ABD Senatosu, veri merkezlerinin artan elektrik ve su kullanımından doğan maliyetlerin hane halkı faturalarına yansıtılmasını önlemeyi amaçlayan Ratepayer Protection Act’i 30 Eylül’de ilerletemedi. Usul oylaması 57-43 sonuçlandı ancak tasarının nihai görüşmeye geçebilmesi için gereken 60 oy sağlanamadı.
Senato oylaması tasarıyı 60 oy eşiğinin altında bıraktı
Cumhuriyetçi Jon Husted’in öncülük ettiği teklif, eyalet kamu hizmeti komisyonlarının büyük enerji tüketen veri merkezleri için maliyet paylaşımı kuralları oluşturmasını hedefliyordu. Teklif, yapay zekâ hizmetleri ve bulut bilişim talebindeki büyümeyle birlikte hızlanan veri merkezi yatırımlarının elektrik şebekeleri üzerindeki yükü nedeniyle gündeme geldi.
Oylamada 43 Demokrat senatör tasarının ilerletilmesine karşı çıktı. Demokrat Amy Klobuchar, Jon Ossoff, Raphael Warnock ve Maggie Hassan ise Cumhuriyetçilerle birlikte lehte oy kullandı. Sonuç, Senato’daki filibuster kuralı nedeniyle tasarının yasalaşma yolunu kapattı.
Temsilciler Meclisi tasarıyı eylül ayında 417’ye karşı 3 oyla kabul etmişti. Meclisteki geniş iki partili desteğe rağmen Senato’daki oylama, veri merkezleri düzenlemesinin kapsamı ve uygulanabilirliği konusunda partiler arasındaki ayrılığı ortaya koydu.
Teklif veri merkezlerinin enerji maliyetini nasıl düzenliyor
Ratepayer Protection Act, eyalet düzenleyicilerinden veri merkezi geliştiricilerinin elektrik ve su altyapısı için doğan maliyetleri üstlenmesini sağlayacak yöntemleri değerlendirmesini istiyordu. Hedef, yeni tesisler için yapılan şebeke yatırımlarının doğrudan konut ve küçük işletme abonelerinin faturalarına eklenmesini sınırlamaktı.
Jon Husted, eyaletlerin elektrik şebekelerini yönettiğini, federal düzenlemenin eyalet yetkisini gözetmesi gerektiğini savundu. Husted, tasarının tüketici fiyatlarını düşürmeye yönelik bir adım olduğunu ve iki partinin ortak çalışmasıyla yasalaşabileceğini söyledi.
Eleştirilerin merkezinde ise teklifin doğrudan bir maliyet yükümlülüğü koymaması yer aldı. Tasarı, eyalet komisyonlarının federal standartları benimsemesini zorunlu tutmuyor; düzenleyicilere değerlendirme ve uygulama alanı bırakıyordu. Yürürlüğe girse bile eyaletlerin iki yıl içinde standartları dikkate alması öngörülüyordu.
Demokratlar bağlayıcılık ve denetim eksikliğine itiraz etti
Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, teklifin eyaletler için isteğe bağlı olduğunu ve tüketicilere zorunlu koruma sağlamadığını belirtti. Demokratlar, veri merkezlerinin iletim hatları, üretim kapasitesi ve su altyapısı için oluşturduğu maliyetlerin şirketlerce karşılanmasını açık biçimde zorunlu kılan düzenlemeler talep etti.
Chris Van Hollen ve Martin Heinrich’in destek verdiği alternatif yaklaşım, veri merkezlerinin bağlantılı iletim maliyetlerinin tamamını ödemesini şart koşan hükümler içeriyor. Heinrich’in daha önce Husted’in tasarıyı oybirliğiyle kabul ettirme girişimini engellediği bildirildi.
Bazı Cumhuriyetçi senatörler de federal teklifin uygulamadaki etkisinin sınırlı kalabileceğini kabul etti. Thom Tillis, elektrik hizmetlerinin büyük ölçüde eyalet ve yerel kararlarla yönetildiğini söyledi. Josh Hawley ise daha kapsamlı adımlar istediğini, ancak mevcut teklifin hiçbir düzenleme yapılmamasından daha iyi olduğunu savundu.
Ohio yarışı ve enerji fiyatları siyasi tartışmayı büyüttü
Tasarı, 2026 ara seçimleri öncesinde Ohio’daki Senato yarışının da başlıklarından biri hâline geldi. İlk tam dönem için yarışan Jon Husted, veri merkezi yatırımlarını desteklediği gerekçesiyle Demokrat rakibi eski senatör Sherrod Brown’ın eleştirileriyle karşı karşıya bulunuyor. Brown, Husted’i yüksek enerji faturalarıyla ilişkilendiren bir kampanya yürütüyor.
Cumhuriyetçiler, Senato oylamasının Demokratların hayat pahalılığına ilişkin söylemleriyle çeliştiğini savundu. John Thune, Temsilciler Meclisindeki 417-3’lük sonucun teklifin yalnızca seçim amaçlı bir çalışma olmadığını gösterdiğini belirtti.
Demokratlar ise bağlayıcı kural içermeyen bir metnin enerji faturalarını değiştirmeyeceği görüşünde. Tartışma, seçmenlerin veri merkezi inşaatına ve enerji maliyetlerine yönelik kaygılarının arttığı bir dönemde gerçekleşti. Veri merkezi yatırımlarının hızla büyümesi, yapay zekâ altyapısının ekonomik getirileri ile elektrik şebekesi, su kaynakları ve tüketici fiyatları üzerindeki maliyetler arasındaki dengeyi ABD siyasetinin temel başlıklarından biri hâline getirdi.
Tasarı Senato’da ilerleyemediği için Başkan Donald Trump’ın imzasına sunulmayacak. Kongre’nin, veri merkezi maliyetleri konusunda daha bağlayıcı hükümler içeren alternatif düzenlemeleri ele alıp almayacağı henüz netlik kazanmadı.
Sıkça Sorulanlar
Ratepayer Protection Act neden Senato'da ilerleyemedi?
Ratepayer Protection Act için yapılan usul oylaması 57-43 sonuçlandı. Senato kuralları uyarınca görüşmeleri ilerletmek ve filibuster engelini aşmak için gereken 60 oy sağlanamadı.
Veri merkezi maliyetleri tasarısı neyi amaçlıyordu?
Tasarı, büyük miktarda elektrik ve su kullanan veri merkezi işletmecilerinin altyapı maliyetlerini üstlenmesini sağlayacak kuralları eyalet düzenleyicilerinin değerlendirmesini amaçlıyordu. Hedef, maliyetlerin konut ve küçük işletme abonelerinin faturalarına yansımasını sınırlamaktı.
Demokratlar tasarıya neden karşı çıktı?
Demokrat senatörler, teklifin eyaletlere zorunlu bir yükümlülük getirmediğini ve veri merkezi şirketlerini maliyet ödemeye mecbur bırakmadığını savundu. Demokratlar, şirketlerin iletim ve altyapı giderlerini doğrudan ödemesini zorunlu kılan düzenlemeler istiyor.
Jon Husted için tasarının siyasi önemi neydi?
Ohio'da ilk tam Senato dönemi için yarışan Jon Husted, veri merkezi yatırımları ve enerji faturaları üzerinden eleştiriliyor. Cumhuriyetçiler tasarının Husted'in tüketici maliyetleri konusundaki tutumunu göstermesine yardımcı olacağını düşünüyordu.