Rus dizeli taşıyan Agioi Fanendes tankeri New York’a yola çıktı

Agioi Fanendes Primorsk’tan New York’a hareket etti

Rusya’dan 40 bin metrik ton düşük kükürtlü dizel taşıyan Malta bayraklı Agioi Fanendes tankeri, ABD’ye doğru yola çıktı. Gemi takip verilerine göre tanker, 22 Ekim’de Rusya’nın Baltık kıyısındaki Primorsk Limanı’nda yükleme yaptı ve 7 Kasım’da New York’a ulaşmayı planlıyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya ile ABD arasındaki yeni dizel anlaşması kapsamındaki ilk tankerin alıcılarına doğru hareket ettiğini açıkladı. Peskov, tankerin varış noktasını açıklamadı. Denizcilik verileri ise Agioi Fanendes’in otomatik tanımlama sistemi sinyalinde New York’u hedef gösterdiğini ortaya koydu.

Sevkiyatın alıcısı ve satıcısı kamuoyuna açıklanmadı. Kargo yaklaşık 300 bin varile karşılık geliyor. İlk sevkiyatın, Washington’ın Rus petrolü ve petrol ürünlerine yönelik 2022 ithalat yasağından sonra ABD’ye ulaşacak ilk Rus petrol ürünü olması bekleniyor.

Sevkiyat 2022’den sonraki ilk ABD ithalatı olacak

ABD, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı savaşın ardından Rus petrolü ve petrol ürünleri ithalatını yasaklamıştı. Avrupa Birliği de Şubat 2023’te Rus petrol ürünlerine tam ithalat ambargosu uygulamaya başladı.

Ambargoların ardından Rus dizelinin başlıca pazarları Türkiye, Brezilya ve bazı Afrika ülkeleri oldu. Rusya ayrıca Orta Asya’ya demir yoluyla dizel sevkiyatı yaptı. Son gemi hareketleri, Rusya’nın kendi dizel ihracat kısıtlamasını kaldırmasının ardından geleneksel pazarlara yönelik sevkiyatların da yeniden başladığını gösteriyor.

Primorsk’tan çıkan başka bazı tankerlerin Cebelitarık, Atlantik kıyısı veya Port Said yönünde sinyal verdiği bildirildi. Ancak tankerlerin bir bölümünün nihai varış noktası henüz netleşmedi. ABD’ye giden ilk kargonun ticari taraflarının açıklanmaması, anlaşmanın ödeme ve sözleşme ayrıntılarının tamamlanma aşamasında olduğunu gösteriyor.

Anlaşma yaptırımlarda sınırlı bir geri adım getirdi

Donald Trump, 9 Ekim’de Rusya’nın ABD ve küresel pazarlara ilk aşamada 300 bin metrik ton dizel göndereceğini duyurdu. Açıklamaya göre kasım ayında 500 bin ton, ardından 1 milyon tonluk ek sevkiyatlar planlanıyor.

Anlaşma kapsamında ABD yönetimi, Rusya’ya yönelik yeni yaptırım yasasının bazı hükümlerini askıya aldı. Rusya da daha önce uyguladığı dizel ihracat kısıtlamasını kaldırdı. Aleksandr Novak, iki ülkedeki şirketlerin teslimat sözleşmelerini sonuçlandırmasıyla ABD’ye yeni kargoların gönderileceğini bildirdi.

Rus yetkililer, dizel ihracatının yıl sonuna kadar aylık 3 milyon ila 3,5 milyon tonluk olağan düzeye çıkabileceğini öngörüyor. Ödeme işlemlerinde yaşanan sorunların çözümü için Rusya’nın devlet varlık fonunun da devreye girdiği açıklandı.

Hacim ve fiyat etkisi tartışma yaratıyor

İlk 40 bin tonluk kargo, ABD’nin günlük yaklaşık 4 milyon varillik dizel tüketiminin sınırlı bir bölümüne denk geliyor. Enerji uzmanları, ilk sevkiyatın ABD’de akaryakıt fiyatlarını tek başına belirgin biçimde düşürmesinin zor olduğunu değerlendiriyor.

Trump yönetimi, ithalat kararını yüksek dizel fiyatlarını düşürme hedefiyle savunuyor. Dizel fiyatları, taşımacılık, tarım ve sanayi maliyetleri üzerinde doğrudan etkili olduğu için ara seçimler öncesinde ABD iç siyasetinin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Ukrayna yönetimi ise yaptırım kolaylığının Moskova’ya savaş için ek gelir sağlayacağını savunuyor. Volodimir Zelenskiy, kararı güçlü ortaklardan gelen zayıf bir tercih olarak niteledi. ABD’de bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat kongre üyeleri de anlaşmanın iptal edilmesini isterken, Rus dizeli ithalatına ilişkin siyasi ve ekonomik tartışmanın yeni sevkiyatlarla sürmesi bekleniyor.