Araştırma dört ülkeden 1.904 kişiyi kapsadı
Obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlarla tırnak ve saç sorunları arasındaki olası ilişkiyi inceleyen iki araştırma, 2026 Avrupa Dermatoloji ve Zührevi Hastalıklar Akademisi Kongresi’nde sunuldu. Fransa, ABD, Brezilya ve Meksika’dan toplam 1.904 kişinin verilerinin değerlendirildiği çalışmalarda, GLP-1 kullanıcıları ile ilacı hiç kullanmamış obezite veya tip 2 diyabet hastalarının bildirdiği şikâyetler karşılaştırıldı.
Araştırma grubunda 575 GLP-1 kullanıcısı, karşılaştırma grubunda ise 1.329 kişi yer aldı. Katılımcılar tırnak, saç ve saç derisindeki değişimleri kendileri bildirdi. Araştırmacılar, sonuçların gruplar arasında bir ilişki gösterdiğini, ancak ilaçların belirtilere doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığını vurguladı.
GLP-1 grubu ilaçlar, kan şekeri kontrolü ile kilo yönetiminde kullanılan tedavilerdir. Araştırma, belirli bir GLP-1 ilacını diğerlerinden ayırmadığı için sonuçlar herhangi bir ilaç için özel risk hesabı sunmuyor.
Tırnak ayrılması ve renk değişimi oranları arttı
GLP-1 kullanıcılarının yüzde 66’sı en az bir tırnak rahatsızlığı yaşadığını bildirdi. Karşılaştırma grubunda en az bir tırnak şikâyeti bildirenlerin oranı yüzde 53 olarak ölçüldü. En belirgin fark, tırnak plağının tırnak yatağından ayrılması olarak tanımlanan onikoliz bildirimlerinde görüldü.
GLP-1 kullanan katılımcıların yüzde 39’u tırnak ayrılması yaşadığını söyledi. İlacı hiç kullanmamış grupta aynı oran yüzde 9 oldu. Tırnak rengi değişimi de kullanıcıların yüzde 46’sında, karşılaştırma grubunun ise yüzde 17’sinde bildirildi.
Yüzde 39’luk tırnak ayrılması oranı, katılımcıların yaklaşık her 10 kişisinden dördünün tırnağını tamamen kaybettiği anlamına gelmiyor. Araştırma, ayrılmanın kısmi mi tam mı olduğunu açıklamadı; el ve ayak tırnakları için de ayrı veri paylaşmadı. Onikoliz; yaralanma, cilt hastalığı ve enfeksiyon dahil farklı nedenlerle görülebiliyor.
GLP-1 kullanan kişilerin yaklaşık yarısı, tırnak sorunlarının tedavi başlamadan önce de bulunduğunu bildirdi. Araştırmacılar dermatolojik rahatsızlıkları ve beslenme eksikliklerini analizde dikkate aldı. İlişkilerin bir bölümü zayıflasa da tırnak ayrılması ve renk değişimi ilaç kullanan grupta daha sık raporlanmayı sürdürdü.
Saç dökülmesi bildirimleri de daha yüksekti
Aynı katılımcı grubunda yürütülen eşlik eden araştırma, saç ve saç derisi belirtilerine odaklandı. GLP-1 kullanıcılarının yüzde 50’si olağan dışı saç dökülmesi bildirdi. Karşılaştırma grubunda saç dökülmesi bildirenlerin oranı yüzde 34’te kaldı.
Saç hacmi veya yoğunluğunda azalma bildirenlerin oranı, GLP-1 kullananlarda yüzde 42, ilaç kullanmayanlarda yüzde 19 olarak kaydedildi. Saç dökülmesine bazı katılımcılarda kaşıntı, kızarıklık ve pullanma gibi saç derisi şikâyetleri eşlik etti.
