Ukrayna, Rusya ve ABD heyetleri 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de savaşın sona erdirilmesine yönelik ilk üçlü görüşmelerini yapacak. Şubat ayından beri kesintiye uğrayan diplomatik temasların yeniden başlaması, cephede ve karşılıklı hava saldırılarında çatışmalar sürerken gerçekleşecek. Görüşmelerde güvenlik garantileri, olası ateşkes seçenekleri, toprak anlaşmazlıkları ve savaş sonrası Avrupa güvenlik düzeni öne çıkacak.
Abu Dabi görüşmelerinde güvenlik garantileri öne çıkacak
Taraflar, olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna ve Rusya için uygulanacak güvenlik düzenlemelerini masaya yatıracak. Ukrayna yönetimi, Rusya’nın yeniden saldırmasını önleyecek somut ve bağlayıcı garantiler talep ediyor. Kiev, Batılı ortaklarıyla NATO’nun kolektif savunma ilkesine benzer koruma seçeneklerini değerlendirdiğini açıklamıştı.
Moskova ise güvenlik başlığını yalnızca Ukrayna ile sınırlı görmüyor. Rusya, Avrupa’daki askerî dengelerin ve NATO’nun doğu kanadındaki varlığının da kapsamlı anlaşmada ele alınmasını istiyor. Rusya, Ukrayna’nın NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini, ordusuna sınırlamalar getirmesini ve 2022’de ilhak ettiğini ilan ettiği dört bölgeden Ukrayna birliklerinin çekilmesini talep ediyor.
Ukrayna yönetimi, Rusya’nın sahada ele geçiremediği toprakların devredilmesini kabul etmiyor. Kiev ayrıca kapsamlı siyasi anlaşmadan önce genel ateşkes sağlanmasını savunuyor. Moskova ise genel ateşkesin Ukrayna ordusuna yeniden toparlanma imkânı vereceğini öne sürerek önce kapsamlı barış anlaşmasına varılması gerektiğini bildiriyor.
Avrupa Birliği ve NATO’nun katılımı belirsizliğini koruyor
Abu Dabi toplantısının resmî formatı konusunda farklı açıklamalar yapıldı. Kremlin, görüşmelerin Rusya, Ukrayna ve ABD arasında üçlü formatta yürütüleceğini, Avrupalı temsilcilerin müzakere masasında yer almayacağını açıkladı. Avrupa Birliği yetkilileri ise Birlik kurumları ve üye ülkeler adına temsilcilerin devam eden barış çabaları kapsamındaki Abu Dabi toplantılarına katılacağını bildirdi.
NATO’nun Genel Sekreterlik Özel Kalem Müdürü Jeffrey van Leeuwen ile Avrupa Birliği adına bazı üst düzey danışmanların Abu Dabi’de bulunacağı yönünde bilgiler var. Ancak Avrupalı ve NATO temsilcilerinin Rus heyetiyle doğrudan görüşüp görüşmeyeceği ya da yalnızca Ukrayna ve ABD ile koordinasyon toplantıları yapıp yapmayacağı açıklığa kavuşmadı.
Avrupa başkentleri, kıtanın güvenlik düzenini ilgilendiren bir anlaşmanın Avrupa ülkeleri dışarıda bırakılarak kurulamayacağını vurguluyor. Rusya ise Avrupa’nın daha sonraki ve daha geniş kapsamlı görüşmelerde rol alabileceğini, mevcut toplantının ABD arabuluculuğundaki üçlü müzakere niteliğini koruduğunu savunuyor.
Heyetlerde istihbarat ve diplomasi yöneticileri yer alacak
Ukrayna heyetine Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rustem Umerov başkanlık edecek. Heyette Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Kyrylo Budanov, yardımcısı Serhiy Kyslytsya, Genelkurmay Başkanı Andriy Hnatov ve iktidar partisinin meclis grup lideri Davyd Arahamia’nın da yer alması bekleniyor.
