ABD Kongresi, 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların iki kanatta da çoğunluğu kazanmasının ardından beş haftalık topal ördek dönemine başladı. Cumhuriyetçiler ocakta görevi devredecek olsa da mevcut Kongre, federal kurumların finansmanı, savunma politikası, tarım düzenlemeleri ve liderlik yarışları gibi başlıklarda karar almak zorunda.
En acil takvim 11 Aralık’ta doluyor. Kongre, bu tarihe kadar yeni bir harcama yasası ya da mevcut harcama düzeylerini koruyan geçici finansman düzenlemesi kabul etmezse federal hükümetin bir bölümü kapanma riskiyle karşı karşıya kalacak. Senatodaki 60 oy eşiği, finansman kararlarında iki parti arasında uzlaşmayı gerekli kılıyor.
Federal finansman için 11 Aralık son tarihi yaklaşıyor
Temsilciler Meclisi ve Senato, hükümetin açık kalması için tam yıl bütçesi üzerinde anlaşmaya çalışacak. Ancak seçimlerin ardından güç dengesi değiştiği için tam yıl finansman paketi konusunda uzlaşma ihtimali zayıfladı. Demokratlar, ocakta başlayacak yeni Kongre’de bütçe müzakerelerinde daha güçlü bir konuma sahip olacak.
Kongre üyeleri arasında, mevcut harcama düzeylerini şubat ya da mart ayına kadar uzatacak kısa süreli bir geçici düzenleme seçeneği de konuşuluyor. Böyle bir adım hükümetin kapanmasını önleyebilir; ancak bütçe tartışmasını yeni döneme taşır.
İran savaşı için ayrılacak kaynaklar da bütçe görüşmelerindeki başlıca anlaşmazlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Bazı Demokratlar, savaşın finansmanını harcama müzakerelerinde pazarlık unsuru olarak kullanmak istiyor. Cumhuriyetçiler ise kapanmanın kamu hizmetlerini aksatacağını vurgulayarak hızlı bir finansman anlaşması arıyor.
Liderlik seçimleri Cumhuriyetçiler için belirleyici olacak
Cumhuriyetçi milletvekilleri, seçim yenilgisinin ardından Temsilciler Meclisindeki yeni azınlık liderlerini belirlemek üzere toplanacak. Steve Scalise ile Jim Jordan, Meclis’te Cumhuriyetçi liderlik için yarışacak. Mike Johnson’ın yeni dönemde parti liderliği için aday olmama kararı, yarışın önemini artırdı.
Senato tarafında John Thune’un Cumhuriyetçi grubun liderliği için rakipsiz kalması bekleniyor. Demokratlarda ise Hakeem Jeffries’in Temsilciler Meclisi başkanlığı adaylığını parti grubundan alması öngörülüyor. Demokratların liderlik seçimlerini Cumhuriyetçilerin oylamalarından sonraki hafta yapması planlanıyor.
Liderlik yarışları, yalnızca görev dağılımını değil, Cumhuriyetçilerin seçim sonrasındaki siyasi yönünü de belirleyecek. Parti içindeki bazı isimler, yasama gündemine odaklanılmasını ve ocak ayından önce mümkün olduğunca fazla iki partili tasarının sonuçlandırılmasını savunuyor.
Savunma bütçesi ve Hegseth oylaması gündemde
Kongrenin yıl bitmeden kabul etmesi beklenen tasarılar arasında Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası bulunuyor. Pentagon’un politika ve harcama çerçevesini belirleyen yasa tasarısında savunma harcamalarının 1 trilyon doları aşması bekleniyor. İran savaşı için finansman ve savaşın Kongre onayı olmadan yürütülmesine yönelik eleştiriler, tasarının Senato’daki ilerleyişini zorlaştırıyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında yeniden sunulması beklenen azil önergesi de Meclis takvimini etkileyebilir. Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie’nin sekiz maddelik önergesi, Hegseth’in İran savaşındaki yönetimini hedef alıyor. Hegseth görevinden ayrılmayacağını açıklarken, Donald Trump da Hegseth’e desteğini sürdürüyor.
