Özel bağışlar 333 milyon dolara ulaştı
Apple ve Nvidia, Donald Trump’ın Beyaz Saray arazisinde planladığı balo salonu için ayrı ayrı 25 milyon dolar taahhüt etti. Sızan bağış kayıtlarına dayandırılan bilgilere göre proje için özel kaynaklardan toplanan veya taahhüt edilen tutar 333 milyon dolara ulaştı.
Apple ve Nvidia, en yüksek tutarlı bağışçılar arasında yer aldı. Adelson ailesi ile Dish Network’ün kurucu ortaklarından Charles Ergen de ayrı ayrı 25 milyon dolar taahhüt etti. Bağış listesinde Donald Trump’ın adına rastlanmadı. Trump daha önce projenin finansmanına katkı sunacağını söylemişti.
Bağışlar, Beyaz Saray projelerine kaynak aktaran Ulusal Alışveriş Merkezi Vakfı üzerinden yapılıyor. Kayıtlarda en az 77 milyon dolarlık bağışın isimsiz kalmasını isteyen kişi veya kuruluşlardan geldiği bildirildi.
En büyük bağışçılar arasında teknoloji şirketleri
Teknoloji şirketlerinin toplam katkısı en az 92 milyon dolar olarak hesaplandı. Microsoft’un 10 milyon dolar, Amazon, Meta ve T-Mobile’ın ise ayrı ayrı 5 milyon dolar verdiği belirtildi. Cisco’nun 5 milyon dolar, Comcast’in 7,5 milyon dolar bağışı da listede yer aldı.
Savunma şirketleri Palantir ile Lockheed Martin’in ayrı ayrı 10 milyon dolar aktardığı bildirildi. Marvel Entertainment’ın eski yöneticisi Ike Perlmutter ve eşi Laura Perlmutter’ın kurduğu vakfın bağışı 20,27 milyon dolar oldu. Google bağlantılı 22 milyon doların ise YouTube’un Trump ile yaptığı hukuki uzlaşmadan projeye yönlendirildiği aktarıldı.
Bazı taahhütlerin bağıştan farklı statüde bulunduğu belirtiliyor. AT&T için 5 milyon dolarlık taahhüt kaydı bulunduğu, ancak şirketin bağış planı olmadığını bildirdiği kaydedildi. ServiceNow’ın 5 milyon dolar, Salesforce’un 2 milyon dolar ve Salesforce Üst Yöneticisi Marc Benioff’un 1 milyon dolar taahhütte bulunduğu da açıklandı.
Federal sözleşmeler etik tartışma yarattı
Kayıtlara göre bağışların büyük bölümü, federal yönetim nezdinde ticari çıkarı bulunan şirketler ve varlıklı kişilerden geldi. Toplam tutarın yaklaşık yarısını, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde federal sözleşme alan şirketler veya şirket yöneticileriyle bağlantılı bağışlar oluşturdu.
Eleştirmenler, bağışçıların kamu ihaleleri, düzenleyici kararlar veya izin süreçleriyle ilgili çıkarlarının şeffaflık ve etki tartışması doğurduğunu savunuyor. Örnekler arasında federal sözleşmeleri bulunan teknoloji ve savunma şirketleri yer alıyor.
Nvidia, bağışın ticari çıkarlardan bağımsız olduğunu ve tüm Amerikalılara hizmet veren tarafsız bir vakfa destek amacı taşıdığını açıkladı. Apple yorum yapmadı. Beyaz Saray ise katkıların çok farklı Amerikan şirketleri ve kişilerinden geldiğini belirterek etik eleştirileri reddetti.
Yönetim bağışçı listesini açıklamıyor
Beyaz Saray, özel bağışçıların ayrıntılarını kamuoyuna açıklamayacağını bildirdi. Yönetim, bağış bilgilerinin kişisel nitelik taşıdığını ve yenileme maliyetinin vergi mükelleflerine yüklenmesinin de eleştiri konusu olacağını savunuyor.
Bağışçı listesine ilişkin belgelerin kamuoyuna yansıması, gizlilik talep eden şirketler ile bağışçıların kimliklerinin açıklanmasını isteyen çevreler arasındaki gerilimi artırdı. Yönetim, sızdırılan kayıtlarla ilgili inceleme yürütülebileceği mesajını da verdi.
Balo salonunun ilk tahmini maliyeti 400 milyon dolar olarak açıklanmıştı. Bazı haberlerde, güvenlik unsurları ve ek işlerin maliyeti nedeniyle toplam projenin daha yüksek tutara ulaşabileceği bildirildi. Bağış tutarı ile nihai proje maliyeti arasındaki farkın nasıl kapatılacağına ilişkin ayrıntılı bir finansman planı açıklanmadı.
Yargı kararıyla inşaat devam ediyor
Planlanan yapı yaklaşık 8 bin 360 metrekare büyüklüğünde olacak ve 1.000 konuğu ağırlayacak kapasiteye sahip bulunacak. Trump yönetimi projede sığınaklar, sağlık birimleri, insansız hava aracı ve füze tehditlerine karşı savunma unsurları yer alacağını bildirdi. Yönetim, balo salonunu ulusal güvenlik ihtiyacıyla gerekçelendiriyor.
Koruma örgütleri ve projeye karşı çıkanlar, tarihi Doğu Kanadı’nın yıkılmasının başkanlık yetkisini aştığını savunuyor. Doğu Kanadı, first lady ofisleri ile Beyaz Saray sinema salonuna ev sahipliği yapıyordu.
Bir federal yargıç daha önce Kongre onayı beklenirken inşaatın durdurulmasına hükmetti. ABD Yüksek Mahkemesi ağustosta 5’e 4 oyla Trump’ın itirazı sonuçlanıncaya kadar çalışmaların sürmesine izin verdi. Karara karşı yazılan görüşte projenin hukuka aykırı olabileceği değerlendirmesi yer aldı.
Sıkça Sorulanlar
Apple ve Nvidia Beyaz Saray balo salonu için ne kadar taahhüt etti?
Apple ve Nvidia, Donald Trump'ın planladığı Beyaz Saray balo salonu için ayrı ayrı 25 milyon dolar taahhüt etti. Her iki şirket, açıklanan listede en yüksek tutarlı bağışçılar arasında yer aldı.
Beyaz Saray balo salonu için toplam ne kadar özel kaynak toplandı?
Sızan kayıtlara göre proje için özel bağış ve taahhütlerin toplamı 333 milyon dolara ulaştı. Kayıtlarda en az 77 milyon dolarlık katkının isimsiz kalmak isteyen bağışçılardan geldiği bildirildi.
Beyaz Saray balo salonu projesi neden tartışılıyor?
Eleştiriler, federal sözleşmesi veya düzenleyici çıkarı bulunan şirketlerin bağışları, bağışçı listesinin açıklanmaması ve tarihi Doğu Kanadı'nın yıkılması üzerinde yoğunlaşıyor. Yönetim ise projenin yenileme ve ulusal güvenlik ihtiyacına hizmet ettiğini savunuyor.
Beyaz Saray balo salonunun inşaatı sürüyor mu?
Evet. ABD Yüksek Mahkemesi, ağustosta verdiği 5'e 4'lük kararla yargı süreci devam ederken inşaatın sürmesine izin verdi.