ABD ile Rusya arasında Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik görüşmelerin, Lukoil’in yurt dışındaki enerji varlıklarının satışı konusunda çok milyar dolarlık bir öneriyi de içerdiği bildirildi. Görüşmelerde ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in rol aldığı, olası satışın ise hem Washington hem Kremlin tarafından onaylanması gerektiği aktarıldı.
Önerilen satış, Rus enerji şirketi Lukoil’in Kamerun’daki petrol sahalarını, Avrupa’daki rafinerilerini ve ABD’deki akaryakıt istasyonlarını kapsıyor. Lukoil, uluslararası portföyünün değerini yılın başlarında yaklaşık 20 milyar dolar olarak açıklamıştı. Nihai satış bedeli, varlıkların hangilerinin devredileceği ve anlaşmanın finansman modeli henüz açıklanmadı.
Kremlin’de gündeme gelen Lukoil satış önerisi
Haberlere göre Vladimir Putin, Lukoil’in uluslararası varlıklarına ilişkin olası işlemi 5 Eylül’de Kremlin’de Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yaptığı görüşmede gündeme getirdi. Putin’in öneriyi, Rusya ile ABD’nin ticari ilişkileri yeniden başlatabileceğini gösteren bir adım olarak sunduğu bildirildi.
ABD tarafının öneri üzerinde çalışacağını ilettiği aktarıldı. Washington’ın olası işlemi Moskova ile temaslarda güven artırıcı araç olarak değerlendirdiği, aynı zamanda enerji piyasalarındaki fiyat baskısını azaltma ihtimalini göz önünde bulundurduğu belirtildi.
Lukoil özel sektör şirketi olsa da uluslararası varlıkların devrine ilişkin kararların Kremlin’deki siyasi değerlendirmelerden bağımsız ele alınmadığı ifade edildi. Rusya’nın ekonomi alanındaki özel temsilcisi Kirill Dmitriev’in de temaslarda etkili rol üstlendiği bildirildi.
Lukoil’in yurt dışı varlıkları hangi alanları kapsıyor
Önerilen işlem, Lukoil’in Rusya dışındaki geniş enerji ağını kapsıyor. Portföyde Kamerun’daki petrol üretim sahaları, Hollanda, Bulgaristan ve Romanya’daki rafineriler ile ABD’deki akaryakıt istasyonları bulunuyor. Avrupa tesislerinde dizel ve jet yakıtı dahil çeşitli petrol ürünleri üretiliyor.
Söz konusu varlıkların ekonomik değeri, yaptırım düzenlemeleri nedeniyle satış izniyle doğrudan bağlantılı görülüyor. ABD’nin vereceği izinlerin, varlıkların yaptırım kısıtlamalarından çıkmasına ve potansiyel alıcılar açısından değer kazanmasına imkân sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Lukoil’in uluslararası faaliyetlerine ilişkin yaptırım istisnaları, satış görüşmeleri devam ederken birkaç kez uzatıldı. Son uzatmanın 29 Ekim’e kadar geçerli olduğu bildirildi. Sürenin dolması halinde tarafların yeni izin, uzatma veya farklı bir satış yapısı üzerinde karar vermesi gerekecek.
Todd Boehly liderliğindeki grup öne çıktı
ABD’li yatırımcı Todd Boehly liderliğindeki grubun, Lukoil varlıkları için öne çıkan aday alıcı konumunda olduğu aktarıldı. Yatırımcı grubunda Orta Doğu’dan sermaye grupları ile ABD hükümetinin de yer aldığı belirtildi. ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu aracılığıyla kamu tarafının işlemde rol alabileceği bildirildi.
Katar merkezli iş insanları Moutaz ve Ramez Al-Khayyat ile Abu Dabi’den Şeyh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan’ın kontrolündeki yatırım yapılarının da olası katılımcılar arasında bulunduğu aktarıldı. Al-Khayyat kardeşlerin Jared Kushner ve Ivanka Trump ile Arnavutluk’taki lüks otel ve tatil projesinde daha önce birlikte çalıştığı belirtildi.
