StarShield hız sınırı görevleri etkiledi
Ukrayna’da kullanılan bazı Starlink terminallerine hareket hâlindeyken hız sınırı getirildiği bildirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin savunma teknolojileri danışmanı Serhiy Beskrestnov, 13 Ekim’i 14 Ekim’e bağlayan gece devreye giren uygulamanın, StarShield olarak anılan askerî paketi etkilediğini söyledi.
Beskrestnov’a göre terminaller yaklaşık 160 kilometre/saatin üzerindeki hareketlerde bağlantıyı kaybetmeye başladı. Ukrayna birlikleri değişiklik hakkında önceden bilgilendirilmedi ve bazı görevler aksadı. Sınırlamanın kaç terminali, hangi bölgeleri veya hangi askerî platformları kapsadığına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Starlink bağlantısı, Ukrayna ordusunun saha haberleşmesi, insansız hava araçlarının kullanımı ve farklı birlikler arasındaki veri aktarımı için kullanılan araçlar arasında yer alıyor. Hareket eden araçlardaki bağlantı kaybı, özellikle hızlı yer değiştiren birliklerin operasyonlarını etkileyebilecek bir risk oluşturuyor.
Ukrayna ordusuna önceden bildirim yapılmadı
Serhiy Beskrestnov, Ukrayna savunma güçlerinin hız sınırına dair önceden uyarı almadığını ve bu nedenle birden fazla görevin sekteye uğradığını bildirdi. Eski Savunma Bakanlığı danışmanı Serhii Sternenko da benzer bağlantı sorunları yaşandığını, olağan uydu haberleşme terminallerinin ise çalışmayı sürdürdüğünü duyurdu.
Sternenko, ilk bildiriminde sınırlamanın ABD yönetiminin talebiyle uygulanmış olabileceği görüşünü paylaştı. Ancak SpaceX’in kararı ABD yönetiminin talebiyle aldığına dair bağımsız bir kanıt veya resmî doğrulama bulunmuyor. Washington’ın, SpaceX’in ya da Ukrayna makamlarının değişikliğin karar zincirine ilişkin açıklaması kaynaklardaki bilgiler arasında yer almadı.
Starlink’in resmî bilgilendirme metinlerinde, Ukrayna’da bazı hareket hâli hız sınırlamalarının ulusal güvenlik ve kamu güvenliği gerekçeleriyle Ukrayna makamlarıyla eşgüdüm içinde uygulanabildiği belirtiliyor. Aynı metinler, ülkedeki terminal yetkilendirme sisteminde Ukrayna hükümetinin rolü bulunduğunu da aktarıyor. Resmî bilgilendirme, 14 Ekim gecesi bildirilen özel sınırlamanın gerekçesini açıklamıyor.
Kesintinin nedeni konusunda doğrulama yok
Hız sınırı haberi, Washington ile Kiev arasındaki gerilimin arttığı dönemde ortaya çıktı. ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın Rus petrol tesislerine yönelik uzun menzilli saldırılarını durdurmasını istiyor. Ukraynalı yetkililer ise Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları sürdürdüğünü belirtiyor.
Elon Musk’ın Zelenskiy’ye yönelik eleştirileri ve Starlink’in savaşın önceki dönemlerindeki kullanım sınırları, son uygulamanın siyasi amaçla yapıldığı tartışmasını büyüttü. Buna rağmen mevcut bilgiler, hız sınırını Musk’ın açıklamalarına, ABD’nin talebine veya diplomatik anlaşmazlıklara doğrudan bağlamaya yeterli değil.
Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski de Musk’a sosyal medya üzerinden seslenerek Starlink ürünlerinde siyasi saiklerle hareket edilip edilmediğini sordu. Sikorski’nin mesajı, Avrupa’daki müttefiklerin uydu iletişim altyapısının savaş koşullarındaki güvenilirliğine ilişkin kaygılarını yansıttı.
Rusya’nın enerji saldırıları aynı gece sürdü
Bağlantı sınırlamasının bildirildiği gece Rusya, Ukrayna’ya geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Zelenskiy, saldırılarda 39 balistik füze ile 120’den fazla saldırı dronu ve dolaşan mühimmat kullanıldığını açıkladı. Kiev, çevre bölge ve Harkiv’de enerji tesislerinin hedef alındığı bildirildi.
Ukrayna yönetimine göre saldırılar 26 elektrik tesisi ile dört petrol ve doğal gaz tesisinde hasara neden oldu; en az 600 bin kişi elektriksiz kaldı. Kiev’de bir konut binasının da saldırılardan etkilendiği, acil yardım ekiplerinin yangınlara müdahale ettiği aktarıldı.
Zelenskiy, Rus saldırılarından önce ikinci gece üst üste ortaklardan erken uyarı almadıklarını söyledi. Rusya ile Ukrayna’nın enerji altyapısına saldırıları durdurmasına yönelik açıklanan ateşkese rağmen saldırıların devam etmesi, ateşkesin kapsamı ve uygulanabilirliği konusundaki belirsizliği artırdı.
StarShield terminallerindeki bildirilen hız sınırının kalıcı olup olmadığı, kapsamının genişleyip genişlemeyeceği ve Ukrayna’daki askerî operasyonlara uzun vadeli etkisi henüz netleşmedi. Açıklama gelmesi hâlinde hem bağlantı kısıtlamasının teknik gerekçesi hem de Ukrayna makamlarıyla koordinasyonun niteliği daha açık hâle gelecek.
Sıkça Sorulanlar
Ukrayna’daki StarShield terminallerine hangi sınırlama getirildi?
Ukraynalı yetkililerin açıklamasına göre bazı StarShield terminalleri hareket hâlindeyken yaklaşık 160 kilometre/saatin üzerindeki hızlarda bağlantı kaybı yaşadı. Sınırlamanın kapsamı resmen açıklanmadı.
StarShield hız sınırı Ukrayna ordusunu nasıl etkiledi?
Zelenskiy’nin danışmanı Serhiy Beskrestnov, Ukrayna savunma güçlerine önceden bildirim yapılmadığını ve bazı askerî görevlerin aksadığını bildirdi. Etkilenen görevlerin sayısı ile yerleri açıklanmadı.
Starlink sınırlamasını ABD yönetimi mi istedi?
Bazı Ukraynalı isimler sınırlamanın mevcut siyasi gerilimle bağlantılı olabileceğini öne sürdü. Ancak SpaceX’in değişikliği ABD yönetiminin talebiyle yaptığına dair bağımsız kanıt veya resmî doğrulama bulunmuyor.
Rusya’nın aynı geceki saldırılarında ne oldu?
Ukrayna yönetimi, Rusya’nın 39 balistik füze ve 120’den fazla saldırı dronu kullandığını açıkladı. Kiev, çevresi ve Harkiv’de enerji tesislerinin hedef alındığı, en az 600 bin kişinin elektriksiz kaldığı bildirildi.