Adalet Bakanlığının şikâyetinin kapsamı
ABD Adalet Bakanlığı, Minnesota’daki federal yargıçların göçmenlik denetimleri hakkında bir gazeteye verdikleri demeçler nedeniyle Sekizinci Daire ABD Temyiz Mahkemesine etik ihlal şikâyeti sundu. Şikâyet, Minnesota Federal Bölge Mahkemesindeki faal yargıçların bir bölümü ile kıdemli yargıçlar Patrick Schiltz ve John Tunheim’i kapsıyor.
Bakanlık, yedi yargıcın gazetecilerle yaptığı görüşmelerin halen görülen veya temyiz aşamasındaki davalarla bağlantılı olduğunu savundu. Dilekçede, açıklamaların yargı mensuplarının tarafsızlığı hakkında makul kuşku doğurduğu ve yargı etiği kurallarını ihlal ettiği öne sürüldü.
Adalet Bakanlığı, Sekizinci Daireden şikâyeti incelemesini istedi. Bakanlığın talepleri arasında, görüşme yapan yargıçların ABD İç Güvenlik Bakanlığını ilgilendiren davalardan çekilmesi de yer aldı. Şikâyet, Geçici Başsavcı Yardımcısı Trent McCotter ile Yardımcı Başsavcı Stanley Woodward tarafından imzalandı.
Başsavcı Todd Blanche, Washington’daki basın toplantısında tarafların adil ve tarafsız bir yargıç önünde görülme hakkı bulunduğunu söyledi. Blanche, yargıçların tutumunun Minnesota’daki tarafsız yargıya yönelik kamu güvenini zayıflattığını savundu.
Yargıçların açıklamaları ve davalar
Şikâyetin merkezinde, Minnesota’daki yoğun göçmenlik denetimleri sırasında açılan gözaltı davalarına ilişkin röportajlar bulunuyor. Eski başyargıç Patrick Schiltz, federal makamların mahkeme kararlarına uymamasının hukuk devleti açısından ciddi risk yarattığını söylemişti.
Patrick Schiltz, 28 Ocak tarihli bir kararında Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza biriminin göçmenlerin gözaltına alınmasına ilişkin dosyalarda çok sayıda emri ihlal ettiğini yazmıştı. Kararda, 74 davada toplam 96 mahkeme emrinin ihlal edildiği tespiti yer almıştı. Patrick Schiltz ayrıca, göçmenlik biriminin mahkeme denetiminin dışında hareket edemeyeceğini belirtmişti.
John Tunheim ise gözaltına alınan kişilerin önemli bölümünün hükümetin tanımladığı gibi tehlikeli suçlular olmadığını söylemişti. John Tunheim’in açıklaması, denetimlerin hedefi ve gözaltına alınan kişilerin profili hakkındaki tartışmayı yargı alanına taşıdı.
Şikâyet dilekçesi, Patrick Schiltz ile John Tunheim’in yorumlarını özellikle hedef aldı. Adalet Bakanlığı, iki yargıcın devam eden uyuşmazlıklar hakkında siyasi nitelik taşıyan açıklamalar yaptığını iddia etti. Diğer yargıçların görüşmeleri ise kimlikleri açıklanmadan yapılan röportajlar üzerinden dosyaya girdi.
Etik kurallar ile tarafsızlık tartışması
Federal yargıçlar, siyasi faaliyetlere katılmaktan ve tarafsızlıklarını tartışmalı hâle getirecek açıklamalardan kaçınmakla yükümlü. Ancak yargı bağımsızlığı, mahkemelerin işleyişi ve hukuk devletinin korunması gibi konularda kamuya açık konuşmalar için etik kurallarda belirli alanlar bulunuyor.
Hukuk etiği uzmanları, Minnesota yargıçlarının göçmenlik uygulamalarına yönelik önceki eleştirilerinin tek başına etik ihlal oluşturmadığı görüşünü bildirmişti. Uzman değerlendirmelerinde, yargı bağımsızlığı ve mahkeme emirlerine uyulması hakkında konuşmanın, belirli bir davanın sonucuna ilişkin görüş açıklamaktan farklı olduğu vurgulandı.