Şeyh Tahnoon’un denetimindeki yatırım yapılarının, Jared Kushner’in Beyaz Saray görevinden sonraki dönemde kurduğu özel yatırım şirketiyle bağlantıları bulunduğu da bildirildi. Steve Witkoff’un sözcüsü, Witkoff’un önerilen işlemde mali çıkarı veya çıkar çatışması olmadığını açıkladı. Jared Kushner ya da Steve Witkoff’un satıştan kişisel kazanç elde edeceğine ilişkin bir bilgi bulunmadığı vurgulandı.
Önceki tekliflerin ardından satış arayışı sürüyor
Lukoil’in yurt dışı varlıkları daha önce de farklı yatırımcıların ilgisini çekti. ABD merkezli özel sermaye şirketi Carlyle’ın ocak ayında portföyün önemli bölümü için ön anlaşmaya vardığı, ancak ABD’deki onay sürecinin ilerlemediği bildirildi. İsviçre merkezli enerji ticaret şirketi Gunvor’un ilk teklifinin de ABD Hazine Bakanlığı tarafından kabul edilmediği aktarıldı.
Boehly liderliğindeki grubun, önceki girişimlerin sonuçsuz kalmasının ardından en güçlü aday haline geldiği belirtiliyor. Chevron gibi ABD enerji şirketlerinin de Lukoil’in uluslararası varlıklarıyla ilgilendiği daha önce gündeme gelmişti.
Önerilen anlaşma tamamlanmış değil. ABD Hazine Bakanlığının yaptırım uygulamasına ilişkin kararı, Kremlin’in siyasi onayı ve tarafların fiyat ile mülkiyet yapısında uzlaşması gerekiyor. Satış gerçekleşirse, Ukrayna savaşı müzakerelerine enerji varlıkları ve ekonomik ilişki başlığının da eklenmesi anlamına gelecek.
Ukrayna görüşmeleri için enerji başlığı ne anlama geliyor
Lukoil varlıklarının satışı, Ukrayna savaşı konusunda yürütülen diplomatik temasların yalnızca ateşkes ve güvenlik meseleleriyle sınırlı kalmadığını gösteriyor. Önerilen işlem, Rusya’ya yönelik enerji yaptırımları ile Washington-Moskova ilişkilerinin geleceğinin aynı müzakere alanında kesiştiğine işaret ediyor.
Ancak satışın Ukrayna savaşının sona erdirilmesine ilişkin doğrudan bir anlaşmanın parçası olup olmadığı açıklanmadı. Tarafların ekonomik yakınlaşma olasılığını diplomatik temasları destekleyen bir unsur olarak değerlendirdiği bildiriliyor. Nihai karar alınana kadar satışın kapsamı, bedeli ve kamu kurumlarının mali rolü belirsizliğini koruyor.
Sıkça Sorulanlar
Lukoil’in uluslararası varlıklarının satışı hangi aşamada?
Lukoil’in yurt dışı varlıklarının satışı için önerilen işlem henüz tamamlanmadı. Satışın gerçekleşmesi için ABD hükümeti, ABD Hazine Bakanlığı ve Kremlin’in gerekli onayları vermesi gerekiyor.
Önerilen Lukoil anlaşması hangi varlıkları kapsıyor?
Önerilen anlaşma, Lukoil’in Kamerun’daki petrol sahalarını, Avrupa’daki rafinerilerini ve ABD’deki akaryakıt istasyonlarını kapsıyor. Avrupa rafinerileri dizel ve jet yakıtı dahil çeşitli petrol ürünleri üretiyor.
Lukoil varlıkları için öne çıkan alıcı kim?
ABD’li yatırımcı Todd Boehly liderliğindeki grubun Lukoil’in uluslararası varlıkları için öne çıkan alıcı olduğu bildirildi. Grupta Orta Doğu’dan yatırımcılar ve ABD kamu kurumlarıyla bağlantılı tarafların da yer aldığı aktarıldı.
Lukoil satışı Ukrayna savaşı görüşmeleriyle nasıl bağlantılı?
Önerilen satışın, ABD ile Rusya arasındaki Ukrayna savaşı görüşmelerine ekonomik bir başlık eklediği bildirildi. Tarafların işlemi Moskova ile ilişkileri iyileştirme ve küresel enerji fiyatları üzerinde etkili olma ihtimali kapsamında değerlendirdiği aktarıldı.