Tasarruf finansman sisteminde 1 Ekim 2026’dan itibaren yeni kurallar uygulanacak. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) düzenlemesiyle aynı kişi veya risk grubunun yapabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılırken taşıt, konut ve çatılı iş yeri finansmanlarındaki üst tutarlar yeniden belirlendi. Düzenleme, şirketlerin tasarruf havuzlarında biriken kaynakları değerlendirebileceği araçları da daraltıyor.
Tasarruf finansmanı, konut, taşıt veya iş yeri almak isteyen katılımcıların belirli bir ödeme planıyla sisteme girdiği alternatif bir finansman modeli olarak kullanılıyor. Katılımcılar, sözleşmede belirlenen tutara ek olarak hizmet bedeli ödüyor; tapu harcı, ipotek bedeli ve noter masrafı gibi yasal ödemeler ise işlem türüne göre ayrıca karşılanıyor.
Aktif sözleşme sayısı ikiyle sınırlandırıldı
Yeni kurala göre bir kişi aynı anda en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Aynı kişi için ayrıca yalnızca bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesine izin verilecek.
Böylece bir kişi ya da aynı risk grubundaki kişiler adına toplam en fazla iki aktif sözleşme bulunabilecek. İzin verilen birleşim, bir taşıt sözleşmesi ile bir konut veya çatılı iş yeri sözleşmesinden oluşacak. Birden fazla araç için eş zamanlı sözleşme yapılması mümkün olmayacak.
Sözleşme sınırı, tasarruf finansman sistemindeki toplam yükümlülüklerin kişi ve risk grubu düzeyinde izlenmesini hedefliyor. Risk grubu hesabı, bağlantılı kişi ve kuruluşların toplam finansman yükünü de dikkate alan bir değerlendirme olarak uygulanacak.
Taşıt ve konut finansmanı limitleri güncellendi
BDDK, kişi veya risk grubu bazındaki azami sözleşme tutarlarını da artırdı. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira oldu. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm tasarruf finansman sözleşmelerinin toplamı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak. Toplam limit, birden fazla sözleşme kullanılarak belirlenen tavanın geçilmesini önlemeyi amaçlıyor.
Yüksek tutarlı sözleşme tanımında kullanılan eşikler de değişti. Genel yüksek tutarlı sözleşme eşiği 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya çıkarıldı. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında yüksek tutar eşiği ise 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarı, ilgili dönemdeki tüm sözleşmelerin toplamının yüzde 5’ini geçemeyecek. 1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için geçici olarak daha yüksek oranlar uygulanacak. Söz konusu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında yüzde 10 olacak.
Tasarruf havuzları düşük riskli araçlarda tutulacak
Düzenleme, tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında toplanan paraların kullanımına ilişkin kuralları da sıkılaştırıyor. Tasarruf finansman şirketleri, kaynaklarını riskli varlıklara yönlendiremeyecek; yalnızca Türk lirası cinsinden ve belirlenen likidite koşullarını taşıyan araçlarda değerlendirebilecek.
İzin verilen araçlar arasında katılım bankalarındaki özel cari hesaplar ve katılma hesapları yer alıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının ihraç ettiği, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikaları da kullanılabilecek. Ayrıca risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsi katılım esaslı yatırım fonlarına yatırım yapılabilecek.
Fon havuzunda getiri sağlamadan bekletilen para için de sınır getirildi. Günlük getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası EFT sisteminin kapanış saatinden sonra havuza giren tutarlar, takip eden günün hesabına dahil edilecek.
Katılımcılar için ödeme planı nasıl işliyor?
Tasarruf finansman şirketleri uygulamada genellikle talep edilen finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si düzeyinde hizmet bedeli alıyor. Örneğin 1 milyon liralık taşıt için yüzde 7 oranı üzerinden 70 bin liralık hizmet bedeli oluşuyor. Hizmet bedeli oranı, şirketin sözleşmesine ve ödeme planına göre farklılaşabilir.
Örnek ödeme modelinde katılımcı, 1 milyon liralık taşıtın yüzde 45’ine karşılık gelen 450 bin lirayı biriktirdiğinde kalan 550 bin liralık tutar finansman kapsamında teslim edilebiliyor. Yüzde 45’lik bölüm peşin ya da taksitlerle ödenebiliyor. Teslim tarihi, söz konusu birikim eşiğinin tamamlandığı tarihe göre belirleniyor.
Taşıt finansmanında en uzun vade 60 ay, konut finansmanında ise 120 ay olarak uygulanıyor. Uzun vadeli planlarda aylık taksit düşerken teslim için gereken birikim eşiğine ulaşma süresi uzayabiliyor. Tasarruf finansman modeli, yatırım getirisi sunan bir hesap niteliği taşımıyor; katılımcıların teslimata kadar yatırdığı taksitlere kâr payı ödenmiyor.
1 Ekim’de başlayacak kurallar, katılımcıların sözleşme tercihlerini ve şirketlerin fon yönetimini aynı anda etkileyerek tasarruf finansman sistemindeki risk sınırlarını yeniden tanımlayacak.
Sıkça Sorulanlar
Tasarruf finansman sistemindeki yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
BDDK’nin tasarruf finansman şirketlerine yönelik yeni kuralları 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanacak.
Bir kişi tasarruf finansman sisteminde kaç aktif sözleşme yapabilecek?
Bir kişi veya risk grubu toplamda en fazla iki aktif sözleşmeye sahip olabilecek. Sözleşmeler en fazla bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanından oluşabilecek.
Yeni taşıt ve konut finansmanı üst limitleri nedir?
Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira oldu. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst limit 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi; tüm sözleşmelerin toplamı da aynı tutarı aşamayacak.
Tasarruf finansman şirketleri fonlarını hangi araçlarda değerlendirebilecek?
Şirketler fonlarını Türk lirası cinsi katılım bankası hesaplarında, altına dayalı olmayan yurt içi kira sertifikalarında ve risk değeri 1 veya 2 olan katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
Yüksek tutarlı sözleşmeler için getirilen yeni sınır nedir?
Genel sözleşmelerde yüksek tutar eşiği 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri sözleşmelerinde 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı. Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamı, genel kural olarak dönem içindeki toplam sözleşme tutarının yüzde 5’ini geçemeyecek.