Alabama davası duruşma öncesinde uzlaşmayla bitti
TikTok ve ByteDance, Alabama’nın genç kullanıcıların güvenliğine ilişkin davasını mahkeme dışı anlaşmayla sonuçlandırdı. Anlaşma kapsamında TikTok, Alabama’ya en az 100 milyon dolar ödeyecek ve eyaletteki çocuklar ile gençlere yönelik yeni kullanım ve güvenlik kuralları uygulayacak.
Anlaşma, jüri seçimiyle başlaması planlanan duruşmadan günler önce, 25 Eylül Cuma günü açıklandı. Alabama, TikTok’un algoritması ve tasarım özellikleriyle gençleri uygulamada uzun süre tutmayı hedeflediğini; platformun zararlı içeriklere karşı sunduğu korumaların etkisi konusunda aileleri yanılttığını iddia etmişti.
Alabama Başsavcısı Steve Marshall, anlaşmanın ebeveynlere çocuklarının uygulamada gördüğü içerik ve geçirdiği süre üzerinde daha fazla denetim sağlayacağını söyledi. TikTok ise gençleri korumaya yönelik güvenlik araçlarını geliştirme taahhüdünü yineledi.
Genç hesaplar için getirilen kullanım kısıtlamaları
Uzlaşmaya göre Alabama’daki çocuk ve genç hesaplarında günlük kullanım süresi iki saatle sınırlandırılacak. Ebeveynler, hesaplar için daha kısa süre limitleri belirleyebilecek. Genç kullanıcılar, 15 dakikalık kesintisiz kullanımın ardından; ayrıca 60 ve 90. dakikalarda uygulamaya ara verme uyarısı alacak.
TikTok, gece yarısı ile sabah 06.00 arasında gençlerin erişimini de kısıtlayacak. Gece saatlerinde mesajlar ve bildirimler için ek sınırlamalar uygulanacak; okul saatlerinde bildirimlerin durdurulması da anlaşmadaki önlemler arasında yer alıyor.
Genç hesaplar için kişiselleştirilmemiş içerik akışı seçeneği sunulacak ve kozmetik amaçlı filtreler yasaklanacak. Genç hesapları varsayılan olarak gizli ayara alınacak. TikTok ayrıca yaş doğrulama sistemlerini güçlendirecek, ebeveyn denetim araçlarını genişletecek ve yetişkinlerin genç hesapları bulmasını zorlaştıracak.
Anlaşma, yetişkinlerle genç kullanıcılar arasındaki şüpheli etkileşimler hakkında ebeveynlere bildirim gönderilmesini de öngörüyor. Zaman sınırları ile erişim engellerinin derhal devreye girmesi beklenirken, yaş doğrulama gibi bazı teknik değişiklikler için şirkete bir yıla kadar süre tanındı.
Alabama’nın TikTok’a yönelttiği temel iddialar
Alabama, Nisan 2025’te açtığı davada TikTok’un gençlere yönelik tasarımını bağımlılık yaratacak şekilde kurguladığını savundu. Eyalet yönetimine göre platformun içerik öneri sistemi, kullanıcıların ilgisini çeken konularda giderek daha yoğun videolar gösterebiliyor ve gençleri şiddet, kendine zarar verme, yeme bozuklukları, alkol ve cinsellik temalı içeriklere yöneltebiliyordu.
Dava dosyasında, eyalet görevlilerinin 13, 14 ve 15 yaşındaki kullanıcıları temsil eden test hesapları oluşturduğu belirtildi. Alabama, Kısıtlı Mod etkinleştirilen hesapların kısa süre içinde yetişkin temalı videolarla karşılaştığını öne sürdü.
Eyalet ayrıca TikTok’un Kısıtlı Mod ve Çocuk Modu gibi araçların koruma düzeyi hakkında yanıltıcı açıklamalar yaptığını iddia etti. Davanın son aşamasında hukuki tartışma, Alabama’nın tüketiciyi koruma yasası kapsamındaki yanıltıcı uygulama iddialarında yoğunlaştı.