Rus heyetinin başında Kremlin danışmanı Vladimir Medinskiy bulunacak. Rusya, Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergey Ryabkov ile Mihail Galuzin’i, askerî istihbarat başkanı İgor Kostyukov’u ve Genelkurmay temsilcisi Yuri Jigarovskiy’i de heyete dahil etti. Medinskiy, önceki Ukrayna-Rusya görüşmelerinde de Moskova tarafına başkanlık etmişti.
ABD’yi özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil edecek. ABD Başkanı Donald Trump, tarafların anlaşmaya çok yakın olduğunu söyledi ancak Ukrayna’nın sınırlarının farklı bir görünüm alabileceğine ilişkin sözleri Kiev’de ve Avrupa başkentlerinde kaygı yarattı. ABD tarafı, kalıcı güvenlik istişareleri, askerî şeffaflık, kriz iletişimi ve gerilimi azaltacak karşılıklı önlemler üzerinde çalışmak istediğini belirtti.
Cephede saldırılar sürerken beklentiler sınırlı kaldı
Müzakereler öncesinde Rusya’nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırıları devam etti. Ukrayna’nın çeşitli bölgelerinde uzun süreli elektrik kesintileri yaşandı. Ukrayna da insansız hava araçlarıyla Rusya’nın Leningrad bölgesindeki büyük bir petrol rafinerisine saldırı düzenledi. Savaşan tarafların saldırılara ilişkin bazı açıklamaları bağımsız kaynaklarca hemen doğrulanamadı.
Cephede yaklaşık 1.200 kilometrelik hat boyunca çatışmalar sürüyor. Geçen ay Herson bölgesindeki Rusya kontrolündeki Oleşki çevresinde yapılan yerel ateşkes, sivil tahliyesi ve insani yardım ulaştırılması için kısa süreli alan açmıştı. Taraflar, yerel düzenlemeyi olumlu örnek olarak tanımlasa da geniş çaplı ateşkese ilişkin ortak tutum geliştiremedi.
Diplomatik çevreler, Abu Dabi görüşmelerinden kapsamlı anlaşma çıkması beklentisini düşük tutuyor. Buna karşılık iki günlük temasların yerel ateşkesler, esir değişimleri, insani erişim ve gelecekteki müzakere takvimi için zemin oluşturma ihtimali bulunuyor. Toprak statüsü, Ukrayna’nın güvenlik tercihleri ve Avrupa’nın müzakere rolü, anlaşmaya giden yoldaki temel anlaşmazlıklar olarak varlığını koruyor.
Sıkça Sorulanlar
Abu Dabi'deki Ukrayna-Rusya-ABD görüşmeleri ne zaman yapılacak?
Ukrayna, Rusya ve ABD heyetleri 10-11 Kasım 2026'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de iki gün sürecek görüşmeler yapacak.
Abu Dabi görüşmelerinde hangi konular ele alınacak?
Görüşmelerde Ukrayna ve Rusya için güvenlik garantileri, olası ateşkes, toprak anlaşmazlıkları, insani düzenlemeler ve savaş sonrası Avrupa güvenliği ele alınacak.
Avrupa Birliği ve NATO Abu Dabi görüşmelerine katılacak mı?
Avrupa Birliği ve NATO temsilcilerinin Abu Dabi'de bulunacağı bildirildi. Ancak Rusya, doğrudan müzakere masasının yalnızca Rusya, Ukrayna ve ABD heyetlerinden oluşacağını açıklarken Avrupa tarafının toplantılardaki rolü netleşmedi.
Ukrayna ve Rusya'nın temel anlaşmazlıkları nelerdir?
Rusya, Ukrayna'nın bazı bölgelerden çekilmesini, NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini ve askerî sınırlamalar getirmesini istiyor. Ukrayna ise toprak tavizlerini reddediyor ve kapsamlı anlaşmadan önce ateşkes ile güçlü uluslararası güvenlik garantileri talep ediyor.