Santa Fe jürisi Meta’nın açıklamalarını inceledi
New Mexico’nun Santa Fe kentindeki jüri, 25 Eylül Cuma günü Meta Platforms’un Facebook kullanıcılarına yönelik veri gizliliği taahhütlerinde eyalet tüketici koruma yasasını ihlal ettiğine hükmetti. Karar, Cambridge Analytica skandalıyla bağlantılı veri paylaşımı iddiaları ile Facebook’taki zararlı içeriklerin kaldırılmasına ilişkin açıklamaları kapsıyor.
Dava, New Mexico Başsavcılığının 2021’de açtığı başvuruya dayanıyor. Yargılamada jüri, Meta’nın sahibi olduğu Facebook’un kullanıcı verilerinin üçüncü taraflarca kullanılmasını engelleme, kullanıcıları veri erişimi hakkında bilgilendirme ve zararlı içerikleri platformdan kaldırma yönündeki beyanlarını değerlendirdi.
Jüri, incelenen 29 açıklamanın 26’sında Facebook’un yanlış veya yanıltıcı güvence verdiği sonucuna ulaştı. Jürinin ayrıca kullanıcı verilerine üçüncü taraf bir uygulamanın eriştiğinin bildirilmemesi ve nefret söylemiyle yanlış bilginin kaldırılması gibi başlıklarda beş ayrı haksız ticari uygulama tespiti yaptığı bildirildi.
Cambridge Analytica verileri davanın merkezindeydi
Yargılamanın temelinde, üçüncü taraf bir kişilik testi uygulamasının yaklaşık 87 milyon Facebook profiline ait verileri toplaması yer aldı. Toplanan veriler, hedefli siyasi reklamlar üretmek için siyasi danışmanlık şirketi Cambridge Analytica’ya aktarıldı. Faaliyetlerine son veren şirketin müşterileri arasında Donald Trump’ın 2016 başkanlık kampanyası da bulunuyordu.
New Mexico tarafı, Facebook’un kişisel bilgilerin kullanıcıların istemediği kişi veya hizmetlerle paylaşılmayacağına yönelik açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını savundu. Jürinin yanlış veya yanıltıcı bulduğu ifadeler arasında, Mark Zuckerberg’in 2010’da yayımladığı ve şirketin kullanıcı bilgilerini satmayacağı yönündeki açıklama da bulunuyor.
Meta’nın savunması ise davanın uzun yıllar önce yaşanmış olaylara dayandığı yönündeydi. Şirket avukatları, Meta’nın son yıllarda veri kötüye kullanımını ve zararlı içerikleri önlemek için koruma tedbirlerini güçlendirdiğini söyledi. Savunma ayrıca eyaletin beş yıllık araştırmasına rağmen veri ihlaline ilişkin sınırlı ek örnek bulduğunu öne sürdü.
İhlal sayısı ve para cezasını yargıç belirleyecek
Kararın mali sonucu henüz kesinleşmedi. New Mexico, tüketici koruma yasası kapsamındaki her ihlal için azami 5 bin dolar para cezası istiyor. Davaya bakan Yargıç Francis Mathew, tarafların cezanın kapsamına ilişkin görüşlerini aldıktan sonra hükmedilecek tutarı belirleyecek.
Ayrıntılı mahkeme değerlendirmesinde, her bir açıklamanın 2020 itibarıyla eyaletteki en az 1,4 milyon Facebook kullanıcısını etkilediği kabul edildi. Eyalet tarafının hesaplaması, toplam ihlal sayısını 43 milyon 899 bin 720 olarak gösteriyor. Daha sınırlı bazı değerlendirmelerde ise veri gizliliği ve veri aracılarının denetimine ilişkin bulgular için iki milyonun üzerinde ihlal sayısından söz edildi.
Azami ceza talebinin tüm ihlaller için kabul edilmesi hâlinde teorik toplam tutar 200 milyar doların üzerine çıkabilir. Ancak yargıcın her ihlal için üst sınırı uygulama zorunluluğu bulunmuyor. Eyalet yönetimi, verilecek paranın eğitim sistemine ayrılan bir fona aktarılmasını planlıyor. Meta’nın karara itiraz etmesi bekleniyor; itiraz süreci olası tahsilatı yıllarca geciktirebilir.
Meta karara itiraz edeceğini açıkladı
Meta, jüri kararına katılmadığını ve şirket sicilini çarpıttığını savunduğu iddialara karşı savunmasını sürdüreceğini açıkladı. Şirket, Facebook ve diğer platformlarını ifade özgürlüğü için forumlar olarak tanımlarken kullanıcı bilgilerinin korunmasına ve kullanıcılara veri kontrolü verilmesine öncelik verdiğini bildirdi.
Karar, New Mexico ile Meta arasındaki yıl içindeki üçüncü büyük yargı mücadelesi oldu. Eyalet, çocukların çevrim içi güvenliğiyle ilgili ayrı davalarda Meta aleyhine toplam 942 milyon dolarlık kararlar elde etmişti. Mahkemeler ayrıca yaş doğrulama teknolojisi ve platformlarda zaman sınırlamaları gibi yeni güvenlik önlemleri getirilmesine karar verdi.
Meta, ağustosta çocuk güvenliği iddialarını konu alan çok eyaletli davalarda 18 milyar dolara kadar uzlaşma ödemesi yapmayı kabul etmişti. Uzlaşma metni, katılan eyaletlerin Cambridge Analytica kaynaklı gelecek taleplerinden vazgeçmesini de içeriyordu. New Mexico ise söz konusu uzlaşmaya katılmayarak Cambridge Analytica iddialarını kendi davasıyla sürdürdü.
Karar dijital platform denetimini nasıl etkiler
Santa Fe’deki karar, büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcı verilerine dair kamuya açık taahhütlerinin eyalet tüketici koruma yasaları kapsamında denetlenebileceğini gösteriyor. Mahkeme, yalnızca veri erişimi sorununu değil, şirketin içerik denetimi ve kullanıcıların kişisel verileri üzerindeki kontrolüne ilişkin beyanlarını da değerlendirdi.
Davanın sonraki aşamasında cezanın miktarı, ihtiyati tedbir talebi ve olası temyiz başvurusu öne çıkacak. New Mexico ayrıca Meta’nın benzer uygulamaları gelecekte tekrarlamasını engelleyecek bir mahkeme kararı talep ediyor. Yargıcın ceza duruşmasının 1 Ekim’de yapılması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
New Mexico jürisi Meta hakkında hangi kararı verdi?
Santa Fe'deki jüri, Meta'nın sahibi olduğu Facebook'un veri gizliliği korumaları ve içerik denetimine ilişkin açıklamalarla kullanıcıları yanılttığına ve eyalet tüketici koruma yasasını ihlal ettiğine hükmetti.
Meta davası Cambridge Analytica ile nasıl bağlantılı?
Dava, üçüncü taraf kişilik testi uygulamasının yaklaşık 87 milyon Facebook profilinden topladığı verilerin Cambridge Analytica'ya aktarılmasıyla bağlantılı gizlilik ihlali iddialarını kapsıyor.
Meta'ya ne kadar para cezası verilebilir?
New Mexico, her ihlal için azami 5 bin dolar ceza talep ediyor. Nihai ceza miktarını Yargıç Francis Mathew belirleyecek; yargıcın üst sınırı her ihlal için uygulama zorunluluğu bulunmuyor.
Meta jüri kararına itiraz edecek mi?
Meta, jüri kararına katılmadığını açıkladı ve savunmasını sürdüreceğini bildirdi. Şirketin olası itirazı, cezanın tahsil edilmesini geciktirebilir.