TCMB verileri ağustosta güçlü fazla gösterdi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılı ağustos ayı ödemeler dengesi istatistiklerini yayımladı. Verilere göre cari işlemler hesabı ağustosta 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabındaki fazla ise 8 milyar 205 milyon dolar oldu.
Aylık cari fazla, temmuzun ardından ağustosta da sürdü. Piyasa beklentisi yaklaşık 3,8 milyar dolar düzeyindeydi. Açıklanan sonuç, beklentinin üzerinde gerçekleşti.
Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ağustosta 3 milyar 746 milyon dolar olarak hesaplandı. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık 42,1 milyar dolara, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı da 78,4 milyar dolara ulaştı.
Hizmet gelirleri cari fazlanın temel kaynağı oldu
Hizmetler dengesi, ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış bazda 63,9 milyar dolar fazla verdi. Ağustos ayındaki hizmetler dengesi kaynaklı net giriş 9 milyar 711 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Seyahat kaleminden 7 milyar 285 milyon dolar, taşımacılık hizmetlerinden ise 3 milyar 265 milyon dolar net gelir sağlandı.
Turizm sezonu, seyahat gelirlerini yükselterek cari dengeye en yüksek katkıyı veren kalemlerden biri oldu. Taşımacılık gelirlerindeki toparlanma da hizmet dengesini destekledi. Ekonomistler, dış ticaret açığındaki aylık daralma ile hizmet gelirlerindeki artışın ağustos fazlasında belirleyici olduğunu değerlendirdi.
Birincil gelir dengesi yıllıklandırılmış verilerle 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi. Altın ve enerji hariç hesaplanan çekirdek cari dengenin 8,2 milyar dolarlık fazlaya yükselmesi, enerji ve kıymetli maden fiyatlarından arındırılmış eğilim açısından olumlu görüldü.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yıllıklandırılmış hizmet ihracatının ağustosta 125,1 milyar dolara çıktığını açıkladı. Bolat’ın paylaştığı verilere göre yıllıklandırılmış seyahat gelirleri 60,1 milyar dolar, taşımacılık gelirleri 44,3 milyar dolar oldu. Mal ve hizmet ihracatı toplamı da yıllık yüzde 3,8 artışla 405,3 milyar dolara yükseldi.
Finansman kalemlerinde kredi girişi ve rezerv artışı
Ağustosta doğrudan yatırımlar kaynaklı net giriş 141 milyon dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye doğrudan yatırımları 719 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 578 milyon dolar yükseldi.
Portföy yatırımları 1 milyar 34 milyon dolar net çıkış verdi. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 50 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde 77 milyon dolar net alış yaptı. Yurt dışındaki tahvil ihraçlarında bankalar ile genel hükümet ihraçları net satış kaydederken, diğer sektör ihraçlarında net alış görüldü.
Yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 2 milyar 186 milyon dolar, diğer sektörler 1 milyar 230 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi. Genel hükümet ise 82 milyon dolar net geri ödeme yaptı. Net hata noksan kaleminde 4,5 milyar dolarlık giriş kaydedildi.
Resmi rezervler ağustosta 7 milyar 138 milyon dolar arttı. Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında krediler 47,1 milyar dolar katkı sağlarken, net portföy yatırımları 5,5 milyar dolar katkı verdi. Net doğrudan yatırımlar, finansal türevler ile efektif ve mevduat kalemleri ise negatif yönlü etki yaptı.
Eylül için cari fazla beklentisi ve enerji riski
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylülde dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 azalarak 5,2 milyar dolara gerilediğini açıkladı. Bolat, dış ticaret açığındaki gerileme nedeniyle ağustosun ardından eylül ayında da cari işlemler hesabının fazla vermesini beklediklerini bildirdi. Eylül ayı ödemeler dengesi sonuçları, beklentinin gerçekleşip gerçekleşmediğini gösterecek.
Yılın ilk sekiz ayında cari işlemler açığı 31,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Ağustos itibarıyla altın ve enerji hariç yıllıklandırılmış cari işlemler hesabı 26 milyar dolar fazla verdi. Cari açığın millî gelire oranı 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,3 düzeyinde hesaplandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mal ihracatındaki artış ve hizmet gelirlerinin dayanıklılığının cari açığı desteklediğini söyledi. Şimşek, son 26 yılda enerji ithalatına 1,1 trilyon dolar ödendiğini; tutarın aynı dönemdeki toplam cari açığın 1,6 katına ve mevcut brüt dış borç stokunun iki katına karşılık geldiğini açıkladı.
Enerji fiyatları ve küresel arz koşulları yıl sonu görünümünde risk oluşturuyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, ithalat faturasını artırarak dış ticaret açığı ile cari açık üzerinde baskı oluşturabilir. Yeşil dönüşüm, tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve enerjide dışa bağımlılığı azaltacak yatırımlar, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı cari dengeyi korumada öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Orta Vadeli Program’da, mal ve hizmet ihracatının 2029 yılında 450 milyar dolara çıkarılması ve cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 1,6’ya gerilemesi hedefleniyor. Sağlık turizmi, yazılım, eğitim, mühendislik, tasarım ve müteahhitlik gibi hizmet alanlarında rekabet gücünün artırılması da cari dengeyi desteklemeye yönelik politikalar arasında bulunuyor.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye ağustos 2026'da ne kadar cari fazla verdi?
Türkiye'nin cari işlemler hesabı, 2026 yılı ağustos ayında 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari fazla 8 milyar 205 milyon dolar oldu.
Ağustos ayı cari fazlasını hangi kalemler destekledi?
Ağustos ayındaki cari fazlayı hizmetler dengesi destekledi. Seyahat gelirleri 7 milyar 285 milyon dolar, taşımacılık gelirleri ise 3 milyar 265 milyon dolar net gelir sağladı.
Türkiye'nin yıllıklandırılmış cari açığı ne kadar oldu?
Ağustos 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış cari açık 42,1 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde yıllıklandırılmış hizmetler dengesi 63,9 milyar dolar fazla verdi.
Eylül ayında cari fazla bekleniyor mu?
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayında dış ticaret açığının yıllık yüzde 24,8 azalarak 5,2 milyar dolara gerilemesi nedeniyle cari işlemler hesabında da fazla beklediklerini açıkladı. Kesin sonuç, eylül ayı ödemeler dengesi verileriyle belli olacak.
Enerji ithalatı cari denge için neden önem taşıyor?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e göre Türkiye son 26 yılda enerji ithalatına 1,1 trilyon dolar ödedi. Enerji fiyatlarındaki artış ithalat faturasını yükseltebildiği için cari açık üzerinde baskı oluşturabiliyor.