ABD Başkanı Donald Trump, geçmiş seçimler ile 2026 ara seçimlerinde seçim sahtekârlığını bildiren ve ihbarı failin tutuklanmasıyla mahkûmiyetine ulaşan kişilere 1 milyon dolar ödeme yapılacağını duyurdu. Trump, 26 Ekim Pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ödülün hangi kamu kaynağından veya hangi idari mekanizmayla finanse edileceğine ilişkin ayrıntı vermedi. Beyaz Saray da ödeme yöntemine dair ek bilgi paylaşmadı.
Trump’ın açıklaması, 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler öncesinde federal yönetimin seçmen kayıtları, posta yoluyla oy kullanma ve vatandaşlık denetimleri konusunda attığı adımların ardından geldi. Ödül vaadi, ihbarın tek başına yeterli olmayacağını; tutuklama ve mahkûmiyet koşullarının birlikte aranacağını öngörüyor.
Ödül, tutuklama ve mahkûmiyet şartına bağlandı
Trump’ın paylaşımında, geçmiş seçimler veya yaklaşan 2026 ara seçimleri için seçim sahtekârlığı ihbarında bulunanlara 1 milyon dolar verileceği yazıldı. Açıklamaya göre ödeme, sahtekârlığı gerçekleştirdiği öne sürülen kişilerin hem tutuklanması hem de mahkûm edilmesi hâlinde yapılacak.
Açıklama, ihbarların nereye yapılacağı, hangi suçların program kapsamında değerlendirileceği ve aynı olayla ilgili birden fazla ihbar gelmesi durumunda ödülün nasıl dağıtılacağı gibi temel sorulara yanıt vermedi. Ödeme için başvuru ve inceleme usulüne dair resmî bir kılavuz da yayımlanmadı.
ABD’de seçim suçları, eyalet ve federal düzeyde farklı düzenlemelere tabi tutuluyor. Usulsüz seçmen kaydı, posta oy başvurusunda yanlış beyanda bulunma veya başkası adına oy kullanma iddiaları soruşturulabiliyor. Ancak ceza soruşturması açılması ile mahkûmiyet kararı arasında uzun bir adli değerlendirme bulunuyor.
Ödülün finansmanı konusunda ayrıntı verilmedi
1 milyon dolarlık ödül için paranın nereden karşılanacağı belirsizliğini koruyor. Beyaz Saray, Trump’ın paylaşımı dışında ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Federal bütçeden ödeme yapılacaksa Kongre’nin yetkisi ve ilgili harcama kalemleri önem taşıyor; özel kaynak kullanılması hâlinde ise denetim ve ödeme ölçütlerinin açıklanması gerekiyor.
Trump, bir hafta önce federal programlardaki dolandırıcılık iddialarını bildirenlere ödül verilmesini amaçlayan ayrı bir ihbar teşvik programı da duyurmuştu. Söz konusu program, seçim sahtekârlığına yönelik 1 milyon dolarlık öneriden farklı bir kapsam taşıyor. Yeni açıklama, seçim ihbarları için ayrı bir ödül sistemi kurulup kurulmayacağı sorusunu gündeme getirdi.
Ödül sistemleri, soruşturma makamlarına bilgi ulaştırmayı teşvik edebilir. Buna karşılık, doğrulanmamış ihbarların artması seçim görevlileri ve kolluk birimleri üzerinde ek inceleme yükü oluşturabilir. Açıklanan modelde asılsız ihbarlar, ihbarcı koruması veya kişisel verilerin korunması konusunda da ayrıntı yer almadı.
Seçim sahtekârlığı verileri ne gösteriyor?
ABD seçimlerinde münferit usulsüzlük vakaları görülse de geniş ölçekli ve seçim sonucunu değiştirecek düzeyde örgütlü sahtekârlığa dair kanıt bulunmuyor. Seçim güvenliği araştırmaları, sahtekârlık vakalarının toplam kullanılan oy sayısına kıyasla çok düşük oranda kaldığını gösteriyor.
