SpaceX, Starship Flight 15 görevini 13 Kasım Cuma günü Güney Teksas’taki Starbase tesisinden başlattı. Super Heavy Booster 22’nin kalkıştan sonra fırlatma kulesindeki mekanik kollarla yakalanması planı, açıklanmayan teknik sorun nedeniyle iptal edildi. Şirket güçlendiriciyi Meksika Körfezi’ndeki yedek iniş bölgesine yönlendirdi; araç deniz yüzeyine yakınken patladı.
Görevin üst kademesi Ship 42 ise yörüngeye ulaştı ve taşıdığı 26 Starlink V3 uydusunun tamamını alçak Dünya yörüngesine bıraktı. SpaceX, yaklaşık 22 saatlik uçuş ve 14 Dünya turunun ardından Ship 42’yi Starbase’e döndürüp kulede yakalamayı planlıyor. Üst kademe yakalama denemesi, araçtaki motorlar, iletişim, yön bulma, uçuş bilgisayarları, yakıt tankları ve kontrol sistemleri uygun bulunursa yapılacak.
Super Heavy’nin kuleye dönüşü neden iptal edildi
124 metre yüksekliğindeki Starship sistemi, Super Heavy güçlendiricisi ile üst kademe Starship uzay aracından oluşuyor. Super Heavy, aracı Dünya yüzeyinden uzaya taşıyan ilk kademe görevini üstleniyor. Kargo ve uydu taşıyan Starship ise yörünge uçuşunu tamamlayan üst kademe olarak çalışıyor.
Uçuş planına göre Super Heavy’nin kalkıştan yaklaşık altı ila 10 dakika sonra Starbase’e dönmesi bekleniyordu. Fırlatma kulesine bağlı büyük mekanik kollar, dikey iniş yapan güçlendiriciyi havada tutacaktı. Ancak görev kontrol merkezi, araçtaki sorun nedeniyle yakalama manevrasını sürdürmedi ve Booster 22’yi denizdeki güvenli bölgeye yönlendirdi.
SpaceX, Super Heavy güçlendiricisini daha önce üç kez kulede yakaladı; son başarılı yakalama Mart 2025’te gerçekleşti. Flight 15’teki yönlendirme, şirketin güçlendirici kurtarma yönteminin her uçuşta aynı sonucu vermediğini gösterdi. Güçlendiricideki sorunun nedeni hakkında ayrıntılı açıklama yapılmadı.
Ship 42, 26 Starlink V3 uydusunu yörüngeye bıraktı
Starship Flight 15, test uçuşu olmasının yanında Starlink uydu ağını büyütmeye yönelik operasyonel bir görev de taşıyor. Ship 42, uçuşun ilk bölümünde 26 Starlink V3 uydusunu alçak Dünya yörüngesine yerleştirdi. Yeni nesil uyduların, uydu internet ağının kapasitesini artırması amaçlanıyor.
Ship 42’nin yörüngeye ulaşması, Starship’in Eylül 2026’daki önceki uçuşunun ardından uydulu ikinci yörünge görevi oldu. Önceki görevde bazı motorlar uçuş sırasında kapanmış, araç planlanan 10 saatlik görevden yaklaşık üç saat sonra Pasifik Okyanusu’na kontrollü şekilde inmişti.
Uydu bırakma ile geri dönüş denemesinin aynı görevde birleştirilmesi, Starship’in ticari kullanım kapasitesini sınayacak. Starship’in geniş yük hacmi, gelecekte tek fırlatmada daha fazla uydu taşıma olanağı sunabilir. Tam yeniden kullanımın güvenilir hâle gelmesi ise uydu ağlarının daha sık ve daha düşük maliyetle genişletilmesine katkı sağlayabilir.
Üst kademenin karaya dönüşü en zorlu aşama olacak
Üst kademe için kulede yakalama daha önce denenmedi. Ship 42’nin önce 14 yörünge turu boyunca çalışır durumda kalması, ardından atmosfere yeniden girişte ısı kalkanıyla yüksek sıcaklıklara dayanması gerekiyor. Araç, yeniden girişten sonra kontrol kanatları ve motorlarıyla Starbase yakınındaki kuleye hassas biçimde yaklaşacak.
