Fon krizi sonrası geri alım kararları arttı
Borsa İstanbul’da eylül ayındaki sert satışların ardından şirketlerin kendi paylarını geri alma işlemleri hız kazandı. Fonların temerrüde düşmesiyle başlayan satış dalgası, BIST 100 endeksinde eylül sonuna kadar yaklaşık yüzde 17’lik kayba neden oldu. Şirket yönetimleri, piyasa fiyatının şirket değerini yeterince yansıtmadığı görüşüyle ve satış baskısını sınırlamak amacıyla geri alım programlarını devreye aldı.
1 Eylül ile 14 Ekim arasındaki dönemde 113 şirket toplam 13,1 milyar liralık pay geri alımı gerçekleştirdi. Aynı dönemde geri alım yapan şirketlerin 79’u kararını 1 Eylül sonrasında aldı. Fon kaynaklı satışların yoğunlaştığı 14 Eylül sonrasında geri alım duyurusu yapan şirket sayısı ise 73 oldu.
Sermaye Piyasası Kurulu, şirketlerin işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla 22 Eylül’de pay geri alımlarındaki toplam bedel üst sınırını ikinci bir duyuruya kadar kaldırdı. Düzenleme, şirketlerin mevcut programlarındaki tutar sınırına takılmadan piyasadan pay alabilmesine olanak sağladı.
16 Ekim işlemlerinde 48 şirket pay aldı
Günlük işlemlerde de geri alımlar geniş bir şirket grubuna yayıldı. 16 Ekim’de 48 şirket kendi paylarını satın aldı. Ayrı bir günlük listede 52 şirketin geri alım yaptığı bildirildi; iki sayı, farklı açıklama ve derleme zamanlarını yansıtıyor.
Türk Altın İşletmeleri 2 milyon 426 bin 500 TRALT payının yanı sıra 114 bin 656 TRENJ ve 247 bin 977 TRMET payı aldı. Enerya Enerji 1 milyon 538 bin 989, Tukaş Gıda 973 bin 533, Gedik Yatırım 1 milyon 131 bin 525 ve Ulusoy Un 850 bin pay geri aldı.
Koç Metalurji 4 milyon 250 bin, Akfen Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı 3 milyon 700 bin, Armada Gıda 3 milyon 242 bin 458 ve Dagi Giyim 7 milyon 410 bin paylık alımla günlük listede yer aldı. Sabancı Holding 290 bin, Kardemir ise KRDMA ve KRDMD paylarında ayrı ayrı 100 bin lot geri alım yaptı.
Geri alım işlemleri enerji, gıda, sanayi, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, tekstil, finans ve ulaştırma gibi farklı sektörlere yayıldı. Sektörler arası dağılım, işlemlerin yalnızca tek bir iş kolundaki fiyat hareketinden kaynaklanmadığını gösterdi.
En yüksek tutarlı alımlar BIST 100’de görüldü
BIST 100 kapsamındaki şirketler 1-9 Ekim döneminde 2,67 milyar liranın üzerinde geri alım yaptı. Söz konusu tutar, 14 şirketin işlemlerinden oluştu. Türk Altın İşletmeleri yaklaşık 862 milyon lira ile en yüksek tutarlı geri alımı gerçekleştirirken, Enerya Enerji yaklaşık 636 milyon lira ve Ahlatcı Doğal Gaz yaklaşık 389 milyon lira ile sıralandı.
Tukaş Gıda’nın geri alım tutarı 363,5 milyon lira, Mavi Giyim’in tutarı ise yaklaşık 89,7 milyon lira oldu. Türk Telekom, Bera Holding, Limak Doğu Anadolu Çimento, Gür-Sel Turizm, Pasha Yatırım Bankası, Global Yatırım Holding, Çan2 Termik, VakıfBank ve Emlak Konut da aynı dönemde geri alım bildiren şirketler arasında yer aldı.
Eylül ayında yüzde 16,65 değer kaybeden BIST 100 endeksi, ekimin ilk günlerinde 11.900-12.500 puan bandında denge aradı. Endeks, 9 Ekim itibarıyla 12.265 puana yükselirken 1-9 Ekim döneminde yüzde 2,67 prim yaptı. Piyasa değerlendirmelerinde 12.200 puan ilk destek, 12.440 ve 12.617 puan ise direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
Geri alım hisse fiyatını neden tek başına belirlemez
Pay geri alımı, şirketin piyasadaki pay sayısını azaltarak arzı sınırlayabilir ve şirket yönetiminin değerlemeye ilişkin yaklaşımına işaret edebilir. Geri alınan payların iptal edilmesi halinde hisse başına kâr hesaplaması da değişebilir. Ancak geri alım kararı, pay fiyatının mutlaka yükseleceği anlamına gelmez.
Geri alım yapan şirketlerin bir bölümü, toplam yaklaşık 3 milyar liralık alıma rağmen paylarındaki düşüşü durduramadı. Bu sonuç, geri alım işlemlerinin piyasa eğilimi ve şirketin mali görünümünden bağımsız bir fiyat desteği sağlamadığını gösterdi.
Geri alımın fiyat üzerindeki etkisi; alımın tutarına, programın ne kadarının fiilen uygulandığına, şirketin borçluluk ve nakit durumuna, işlem hacmine ve genel piyasa eğilimine bağlıdır. Açıklanan geri alım programı ile gerçekleşen alımlar arasında tutar ve süre bakımından fark oluşabilir.
1 Ekim sonrasındaki işlemlerde borsa genelinde günlük ortalama yaklaşık 40 şirketin geri alım yaptığı belirtildi. Yatırımcıların fon tasfiyeleri, yatırımcılara yapılacak ödemeler, işlem hacmi ve şirketlerin geri alım hızını sürdürüp sürdürmeyeceğine ilişkin gelişmeleri izlemesi bekleniyor. Pay geri alım bildirimleri, şirketlerin mali tabloları ve piyasa koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Sıkça Sorulanlar
Borsa İstanbul’da şirketler neden pay geri alımı yapıyor?
Şirketler, piyasa fiyatının şirket değerini yeterince yansıtmadığı değerlendirmesiyle satış baskısını sınırlamak ve yatırımcı güvenini desteklemek amacıyla kendi paylarını geri alabiliyor.
16 Ekim’de kaç şirket pay geri alımı yaptı?
16 Ekim’de 48 şirketin kendi paylarını aldığı bildirildi. Ayrı bir günlük derlemede 52 şirket yer aldı; fark, açıklama ve derleme zamanlarından kaynaklanıyor.
1 Eylül-14 Ekim döneminde geri alımların toplam tutarı ne oldu?
1 Eylül ile 14 Ekim arasında 113 şirketin toplam pay geri alım tutarı 13,1 milyar liraya ulaştı.
SPK pay geri alımlarında hangi düzenlemeyi yaptı?
Sermaye Piyasası Kurulu, 22 Eylül’de pay geri alımlarındaki toplam bedel üst sınırını ikinci bir duyuruya kadar kaldırdı. Düzenleme, şirketlerin mevcut programlarındaki tutar sınırına takılmadan alım yapabilmesini sağladı.
Pay geri alımı hisse fiyatının yükselmesini garanti eder mi?
Hayır. Pay geri alımının etkisi, alım tutarı, şirketin mali yapısı, işlem hacmi, genel piyasa eğilimi ve programın fiilen ne ölçüde uygulandığına bağlıdır.