Macron Doha’da yabancı liderleri hedef aldı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, hayat pahalılığı ve eğitim koşullarına ilişkin protestoların ardından yaşanan yağma ve çatışmalar konusunda yabancı liderlerin yanlış bilgi yaydığını söyledi. Katar’ın başkenti Doha’da konuşan Macron, Fransa’da yaşanmamış sahneleri gösteren yapay zekâ üretimi görsellerin dolaşıma sokulduğunu, bazı liderlerin de bu içeriklere dayanarak ülkesine yönelik temelsiz yorumlar yaptığını belirtti.
Macron, hafta sonundaki olaylarda görünür bir yabancı müdahale saptamadığını vurguladı. Fransa Cumhurbaşkanı, olayların sonrasında bilgi manipülasyonu yapıldığını ve Fransa’nın göçmenler ile İslamcılar tarafından “işgal edildiği” yönündeki iddiaların tamamen yanlış olduğunu söyledi.
Macron, açıklamasında isim vermedi ancak seçim kampanyası yürüten, Avrupa dışından ve bölgeden bazı liderlerin Fransa’daki gelişmeleri kendi siyasi amaçları için kullandığını savundu. Sorular üzerine ABD Başkanı Donald Trump’ı da kastettiğini “diğerleri arasında” sözleriyle doğruladı.
Yapay zekâ içerikleri ve göç iddiaları
Donald Trump, Fransa’daki şiddet olaylarını göçle ilişkilendirmiş, sınırların kapatılması çağrısı yapmıştı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu da Fransa’nın “aşırıcı İslamın istilasına” uğradığını ileri sürmüştü. Macron, iki açıklamanın da protestoların nedenlerini doğru yansıtmadığını bildirdi.
Fransız yönetimi, protestoların hayat pahalılığı, yükselen yakıt giderleri ve okullardaki koşullara yönelik hoşnutsuzlukla başladığını açıklıyor. Yetkililer, barışçıl yürüyüşlerin ardından bazı kentlerdeki şiddet, yağma ve kamu binalarına yönelik saldırılardan radikal grupları ve fırsatçı yağmacıları sorumlu tutuyor.
Sosyal medyada hızla yayılan bazı içeriklerin yapay zekâyla üretildiği tespit edildi. Macron, sahte görüntülerin Fransa’daki olayların kapsamını ve niteliğini çarpıttığını, siyasi açıklamaların doğrulanmış bilgilere dayanması gerektiğini söyledi. Dışişleri Bakanlığı da ilgili ülkelere yanlış bilgilerin yayılmaması için gerekli açıklamaların yapılabileceğini bildirdi.
Protestoların çıkış noktası hayat pahalılığı
Fransa’da eylül ayından beri eğitim sistemindeki sorunlar ve yaşam maliyetindeki artış nedeniyle öğrenci eylemleri düzenleniyor. 17 Ekim’deki ülke çapındaki gösterilere yüz binlerce kişi katıldı. Gösterilerin önemli bölümü barışçıl geçerken Paris, Lyon, Marsilya ve Limoges başta olmak üzere bazı kentlerde maskeli gruplarla polis arasında çatışmalar çıktı.
Mağazaların yağmalanması, araçların yakılması ve kamu binalarına zarar verilmesi üzerine hükümet, ilk müdahalenin yetersiz kaldığını kabul etti. Adalet Bakanlığının son açıklamasına göre, olaylar sırasında ve sonrasında yaklaşık 2 bin 500 kişi gözaltına alındı; 174 kişi tutuklandı ve 917 kişi hakkında resmi kovuşturma başlatıldı.
Macron, şiddet eylemlerine karşı taviz verilmeyeceğini söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı, protesto hakkı ile kent merkezlerinde şiddet uygulanmasının birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı. Sendikalar ise hayat pahalılığına ilişkin taleplerin yalnızca güvenlik politikalarıyla karşılanamayacağını savunuyor.
Gece kısıtlamaları ve cumartesi için güvenlik planı
Paris ve bazı diğer kentlerde yağma riski yüksek bölgelerde uygulanan gece kısıtlamaları, son günlerde olayların azalmasına katkı sağladı. Paris’te belirli bölgelerde devam eden kısıtlamaların uzatılması gündemde bulunuyor. Lyon’da kent merkezindeki gece uygulaması yenilendi, Marsilya’da ise refakatsiz küçükler için gece saatlerine yönelik önlem getirildi.
Başbakan Sébastien Lecornu, cumartesi günü planlanan yeni gösteriler için geniş güvenlik konuşlandırması yapılacağını açıkladı. Güvenlik planı kapsamında hassas noktaların korunmasında askerlerden yararlanılması, polis ve jandarma ekiplerinin ise kalabalık yönetimine yönlendirilmesi bekleniyor.
Macron, olağanüstü hâl ilanına ihtiyaç olmadığını belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı, mevcut yasal yetkilerin ve hedefli gece tedbirlerinin kamu düzenini sağlamak için yeterli olduğunu savundu. Cumartesi günü Sarı Yelekliler hareketinin Paris’te yürüyüş düzenlemesi, öğrenci gruplarının da eğitim harcamalarının artırılması talebiyle eylem yapması planlanıyor.
Ekonomik göstergeler ve siyasi baskı artıyor
Şiddet olayları, Fransa’nın mali görünümüne ilişkin kaygıların yükseldiği dönemde siyasi baskıyı artırdı. Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi yüzde 5’i aşarak uzun yılların en yüksek düzeyine çıktı. Yatırımcılar, yüksek kamu borcu ve bütçe açığı nedeniyle hükümetin tasarruf bütçesini parlamentodan geçirme kapasitesini yakından izliyor.
Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimine yaklaşık altı ay kala yaşanan gelişmeler, hükümetin toplumsal taleplere vereceği yanıtı daha önemli hâle getirdi. Macron, istihbarat yetkilileri ve bakanlarla yapılacak toplantıda hafta sonundaki şiddet olaylarına ilişkin ayrıntılı değerlendirme alacak. Hükümetin önceliği, yeni protestolarda barışçıl gösterileri güvence altına alırken yağma ve saldırıları engellemek olacak.
Sıkça Sorulanlar
Emmanuel Macron yabancı liderleri neden suçladı?
Emmanuel Macron, yabancı liderlerin Fransa'daki protesto ve şiddet olayları hakkında yapay zekâ üretimi sahte görsellerle desteklenen yanlış anlatıları siyasi kampanyalarında kullandığını söyledi.
Fransa'daki protestolar neden başladı?
Fransa'daki protestolar hayat pahalılığı, yükselen yakıt giderleri, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine yönelik hoşnutsuzluk nedeniyle başladı. Barışçıl eylemlerin ardından bazı kentlerde yağma ve çatışmalar yaşandı.
Donald Trump ve Benjamin Netanyahu Fransa'daki olaylar hakkında ne dedi?
Donald Trump olayları göçle ilişkilendirdi ve sınırların kapatılması çağrısı yaptı. Benjamin Netanyahu ise Fransa'nın aşırıcı İslamın istilasına uğradığını ileri sürdü; Macron iki iddiayı da yanlış olarak niteledi.
Fransa yönetimi yeni protestolar için hangi önlemleri alıyor?
Fransa yönetimi, riskli bölgelerde gece kısıtlamalarını sürdürüyor ve cumartesi günkü gösteriler için polis, jandarma ve hassas noktaları koruyacak askerlerle güçlendirilmiş güvenlik planı hazırlıyor.