Şirket, uçuş sırasında rota, motorlar veya yeniden giriş koşullarında sorun görülürse yakalama denemesini yapmayacağını bildirdi. Yörüngedeki araç için Hawaii yakınları ile Şili açıkları civarında alternatif yörüngeden çıkış noktaları bulunuyor. Güvenlik koşulları sağlanmazsa Ship 42, Starbase’e dönmek yerine denizde sonlandırılabilecek.
Super Heavy’nin dönüşü, kalkışın hemen ardından gerçekleştiği için üst kademeye kıyasla daha kısa bir uçuş profili taşıyor. Starship uzay aracı ise yörünge hızına ulaştıktan sonra Dünya’ya dönecek. Üst kademenin yörünge uçuşu, yeniden giriş ve kuleye yaklaşma aşamalarını aynı görevde tamamlaması, denemenin teknik önemini artırıyor.
Başarılı bir üst kademe yakalaması, tam yeniden kullanılabilir ağır yük roketi hedefi için önemli veri sağlayacak. Ancak aracın kuleye dönmesi tek başına düzenli yeniden kullanım anlamına gelmeyecek. SpaceX’in her uçuş sonrasında ısı kalkanını, motorları ve yapısal parçaları incelemesi; gerekli bakımı kısa sürede tamamlayıp aracı yeniden fırlatması gerekecek.
Ay programı için yörüngede yakıt aktarımı da gerekiyor
NASA, Starship’i Artemis programındaki insanlı Ay inişleri için iniş aracı olarak seçti ve 2021’den beri geliştirme çalışmaları için yaklaşık 3,2 milyar dolar sağladı. SpaceX’in Starship geliştirme programına kendi kaynaklarından en az 15 milyar dolar harcadığı bildiriliyor.
Starship’in Ay görevlerinde kullanılabilmesi için yalnızca karaya güvenli dönüş yetmeyecek. Araçların Dünya yörüngesinde birbirine yakıt aktarması gerekiyor. Yörüngede yakıt ikmali, Starship’in Dünya yörüngesinin ötesine ve Ay’a ulaşması için gerekli başlıca testlerden biri olarak öne çıkıyor.
NASA ve SpaceX, insanlı Ay inişini 2028 için hedefliyor. Yörüngede yakıt transferi, düzenli yeniden kullanım ve diğer uçuş testleri tamamlanmadan hedefin gerçekleşmesi zor görünüyor. SpaceX, 2027’nin ilk yarısında haftalık Starship fırlatma temposuna ulaşmayı; 2026 sonuna kadar Florida’daki yeni bir rampadan fırlatma yapmayı planlıyor.
Sıkça Sorulanlar
Starship Flight 15'te Super Heavy güçlendiricisine ne oldu?
SpaceX, Super Heavy Booster 22'nin Starbase'deki kulede yakalanmasını teknik sorun nedeniyle iptal etti. Güçlendirici Meksika Körfezi'ndeki yedek iniş alanına yönlendirildi ve deniz yüzeyine yakınken patladı.
Ship 42 yörüngeye ulaştı mı?
Evet. Starship üst kademesi Ship 42 yörüngeye ulaştı ve 26 Starlink V3 uydusunun tamamını alçak Dünya yörüngesine bıraktı.
SpaceX, Starship üst kademesini ne zaman yakalamayı deneyecek?
Ship 42'nin yaklaşık 22 saatlik uçuş ve 14 Dünya turu sonrasında 14 Kasım 2026'da Starbase'e dönmesi planlanıyor. Yakalama denemesi yalnızca motorlar, iletişim, yön bulma ve diğer uçuş sistemleri uygun bulunursa yapılacak.
Starship üst kademesinin yakalanması neden önemli?
Starship üst kademesinin karada yakalanması, yörüngeden dönen bir aracın yeniden kullanımı için önemli bir test olacak. Başarı, SpaceX'in iki kademeli Starship sistemini daha hızlı ve düşük maliyetle yeniden uçurma hedefini destekleyebilir.