Azil önergesinin gündeme alınması, Meclis yönetiminin sınırlı yasama süresini daha da daraltabilir. Önergenin kabul edilmesi için Meclis çoğunluğu gerekiyor; Senato’da mahkûmiyet için ise üçte iki oy şartı bulunuyor.
Borç limiti, tarım yasası ve izin reformu bekliyor
Kongrenin önündeki diğer büyük başlık borç limiti. Federal borç eylülde ilk kez 40 trilyon dolara ulaştı ve mevcut yasal borç tavanı 41,1 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Hazine’nin borçlanma kapasitesine ne zaman ulaşacağı kesinleşmese de bazı Cumhuriyetçiler, parti iki kanattaki çoğunluğunu kaybetmeden borç limitini yükseltmek istiyor.
Tarım politikaları ve gıda programlarını kapsayan süresi dolmuş Tarım Yasası’nın yenilenmesi de bekleyen konular arasında. Kongre ayrıca altyapı yatırımlarındaki federal izin süreçlerini hızlandırmayı hedefleyen reform paketini ele alacak. Demokratlar temiz enerji projelerinin hızlanmasını isterken, Cumhuriyetçiler çevresel inceleme kurallarının kritik altyapı yatırımlarını geciktirdiğini savunuyor.
Üniversite sporcularının ad, imaj ve benzerlik haklarına ilişkin federal kurallar ile Kongre üyelerinin bireysel hisse senedi alım satımını yasaklama önerileri de gündeme gelebilir. Ancak seçim sonucu ve yaklaşan görev değişimi, partilerin bazı düzenlemeleri yeni Kongre’ye bırakmasına neden olabilir.
Yeni Kongre öncesinde sınırlı yasama zamanı bulunuyor
Mevcut oturumda çok sayıda görev süresi sona eren milletvekili ve senatör bulunuyor. Temsilciler Meclisinde en az 109 yeni üyenin ocakta yemin etmesi bekleniyor; bu sayı 1933’ten beri görülen en büyük yeni üye grubuna işaret ediyor. Sonuçları kesinleşmeyen bazı yarışlar, yeni dönemin üye dağılımını kısmen değiştirebilir.
Kongrenin gelecek haftalardaki performansı, federal hükümetin kapanıp kapanmayacağını ve ocak ayında başlayacak Demokrat çoğunluklu döneme hangi yasama dosyalarının devredileceğini belirleyecek. Finansman anlaşması, savunma bütçesi ve liderlik seçimleri, bu kısa dönemin ilk sonuç vermesi beklenen başlıkları arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD Kongresi neden yeniden toplandı?
ABD Kongresi, ara seçimlerin ardından ocakta başlayacak yeni dönem öncesindeki son yasama oturumu için yeniden toplandı. Kongrenin önceliği, 11 Aralık'ta sona erecek federal finansmanı uzatarak hükümetin kısmen kapanmasını önlemek.
ABD'de federal hükümetin kapanma riski ne zaman doğacak?
Kongre yeni bir harcama yasası veya geçici finansman düzenlemesi kabul etmezse federal kurumların finansmanı 11 Aralık 2026'da sona erecek. Senatodaki 60 oy eşiği nedeniyle çözüm için iki parti arasında uzlaşma gerekiyor.
Kongredeki Cumhuriyetçi liderlik yarışında kimler aday?
Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçi liderlik için Steve Scalise ile Jim Jordan yarışıyor. Senato Cumhuriyetçilerinde John Thune'un liderlik görevine rakipsiz devam etmesi bekleniyor.
Pete Hegseth hakkında hangi işlem gündemde?
Temsilci Thomas Massie'nin Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında sekiz maddelik azil önergesini yeniden sunması bekleniyor. Önerge, Hegseth'in İran savaşı sırasındaki yönetimini hedef alıyor.
Kongrenin bütçe dışında ele alacağı başlıklar neler?
Kongrenin gündeminde Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, borç limiti, Tarım Yasası ve altyapı izin reformu bulunuyor. Üniversite sporcularının gelir hakları ile Kongre üyelerinin hisse senedi işlemlerine ilişkin düzenlemeler de görüşülebilir.