Araştırmacılardan dermatolog Bruno Halioua, gözlenen saç belirtilerinin hızlı kilo kaybı sonrasında görülebilen geçici dökülmenin ötesine geçebileceğini ve iltihaplanmayla ilişkili olabileceğini söyledi. Buna karşın saç araştırması tırnak çalışmasından bağımsız yeni bir katılımcı grubunda yapılmadı. Sonuçlar, aynı örneklemde bildirilen başka belirtileri ortaya koyuyor.
Kilo kaybeden katılımcılarla yapılan ek analizlerde de gruplar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı kaldığı bildirildi. Araştırmacılar, hızlı kilo kaybının tırnak ve saç şikâyetlerini tek başına açıklamayabileceğini değerlendirdi. Yine de analiz, GLP-1 ilaçlarının doğrudan etkisini göstermiyor.
Kesitsel tasarım neden sonuç kanıtlamıyor
Araştırmalar katılımcıların belirtileri tek bir zaman diliminde bildirmesine dayandı. Tedavi öncesi durum, belirtilerin başlangıç zamanı, ilaç dozu ve dermatolojik muayene sonuçları uzun süreli takip ile değerlendirilmedi. Kesitsel tasarım nedeniyle tırnak veya saç değişikliklerinin ilaca mı, altta yatan hastalıklara mı, kilo değişimine mi ya da başka etkenlere mi bağlı olduğu kesinleştirilemedi.
Bulgular kongre sunumları olarak paylaşıldı; duyuruda sonuçları ayrıntılı olarak inceleyen hakemli yayımlanmış bir makaleye yer verilmedi. Tırnak araştırması ayrıca dermatolojik ve saç bakım ürünleri geliştiren bir laboratuvardan kurumsal destek aldı. Araştırmacılar, sonraki aşamada hastaları tedavi başlangıcından itibaren düzenli dermatolojik muayene ve biyolojik ölçümlerle izlemeyi planlıyor.
Tırnakta renk veya yapı değişikliği, saç dökülmesi, saç derisinde kaşıntı, kızarıklık ya da pullanma fark eden kişilerin tedaviyi kendi kararlarıyla kesmemesi öneriliyor. GLP-1 tedavisi kullanan hastaların yeni belirtileri, ilaç seçimi ve takip gereksinimini doktorlarıyla görüşmesi gerekiyor.
Sıkça Sorulanlar
GLP-1 ilaçlarıyla tırnak sorunları arasında kanıtlanmış bir neden-sonuç ilişkisi var mı?
Hayır. Araştırmalar, GLP-1 kullanıcılarında tırnak ayrılması ve renk değişiminin daha sık bildirildiğini gösteriyor; ancak kesitsel tasarım ilaçların sorunlara doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor.
Araştırmada tırnak ayrılması oranları ne çıktı?
GLP-1 grubu ilaç kullananların yüzde 39'u tırnak ayrılması bildirdi. İlacı hiç kullanmayan obezite veya tip 2 diyabet hastalarında oran yüzde 9 olarak kaydedildi.
GLP-1 kullanıcılarında saç dökülmesi ne sıklıkta bildirildi?
GLP-1 kullanıcılarının yüzde 50'si olağan dışı saç dökülmesi, yüzde 42'si saç hacmi veya yoğunluğunda azalma bildirdi. Karşılaştırma grubunda oranlar sırasıyla yüzde 34 ve yüzde 19 oldu.
Tırnak ayrılması tırnağın tamamen kaybedildiği anlamına mı geliyor?
Hayır. Araştırma, tırnak ayrılmasının kısmi mi tam mı olduğunu açıklamadı. Bildirilen oran, katılımcıların tırnak yatağından ayrılma şikâyetini ifade ediyor; tam tırnak kaybı oranını göstermiyor.
GLP-1 tedavisi sırasında saç veya tırnak değişikliği görülürse ne yapılmalı?
Tedaviyi kişinin kendi kararıyla bırakmaması öneriliyor. Tırnak değişikliği, saç dökülmesi, kaşıntı, kızarıklık veya pullanma yaşayan kişilerin belirtileri doktorlarıyla değerlendirmesi gerekiyor.