TikTok, genç güvenliğini temel önceliklerinden biri olarak gördüğünü bildirdi. Şirket daha önce kullanıcıların yüklediği içeriklerden doğan sorumluluğu sınırlayan federal düzenlemeler kapsamında davanın durdurulmasını istemişti.
Ödeme takvimi ve diğer eyaletlerdeki davalar
TikTok’un ilk 100 milyon dolarlık ödemeyi Alabama’ya 45 gün içinde yapması gerekiyor. Anlaşmanın koşullarına bağlı olarak toplam tutar 300 milyon dolara kadar çıkabilecek. Ek ödemenin devreye girmesi, belirlenen süre içinde 40 başka eyalet başsavcısının TikTok’la benzer nitelikte uzlaşmalara katılmasına bağlandı.
Uzlaşma, TikTok’un bir ABD eyaletiyle gençlerin ruh sağlığı ve platform güvenliği iddiaları üzerine yaptığı ilk anlaşma olarak öne çıkıyor. Alabama’daki hükümler, sosyal medya şirketlerinin genç kullanıcılar için süre sınırı, yaş kontrolü ve gece erişim düzenlemeleri getirdiği daha geniş hukuk mücadelesinin parçası niteliğinde.
TikTok hakkında Kaliforniya ve New York’un da aralarında bulunduğu çok sayıda eyalette benzer davalar sürüyor. Alabama’da planlanan yargılama, şirketin iç güvenlik uygulamalarına ilişkin belgelerin ve yönetici ifadelerinin kamuoyuna açık biçimde incelenmesine yol açabilirdi.
Alabama anlaşması yalnızca eyalet sınırları içindeki hesapları kapsıyor. Ancak farklı eyaletler için ayrı güvenlik kuralları işletmenin teknik ve idari zorluk yaratabileceği, benzer düzenlemelerin daha geniş alana yayılabileceği değerlendiriliyor.
TikTok’un ABD’deki ortaklık yapısı değişti
TikTok’un ABD operasyonları 2026 içinde ABD’li yatırımcıların öncülük ettiği ayrı bir ortak girişime devredildi. ByteDance, Çin merkezli şirket olarak ortak girişimde azınlık payını korudu ve Alabama uzlaşmasının tarafları arasında yer aldı.
Bu yapı, Alabama’daki koşulların yalnızca eyaletteki hesaplara uygulanacağı gerçeğini değiştirmiyor. Uzlaşmadaki yaş doğrulaması, kullanım süresi ve erişim kısıtlamalarının teknik olarak eyalet bazında uygulanması, platformun daha geniş kapsamlı güvenlik politikalarını da etkileyebilir.
Sıkça Sorulanlar
TikTok, Alabama'ya ne kadar ödeme yapacak?
TikTok ve ByteDance, Alabama'ya en az 100 milyon dolar ödeyecek. Belirli koşulların karşılanması ve 40 başka eyalet başsavcısının benzer uzlaşmalara katılması hâlinde toplam tutar 300 milyon dolara çıkabilecek.
Alabama'daki genç TikTok kullanıcıları için hangi kısıtlamalar getirildi?
Alabama'daki çocuk ve genç hesapları için günlük kullanım iki saatle sınırlanacak, gece yarısı ile 06.00 arasında erişim kısıtlanacak. Kullanıcılar 15, 60 ve 90. dakikalarda ara verme uyarısı alacak.
TikTok'ta yaş doğrulaması ne zaman güçlendirilecek?
Kullanım süresi ve erişim engellerinin hemen uygulanması bekleniyor. Yaş doğrulama sistemleri gibi bazı teknik önlemler için TikTok'a bir yıla kadar süre verildi.
Alabama TikTok'u hangi gerekçelerle dava etti?
Alabama, TikTok'un algoritması ve tasarımının gençleri uygulamada daha uzun süre tutmayı amaçladığını savundu. Eyalet ayrıca Kısıtlı Mod ve Çocuk Modu gibi güvenlik araçlarının etkisi hakkında yanıltıcı açıklamalar yapıldığı iddiasını dile getirdi.