Yangın 23 Eylül’de Wola Krobowska’da çıktı
Polonya’nın Mazovya bölgesindeki Wola Krobowska köyünde bulunan Starlink yer istasyonunda 23 Eylül’de yangın çıktı. Varşova’nın yaklaşık 40 kilometre güneyindeki tesiste elektrik sistemi ve yedek jeneratör hasar gördü. Polonya makamları, yangının kaza değil, iletişim hizmetlerini aksatmaya yönelik kasıtlı bir sabotaj eylemi olduğunu değerlendirdi.
Polonya yönetimi, tesisin Ukrayna ordusu dâhil bazı kullanıcılar için internet bağlantısında rol oynadığını bildirdi. İstasyonu işleten devlet sermayeli telekomünikasyon şirketinin, Polonya üzerinden Ukrayna’ya internet iletimi sağlayan kuruluşlardan biri olduğu aktarıldı. Yangının Starlink hizmetlerinde ne ölçüde kesintiye neden olduğu veya kesintinin ne kadar sürdüğü hakkında ayrıntılı resmi açıklama yapılmadı.
Polonya iki Türk vatandaşının gözaltını duyurdu
Polonyalı yetkililer, yangınla bağlantılı iki Türk vatandaşının Almanya’da gözaltına alındığını 12 Ekim’de açıkladı. Şüphelilerin kimlikleri, Polonya’daki kişisel verilerin korunmasına ilişkin kurallar gerekçe gösterilerek paylaşılmadı.
Özel servislerden sorumlu Bakan Tomasz Siemoniak, Polonya istihbaratının eylemin arkasında Rusya istihbarat servislerinin bulunduğuna inandığını söyledi. Siemoniak, Rusya’nın Avrupa’daki operasyonlarında suç çevreleriyle bağlantılı kişileri kullanma eğiliminin arttığını öne sürdü.
Başbakan Donald Tusk da yangını Ukrayna’ya destek veren Avrupa ülkelerini hedef alan hibrit savaş faaliyetlerinden biri olarak niteledi. Polonya makamları, iki şüphelinin saldırıyı hangi hazırlıkla ve kimlerin talimatıyla gerçekleştirdiğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Ek gözaltı haberleri soruşturmada sayıyı belirsizleştirdi
Alman basınında 13 Ekim’de yer alan haberlerde, soruşturma kapsamında Berlin’de bir kadının da gözaltına alındığı bildirildi. Kadının şüphelilere araç temin etmiş veya şoförlük yapmış olabileceği iddia edildi. Aynı haberlerde, bir kişi hakkında daha işlem yapıldığı ve toplam gözaltı sayısının dörde yükseldiği ileri sürüldü.
Resmi makamların doğruladığı sayı iki Türk vatandaşıyla sınırlı kaldı. Alman federal polisinin, Polonya ve Almanya arasındaki bilgi paylaşımını üç kişiyle bağlantılı olarak koordine ettiği yönündeki açıklama ise gözaltıların hukuki statüsü ve toplam sayı konusunda farklı bilgiler ortaya çıkardı.
Polonyalı savcıların, Berlin’de gözaltına alındığı bildirilen kadının olayla bağını değerlendireceği ve yeterli delil görülmesi hâlinde iade talebinde bulunup bulunmayacağı belirtildi. Alman İçişleri Bakanlığı ile Polonya Ulusal Savcılığı, ek gözaltılar hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı.
Varşova sabotajı hibrit tehditlerle ilişkilendiriyor
Polonya yönetimi, Starlink tesisindeki yangını Avrupa’da kritik altyapıyı hedef aldığı öne sürülen daha geniş çaplı faaliyetlerin parçası sayıyor. Polonyalı yetkililere göre Rusya bağlantılı olduğu değerlendirilen faaliyetler; kundaklama, siber saldırı, ulaştırma ağlarına müdahale ve bilgi operasyonları gibi farklı yöntemleri kapsıyor.
Avrupalı güvenlik yetkilileri, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşı sonrasında kıtada 210’dan fazla sabotaj ve zarar verme vakasının Rusya bağlantısı şüphesiyle incelendiğini belirtiyor. Yetkililer, saldırıların Ukrayna’ya yönelik kamuoyu desteğini azaltmayı, toplumlarda kaygı ve kutuplaşma yaratmayı, güvenlik kurumlarının kaynaklarını tüketmeyi hedeflediğini savunuyor.
Siemoniak, Polonya’daki gizli faaliyetlerin 2024 başlarından itibaren yoğunlaştığını, saldırıları gerçekleştirmek üzere Telegram gibi platformlardan aracılar devşirildiğini söyledi. Güvenlik birimleri, aracılık yapan kişilerin bazı durumlarda işi kimin adına yaptıklarını bilmeyebileceği uyarısında bulunuyor.
Rusya suçlamaları reddediyor, soruşturma sürüyor
Moskova, Avrupa ülkelerinin Rusya’ya yönelttiği sabotaj ve hibrit saldırı suçlamalarını reddediyor. Rusya tarafı, iddiaları kanıtsız ve Rusya karşıtı söylemin ürünü olarak görüyor.
Polonya soruşturması, yangını kimin planladığı, şüphelilere ödeme yapılıp yapılmadığı ve olası talimat zincirinin hangi ülkeye uzandığı sorularına yanıt arıyor. Almanya ile Polonya arasındaki adli ve polis iş birliği, olası iade kararları ile yeni gözaltıların açıklanıp açıklanmayacağını belirleyecek.
Starlink yer istasyonuna yönelik yangın, iletişim altyapısının savaşın doğrudan cephe hattı dışındaki güvenlik risklerinde de hedef hâline geldiğini gösterdi. Soruşturmanın iddianame aşamasına taşınması hâlinde, Polonya’nın Rusya’ya yönelik suçlamalarını hangi delillerle destekleyeceği daha netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Polonya’daki Starlink yangını nerede ve ne zaman çıktı?
Yangın, 23 Eylül’de Polonya’nın Mazovya bölgesindeki Wola Krobowska köyünde, Varşova’nın yaklaşık 40 kilometre güneyindeki Starlink yer istasyonunda çıktı.
Starlink yer istasyonu yangınında kimler gözaltına alındı?
Polonya makamlarının doğruladığı bilgilere göre iki Türk vatandaşı Almanya’da gözaltına alındı. Ek gözaltılara ilişkin haberler bulunsa da toplam şüpheli sayısı resmen netleşmedi.
Polonya Starlink istasyonundaki yangından kimi sorumlu tutuyor?
Polonya yönetimi, yangının Rusya istihbarat servisleriyle bağlantılı bir sabotaj eylemi olduğu görüşünde. Moskova ise Avrupa ülkelerinin Rusya’ya yönelttiği sabotaj suçlamalarını reddediyor.
Wola Krobowska’daki Starlink tesisinin önemi nedir?
Tesis, Polonya üzerinden Ukrayna’ya internet iletiminde rol oynayan altyapının parçası olarak gösteriliyor. Starlink uydu bağlantısı, Ukrayna’da askerî ve sivil iletişimde yaygın biçimde kullanılıyor.