Sağlık Bakanlığı, raporlu ilaç kullanan hastaların ilaç raporu geçerli olduğu sürece yeniden reçete yazdırmak için doktora başvurmasını gerektirmeyecek bir sistem üzerinde çalışıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yürütülen hazırlığın özellikle kronik hastalığı bulunan yaşlı hastaların ilaç erişimini kolaylaştırmayı amaçladığını açıkladı.
Planlanan modelde, hekim tarafından ilk kez reçete edilen ve tedavisi değişmeyen ilaçlar, raporun geçerlilik dönemi boyunca eczaneden aylık dozlar halinde alınabilecek. Düzenleme henüz yürürlüğe girmediği için raporlu ilaç kullanan hastaların mevcut reçete ve rapor kurallarına uymayı sürdürmesi gerekiyor.
Rapor süresince eczaneden ilaç alınması hedefleniyor
Memişoğlu’nun verdiği örneğe göre altı aylık ilaç raporu bulunan bir hasta, doktorun belirlediği ilaçta değişiklik olmadığı takdirde ilk reçetenin ardından yeniden reçete almak için doktora gitmeyecek. Hasta, ilaç raporunun geçerli kaldığı dönemde aylık dozunu eczaneden temin edebilecek.
Yeni sistemin ayrıntıları, ilaç grupları, teknik uygulama yöntemi ve yürürlük tarihi henüz açıklanmadı. Açıklamalarda, sistemin yakın zamanda hizmete sunulmasının planlandığı belirtildi. Bu nedenle rapor süresi boyunca doğrudan ilaç alma hakkının tüm hastalar için başladığı yönünde kesin bir uygulama bulunmuyor.
Bazı açıklamalarda hastaların belirli aralıklarla reçete yenileme ihtiyacından söz edilirken, temel hedef rapor geçerlilik süresince aylık dozların eczaneden alınabilmesi olarak tarif edildi. Uygulamanın ayrıntılı kuralları yürürlüğe girecek düzenlemeyle netleşecek.
Düzenleme kronik hastalığı olanları kapsayacak
Planlanan uygulama, özellikle birden fazla rapora bağlı ilaç kullanan hastaların hastane ve muayene yükünü azaltmayı amaçlıyor. Farklı ilaçlar için farklı tarihlerde reçete alma zorunluluğu bulunan hastaların eczane üzerinden ilaç erişiminin kolaylaşması hedefleniyor.
Memişoğlu, yaşlı veya yatağa bağımlı kişilerin hastaneye kan tahlili, muayene ya da tedavi için gitmesinin enfeksiyon ve düşme riski yaratabildiğine işaret etti. Bakanlık, sağlık hizmetlerini hastanın bulunduğu yere ulaştırma yaklaşımı kapsamında ilaç erişimi, evde sağlık ve uzaktan takip hizmetlerini birlikte geliştirmeyi planlıyor.
Raporlu ilacın doğrudan eczaneden alınabilmesi, tedavi değişikliği olmayan hastalar için öngörülüyor. Yeni tanı, doz değişikliği, ilaç değişimi veya hekimin yeniden değerlendirmesini gerektiren bir durum ortaya çıktığında hastanın sağlık kuruluşuna başvurması gerekecek.
Aile hekimlerinin reçete yetkisi genişletildi
Sağlık Bakanlığı ayrıca aile hekimlerinin reçete edebildiği ilaçların kapsamını genişletti. Açıklamaya göre aile hekimleri, mevcut ilaçlara ek olarak 1.859 ilacı daha reçete edebilecek. Aile hekimi uzmanlarının ilaç ve malzeme raporu düzenlemesinin de önü açıldı.
Uzman hekim tarafından muayene edilerek tedavisi belirlenen ve rapora bağlanan hastalar, tedavide değişiklik olmaması halinde sonraki reçetelerini aile hekimlerinden alabiliyor. Yeni eczane sistemi, aile hekimliği üzerinden yürüyen mevcut reçete kolaylığını rapor süresince ilaç teminine doğru genişletmeyi hedefliyor.
Aile hekimliği birimleri, reçete işlemlerinin yanı sıra koruyucu sağlık hizmetlerinde de görev alıyor. Kanser taramaları ve çeşitli tetkiklerin aile hekimliklerinde yapılabildiği, Sağlıklı Hayat Merkezlerinde diyetisyen ve fizyoterapist desteğinin ücretsiz verildiği bildirildi.
Evde sağlık hizmetleri iki şehirde uygulanıyor
Memişoğlu, 80 yaş üstü kişilerin ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporu işlemlerinin evde yapılmaya başlandığını da açıkladı. Uygulama, hastaneye ulaşmakta güçlük yaşayan yaşlıların rapor işlemlerini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Evde sağlık hizmetleri; uzaktan sağlık hizmetleri, palyatif bakım ve aile hekimliğiyle koordineli biçimde yeniden yapılandırılıyor. Elektronik takip altyapısı sayesinde sağlık ekiplerinin hastanın durumu hakkında ortak bilgiye erişmesi, gerekli hallerde sağlık personelinin eve yönlendirilmesi planlanıyor.
Uzaktan takip destekli model halen iki şehirde örnek olarak yürütülüyor. Bakanlık, uygulamanın sonuçlarına göre modeli Türkiye genelinde yaygınlaştırmayı hedefliyor. Raporlu ilaçlara ilişkin eczaneden doğrudan temin sistemi de yaşlılar ve kronik hastalar için geliştirilen sağlık hizmetlerine erişim planının parçalarından biri olarak görülüyor.
Sıkça Sorulanlar
Raporlu ilaçlar eczaneden reçetesiz alınabilecek mi?
Planlanan sistemde, ilk reçeteden sonra tedavisi değişmeyen raporlu ilaçların rapor geçerlilik süresince eczaneden alınması hedefleniyor. Uygulama henüz yürürlüğe girmediği için mevcut reçete kuralları devam ediyor.
Yeni raporlu ilaç sistemi kimleri kapsayacak?
Sistem, özellikle kronik hastalığı nedeniyle raporlu ilaç kullanan hastalar için hazırlanıyor. Yaşlılar, yatağa bağımlı kişiler ve birden fazla rapora bağlı ilaç kullanan hastaların ilaç erişiminin kolaylaşması amaçlanıyor.
Raporlu ilaç sistemi nasıl işleyecek?
Hekimin ilk reçeteyi yazmasının ardından tedavide değişiklik olmazsa, ilaç raporu geçerli olduğu süre boyunca aylık dozların eczaneden alınması planlanıyor. İlaç veya doz değişikliği gerektiğinde yeniden hekim değerlendirmesi gerekecek.
Aile hekimlerinin ilaç yazma yetkisi değişti mi?
Aile hekimlerinin reçete edebildiği ilaçlara 1.859 ilaç daha eklendi. Uzman hekimin belirlediği tedavide değişiklik yoksa hastalar sonraki reçetelerini aile hekimlerinden alabiliyor.