği belirtildi. Rezerv salımı ve üretim artışı çağrıları, arz açığı kaygılarını azaltmayı hedefliyor.
Buna karşılık, İran petrol gelirlerinin uluslararası finans sistemine erişimini sınırlamayı amaçlayan yeni ABD yaptırımları, İran ihracatında aksama ihtimalini canlı tutuyor. ABD’nin Rus menşeli dizel ticaretine ilişkin bazı kısıtlamaları geçici olarak gevşetmesi ise dizel arzını destekleyebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, hisse senedi piyasalarına da yansıdı. ABD’de S&P 500 endeksi yüzde 1’in üzerinde düşerken, Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 2,14 geriledi. Petrol fiyatlarının seyri, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu, Rus rafinerilerinin faaliyet kapasitesi ve stratejik rezervlerin piyasaya çıkış hızına bağlı kalacak.
Sıkça Sorulanlar
Brent petrol 110 doları ne zaman gördü?
Brent petrol, 16 Ekim 2026 Cuma günü gün içi işlemlerde varil başına 110 dolara çıktı. Brent günü yüzde 3,7 artışla 109,86 dolardan tamamladı.
Petrol fiyatları neden yükseldi?
Hürmüz Boğazı yakınındaki gemi saldırıları, Suudi Arabistan enerji altyapısına yönelik tehditler, Rus rafinerilerindeki kesintiler ve ABD ham petrol stoklarındaki düşüş petrol arzına yönelik kaygıları artırdı.
Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatı ne kadar geriledi?
Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol miktarı 14 Ekim'de sona eren haftada günlük 9,4 milyon varile indi. Miktar, savaş öncesi ortalamanın yaklaşık yüzde 70'ine karşılık geliyor.
WTI ham petrolü hangi seviyede kapandı?
ABD tipi WTI ham petrolü 16 Ekim 2026'da yüzde 3,5 yükselerek varil başına 101,41 dolardan kapandı. WTI haftayı yüzde 10,4 artışla tamamladı.
Stratejik petrol rezervlerinden ne kadar ek arz planlanıyor?
Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkeler 20 milyon varilin üzerinde yakıtı piyasaya sunmayı hızlandırma kararı aldı. ABD Enerji Bakanlığı da stratejik rezervden takas yoluyla 17 milyon varile kadar ham petrol sağlanması için teklif çağrısı yaptı.