Mısır Meclisi Sisi’nin yetki talebini kabul etti
Mısır Temsilciler Meclisi, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’ye Suudi Arabistan’ın savunmasına destek sağlamak için gerekli tedbirleri alma yetkisi verdi. Kahire’de 26 Ekim’de yapılan üçüncü kapalı oturumda kabul edilen karar, Riyad’ın talebi hâlinde Mısır’ın askeri destek sunabilmesi için anayasal onayı oluşturdu.
Meclis, öneriyi üçte iki çoğunlukla onayladı. Karar, Mısır askerlerinin hemen Suudi Arabistan’a gönderildiği anlamına gelmiyor. Yetki, Riyad’ın talebi ve iki ülke arasındaki koordinasyon sonrasında askeri destek seçeneğinin kullanılabilmesine imkân tanıyor.
Anayasa yurt dışı askeri görev için onay istiyor
Mısır Anayasası’nın 152. maddesi, cumhurbaşkanının savaş ilan etmesi veya silahlı kuvvetleri ülke sınırları dışındaki muharebe görevlerine göndermesi için iki aşamalı güvence öngörüyor. Cumhurbaşkanı önce Ulusal Savunma Konseyinin görüşünü alıyor, ardından Temsilciler Meclisinin üçte iki çoğunluğunun onayını istiyor.
Abdulfettah es-Sisi aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı sıfatını taşıyor. Ulusal Savunma Konseyi, 18 Ekim’de Suudi Arabistan’ın güvenliği, istikrarı, toprak bütünlüğü ve kaynaklarının korunması için gerekli ve mümkün her türlü desteğin verilmesini kararlaştırmıştı.
Meclis, Sisi’nin yetki talebi için daha önce iki kez toplandı ancak oylamayı erteledi. Üçüncü toplantıda tamamlanan oylama, Mısır yönetiminin Suudi Arabistan’a destek konusunda hukuki hazırlığını tamamladı.
Parlamentodaki görüşmelerde yüzlerce milletvekilinin söz almak istediği bildirildi. Kapalı oturum yöntemi nedeniyle milletvekillerinin konuşmalarının tamamı ve oylama dağılımı açıklanmadı. Mecliste 11 sandalyeyle temsil edilen Sosyal Demokrat Parti ise görevin amacı, kapsamı, süresi ve askerler açısından taşıdığı risklere dair ayrıntı talep ederek oylamaya katılmadı.
Sisi desteğin savunma amaçlı kalacağını açıkladı
Sisi, 18 Ekim’de Suudi Arabistan’ın korunması için gereken her adımın atılacağını söylemiş, Riyad’ın talebi hâlinde Meclisi olağanüstü toplantıya çağıracağını açıklamıştı. Sisi, 21 Ekim’deki açıklamasında ise Mısır’ın askeri çabalarının Yemen’e yönelik bir saldırıyı kapsamayacağını belirtti.
Mısır yönetimi, alınan yetkiyi Suudi Arabistan’ın sınırları ve topraklarının savunulmasıyla sınırlı tutuyor. Destek türü, personel sayısı, olası konuşlanma noktaları ve görev süresi hakkında kamuoyuna ayrıntı verilmedi.
Diplomatik çözüm arayışının öncelikli olduğu da açıklandı. Savunma desteği kapsamında hava savunması, erken uyarı, istihbarat paylaşımı veya hava unsurlarının öne çıkabileceğine ilişkin değerlendirmeler bulunuyor; ancak Mısır yönetimi bu seçeneklerden herhangi birini resmen duyurmadı.
Husi saldırıları kararın arka planını oluşturuyor
Karar, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırdığı dönemde geldi. Son haftalarda Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile enerji altyapısının hedef alındığı, saldırıların hava ulaşımı ve petrol sevkiyatında aksamalara neden olduğu bildirildi.
Husilerin kontrolündeki Sana yönetimi, Mısır’ın çatışmaya askeri olarak dahil olmasının Kahire’nin ulusal güvenliği için risk yaratabileceğini savundu. Mısır yönetimi ise Suudi Arabistan’ın güvenliğini Mısır ve Arap dünyasının güvenliğinden ayrı görmediğini açıkladı.
Mısır, İran’ın ve İran destekli grupların Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını daha önce de kınamıştı. Ancak Kahire yönetimi, mevcut gerilimden önce doğrudan bir çatışmaya geniş çaplı kara gücüyle katılmadı.
Mısır daha önce Yemen koalisyonunda yer aldı
Mısır, Mart 2015’te Suudi Arabistan öncülüğünde Yemen’de kurulan askeri koalisyona katılmıştı. Kahire o dönemde Kızıldeniz’deki deniz yollarının güvenliği için savaş gemileri gönderdi ve hava desteği taahhüdünde bulundu.
Mısır ayrıca bölgeye yaklaşık 800 kişilik kara birliği sevk etmiş, birliklerin çatışmalardaki rolü sınırlı kalmıştı. Mısır’ın 1960’lardaki Yemen müdahalesi ise ülke için yüksek maliyetli bir deneyim olarak biliniyor.
26 Ekim’deki meclis kararı, Mısır’ın Suudi Arabistan’a askeri destek verebilmesinin anayasal zeminini oluşturdu. Fiili bir sevkiyat kararı alınması hâlinde destek kapsamı, Riyad’ın talebi ile Kahire’nin askeri ve siyasi değerlendirmesine göre belirlenecek.
Sıkça Sorulanlar
Mısır Meclisi Sisi'ye hangi yetkiyi verdi?
Mısır Temsilciler Meclisi, Abdulfettah es-Sisi'ye Riyad'ın talebi hâlinde Suudi Arabistan'ın güvenliği ve savunması için gerekli askeri tedbirleri alma yetkisi verdi.
Mısır'ın Suudi Arabistan'a asker gönderdiği açıklandı mı?
Hayır. Meclis kararı askeri destek için anayasal yetki sağlıyor ancak Mısır askerlerinin gönderildiğine veya destek türüne ilişkin resmî ayrıntı açıklanmadı.
Mısır'ın yurt dışına asker göndermesi için hangi onaylar gerekiyor?
Mısır Anayasası'nın 152. maddesi uyarınca cumhurbaşkanı, yurt dışındaki muharebe görevleri için önce Ulusal Savunma Konseyinin görüşünü almalı, ardından Meclisten üçte iki çoğunlukla onay sağlamalıdır.
Sisi askeri desteğin kapsamı hakkında ne söyledi?
Abdulfettah es-Sisi, Mısır'ın desteğinin Suudi Arabistan toprakları ve sınırlarının savunulmasıyla sınırlı kalacağını, Yemen'e yönelik bir saldırıyı kapsamayacağını açıkladı.