Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Starlink terminallerine yönelik hız temelli bağlantı kısıtlamasının yalnızca Ukrayna sınırları içinde uygulandığını söyledi. Ukrayna’nın Avrupa Birliği ülkelerinde yaptığı testlerde terminallerin 180 kilometre/saatin üzerindeki hızlarda çalıştığını belirten Zelenskiy, Ukrayna’daki farklı uygulamayı “planlı bir operasyon” olarak niteledi.
Zelenskiy’nin açıklaması, Ukrayna ordusunun özellikle yüksek hızlı Rus insansız hava araçlarına karşı kullandığı önleme dronlarında bağlantı sorunu yaşadığı dönemde geldi. Ukrayna tarafı, Starlink ve askerî kullanım için geliştirilen Starshield teknolojisinin cephe iletişimi, sivil bağlantı ve lojistik görevler bakımından kritik olduğunu vurguluyor.
Zelenskiy: Sınır yalnızca Ukrayna’da uygulanıyor
Zelenskiy’ye göre Ukrayna’daki terminaller yaklaşık 161 kilometre/saat hıza ulaştığında bağlantıyı tamamen kesiyor. Bağlantının kesilmesi, terminal taşıyan dronun kontrolünün kaybedilmesine neden oluyor.
Ukrayna yönetimi, sorunun SpaceX altyapısındaki teknik bir aksaklıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için Avrupa Birliği ülkelerinde karşılaştırmalı test yaptı. Zelenskiy, Starlink donanımlı birkaç aracın izin verilen yollarda 180 kilometre/saatin üzerinde hareket ettiğini ve sistemin çalışmayı sürdürdüğünü açıkladı.
Zelenskiy, test kayıtları ve kanıtlarının Ukrayna ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında farklı bir uygulama bulunduğunu gösterdiğini söyledi. Ukrayna Devlet Başkanı, bu nedenle sınırlamanın teknik arızadan ziyade Ukrayna topraklarına özgü, önceden planlanmış bir tedbir olduğu görüşünü dile getirdi. Zelenskiy’nin değerlendirmesi hakkında SpaceX’ten kamuoyuna açık ayrıntılı bir açıklama gelmedi.
AB testinde Starlink 180 kilometre hıza ulaştı
Ukrayna’daki hız eşiği, 13 Ekim’i 14 Ekim’e bağlayan gece bildirilen bağlantı sorunlarının ardından gündeme geldi. İlk aşamada bazı Starshield terminallerinin hareket hâlindeki insansız hava araçlarında veri bağlantısını kaybettiği, daha sonra bağlantının belirli ölçüde düzeldiği bildirildi. Ancak 161 kilometre/saat civarındaki sınırın devam ettiği belirtiliyor.
Zelenskiy, Avrupa Birliği testinin yalnızca bağlantının varlığını değil, bağlantının yüksek hızda kesintisiz kalıp kalmadığını da ölçtüğünü söyledi. Ukrayna’daki testlerde bildirilen 161 kilometre/saat sınırı ile Avrupa Birliği’ndeki 180 kilometre/saatin üzerindeki çalışma farkı, Kiev’in teknik açıklamalara yönelik kuşkusunu artırdı.
Ukrayna tarafına farklı kanallardan sorunun teknik nitelikte olduğu yönünde bilgi verildiği aktarılıyor. Buna karşılık Zelenskiy, aynı teknik sorunun Avrupa Birliği ülkelerinde görülmemesinin açıklanması gerektiğini savundu. Kısıtlamanın kaynağı ve hangi makam tarafından belirlendiği konusunda kamuya açık, ortak bir resmî açıklama bulunmuyor.
Hız eşiği önleme dronlarını nasıl etkiliyor?
Ukrayna, Starlink bağlantılı bazı dronları cephe hattında askerlerin bulunduğu noktalara yiyecek ve su ulaştırmak için kullanıyor. Kara araçlarının ulaşamadığı, karşı tarafın dron faaliyetleri nedeniyle geçişin riskli olduğu bölgelerde uydu bağlantılı dronlar lojistik destek sağlayabiliyor.