Adalet Bakanlığı ise röportajların yalnızca yargı kurumunun işleyişine dair genel değerlendirmeler olmadığını ileri sürüyor. Bakanlığa göre açıklamalar, halen yargı önünde bulunan göçmenlik gözaltısı davaları ve federal makamların davranışlarıyla doğrudan bağlantı taşıyor.
Şikâyet, yürütme ile federal yargı arasındaki gerilimi de büyüttü. Bakanlık daha önce Washington’daki iki federal yargıç hakkında da etik şikâyeti yapmış, önceki iki başvuru sonuçta reddedilmişti. Minnesota dosyasında Sekizinci Dairenin inceleme yöntemi ve olası kararı, yargıçların kamusal açıklamalarının sınırlarına ilişkin yeni bir ölçüt oluşturabilir.
Minnesota’daki operasyonun yargısal arka planı
Trump yönetimi, "Operation Metro Surge" adı verilen göçmenlik denetim kampanyasını Aralık 2025’te Minnesota’da başlattı. Operasyon için eyalete 3 binden fazla göçmenlik görevlisi gönderildi. Federal yetkililer şubat ayında personel sayısının azaltılacağını duyurdu.
Yoğunlaştırılmış denetimler, Minnesota federal mahkemelerine çok sayıda gözaltı itirazı ve tahliye talebi getirdi. Göçmenler, gözaltılarının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle habeas corpus başvuruları ve başka davalar açtı. Patrick Schiltz’in emir ihlallerine ilişkin kararları, mahkeme ile göçmenlik makamları arasındaki uyuşmazlığın başlıca örnekleri arasında yer aldı.
Operasyon döneminde federal görevliler ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı; ocak ayında iki kişi hayatını kaybetti. Yaşanan gelişmeler, göçmenlik denetimlerinin hukuki denetimi ve kolluk yöntemleri hakkında eyalet genelinde eleştirileri artırdı.
Sekizinci Daire, etik şikâyetinin ilk incelemesinde iddiaların resmi soruşturma gerektirip gerektirmediğini değerlendirecek. Mahkemenin soruşturma açması, yargıçların çekilmesine karar vermesi veya şikâyeti reddetmesi ihtimaller arasında bulunuyor. Şikâyetin sonucu, Minnesota’daki göçmenlik davalarının yanı sıra federal yargıçların kamuoyu önündeki açıklamalarına dair tartışmayı da etkileyecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD Adalet Bakanlığı Minnesota yargıçları hakkında neden şikâyet yaptı?
ABD Adalet Bakanlığı, Minnesota’daki federal yargıçların göçmenlik denetimleri ve devam eden davalar hakkında gazeteye yaptıkları açıklamaların etik kuralları ihlal ettiğini savundu.
Etik şikâyeti hangi yargıçları kapsıyor?
Şikâyet, kıdemli yargıçlar Patrick Schiltz ve John Tunheim ile röportaj yapan diğer Minnesota federal yargıçlarını kapsıyor. Bazı yargıçlar gazeteyle kimlikleri açıklanmadan görüştü.
Adalet Bakanlığı mahkemeden ne talep etti?
Adalet Bakanlığı, Sekizinci Daire Temyiz Mahkemesinden etik iddialarını soruşturmasını ve görüşme yapan yargıçların ABD İç Güvenlik Bakanlığını ilgilendiren davalardan çekilmesini istedi.
Patrick Schiltz göçmenlik davalarında hangi tespiti yapmıştı?
Patrick Schiltz, 28 Ocak tarihli kararında Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza biriminin 74 davada toplam 96 mahkeme emrini ihlal ettiğini yazmıştı.
Yargıçların açıklamaları etik ihlal sayılır mı?
Adalet Bakanlığı açıklamaları etik ihlal olarak nitelendirirken, hukuk etiği uzmanları yargı bağımsızlığı ve mahkeme emirlerine uyulması hakkında konuşmanın tek başına etik ihlal oluşturmayabileceğini değerlendirdi.