Muhafazakâr Heritage Foundation’ın uzun yılları kapsayan kayıtlarında 40 yıl içinde 1.600’ü aşkın seçim sahtekârlığı olayı yer alıyor. Rakam, aynı dönemde kullanılan yüz milyonlarca oyla karşılaştırıldığında sınırlı bir oran oluşturuyor. 2020 başkanlık seçimlerinin ardından yapılan incelemeler de altı kritik eyalette yüzlerce potansiyel vaka belirlemiş, iddiaların doğrulanması hâlinde dahi seçim sonucunun değişmeyeceği sonucuna ulaşmıştı.
Trump, 2020 seçimlerini kaybetmesine yaygın sahtekârlığın neden olduğunu yıllardır savunuyor. Mahkemeler ve seçim yetkilileri, söz konusu iddiaları destekleyen kapsamlı kanıt ortaya koymadı. Trump yönetimi ise vatandaş olmayan kişilerin seçmen listelerinde bulunması ve posta oyları üzerinden usulsüzlük yapılması ihtimaline odaklanmayı sürdürüyor.
Yönetimin seçim politikaları ve dava adımları
Trump, seçmenlerin sandıkta kimlik göstermesini ve seçmen kaydı sırasında vatandaşlık kanıtı sunmasını öngören SAVE America Act adlı yasa teklifini destekliyor. Temsilciler Meclisi yıl içinde tasarıyı kabul etti, ancak tasarı Senato’da birden fazla kez sonuç alamadı.
Federal yönetim ayrıca eyaletlerdeki seçmen listelerinde vatandaş olmayan kişileri tespit etmeye yönelik çalışmalar yürütüyor. Adalet Bakanlığı, Kaliforniya’da potansiyel vatandaş olmayan kişilere gönderildiği öne sürülen posta oylarının ayrıştırılması talebiyle dava açtı. Bakanlık, Alaska’daki Senato yarışının sonuçlarının onaylanmasına ilişkin de hukuki girişimde bulundu.
Mahkemeler, posta yoluyla oy kullanma kurallarında geniş kapsamlı değişiklikler yapılmasına ve oy kullanmak için belgesel vatandaşlık kanıtı zorunluluğu getirilmesine yönelik bazı girişimleri durdurdu. 1 milyon dolarlık ödül vaadinin yürürlüğe girmesi için resmî bir düzenleme, bütçe kaynağı ve uygulama takvimi açıklanması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Trump seçim sahtekârlığı ihbarları için ne kadar ödül vaat etti?
Donald Trump, geçmiş seçimler veya 2026 ara seçimleriyle ilgili seçim sahtekârlığı ihbarının tutuklama ve mahkûmiyetle sonuçlanması hâlinde 1 milyon dolar ödeme vaat etti.
1 milyon dolarlık ödül hangi koşullarda verilecek?
Trump’ın açıklamasına göre ihbar, sahtekârlığı gerçekleştirdiği öne sürülen kişinin hem tutuklanmasına hem mahkûm edilmesine yol açmalı. İhbar başvurularının nasıl alınacağı henüz açıklanmadı.
Trump’ın seçim sahtekârlığı ödülünün finansmanı belli mi?
Hayır. Trump ödeme için kullanılacak kaynağı açıklamadı ve Beyaz Saray finansman ya da uygulama yöntemi hakkında ek ayrıntı paylaşmadı.
ABD’de yaygın seçim sahtekârlığı olduğuna dair kanıt var mı?
Münferit seçim usulsüzlüğü vakaları görülse de ABD seçimlerinde sonuçları değiştirecek ölçekte yaygın sahtekârlığa dair kanıt bulunmuyor. Araştırmalar ve geçmiş incelemeler, vakaların kullanılan toplam oy sayısına göre çok düşük kaldığını gösteriyor.