Hız sınırının en kritik etkisi ise jet motorlu Shahed tipi insansız hava araçları ve diğer yüksek hızlı hedeflere karşı kullanılan önleme dronlarında görülüyor. Zelenskiy, hedefi yakalamak için hızlanması gereken önleme dronunun 161 kilometre/saat eşiğinde bağlantıyı kaybetmesi hâlinde görevin tamamlanamadığını söyledi.
Ukrayna hava savunmasının yalnızca önleme dronlarına dayanmadığı belirtiliyor. Savaş uçakları, füzeler, kara konuşlu hava savunma sistemleri ve diğer unsurlar da Rus hava saldırılarına karşı kullanılıyor. Buna rağmen Ukrayna yönetimi, uydu bağlantılı önleme dronlarının yüksek hızlı hedeflere karşı savunma kapasitesine ek katkı sağladığını bildiriyor.
Ukrayna SpaceX ve ABD ile yanıt arıyor
Zelenskiy, Ukrayna ordusu, Savunma Bakanlığı ve diplomatların konu hakkında farklı düzeylerde görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. Ukrayna’nın SpaceX ile doğrudan temas kurmaya çalıştığını, ancak askerî temsilciler ve Savunma Bakanlığı için henüz yeterli yanıt alınamadığını söyledi.
Starshield’in kullanım koşulları tartışmanın merkezinde yer alıyor. Elon Musk, Starshield üzerindeki hız ve kullanım kararlarının ABD hükümeti ile ABD ordusunun yetki alanında olduğunu söylemişti. ABD Başkanı Donald Trump ise kısıtlama talimatı vermediğini ve kararın Musk tarafından alındığına inanmadığını açıkladı.
Ukrayna, kısıtlamanın kaldırılmasını sağlamaya çalışırken alternatif uydu haberleşme seçeneklerini de değerlendiriyor. Kiev açısından mesele yalnızca ticari bir hizmetin teknik performansı değil; cephedeki birliklerin iletişimi, sivil bağlantı ve hava savunmasında kullanılan sistemlerin işleyişiyle ilgili görülüyor. Taraflardan gelecek teknik ve resmî açıklamalar, hız sınırının kalıcı olup olmayacağını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Ukrayna’daki Starlink hız sınırı nedir?
Volodimir Zelenskiy’ye göre Ukrayna’daki Starlink veya Starshield terminalleri yaklaşık 161 kilometre/saat hızın üzerinde bağlantıyı kesiyor. Bağlantı kesildiğinde terminal kullanan dronun kontrolü kaybedilebiliyor.
Ukrayna, Starlink terminallerini Avrupa Birliği’nde nasıl test etti?
Ukrayna, Starlink donanımlı araçları Avrupa Birliği ülkelerinde test etti. Zelenskiy, araçların 180 kilometre/saatin üzerinde hareket ettiği sırada uydu bağlantısının çalışmayı sürdürdüğünü açıkladı.
Hız sınırı Ukrayna’nın hava savunmasını neden etkiliyor?
Ukrayna, jet motorlu Shahed tipi insansız hava araçlarını önlemek için bazı yüksek hızlı dronlarda Starlink bağlantısı kullanıyor. Dronlar hedefe yetişmek için hızlandığında bağlantının kesilmesi, önleme görevlerini aksatabiliyor.
Starlink kısıtlamasının nedeni resmen açıklandı mı?
Kısıtlamanın kaynağı ve hangi makamın kararıyla uygulandığına dair kamuya açık ortak bir resmî açıklama bulunmuyor. Ukrayna teknik arıza açıklamasını yeterli bulmazken, Zelenskiy test sonuçlarının bölgesel bir kısıtlamaya işaret ettiğini söyledi.