NASA Hubble için ticari seçenekleri araştırıyor
NASA, Hubble Uzay Teleskobu’nun çalışma ömrünü uzatabilecek ticari görevler için 29 Ekim’de bilgi talebi yayımladı. Kurum, şirketlerin Hubble’ı daha yüksek bir yörüngeye taşıma, teleskoba bakım yapma veya görevin sonunda aracı güvenli ve kontrollü biçimde atmosfere yönlendirme kapasitesini öğrenmek istiyor.
Bilgi talebi, bir ihale ya da görev sözleşmesi anlamına gelmiyor. NASA, teknik uygulanabilirlik, maliyet, potansiyel yükleniciler ve görev takvimi hakkında piyasa verisi toplamayı amaçlıyor. Şirketler yanıtlarını 30 Kasım 2026’da ABD Doğu Saati ile 15.00’e kadar iletebilecek.
NASA yöneticisi Jared Isaacman, Hubble’ın hâlâ önemli bilimsel çalışmalar yapabileceğini söyledi. Isaacman, yörüngedeki mevcut bir uzay varlığının ekonomik ve yenilikçi yöntemlerle daha uzun süre çalıştırılmasının araştırılması gerektiğini belirtti.
Yörünge kaybı Hubble’ın görev takvimini belirliyor
Hubble, alçak Dünya yörüngesinde atmosferin seyrek katmanlarının yarattığı sürüklenme nedeniyle zamanla irtifa kaybediyor. Teleskopta yörüngesini koruyacak kendi itki sistemi bulunmuyor. Mevcut hesaplamalar, müdahale edilmemesi hâlinde Hubble’ın 2033 veya 2034 döneminde atmosfere yeniden girebileceğine işaret ediyor.
NASA, olası bir yörünge yükseltme veya bakım görevinin 2032’ye kadar gerçekleştirilmesi gerekebileceğini değerlendiriyor. Yeniden giriş tarihinin Güneş etkinliği ve üst atmosfer yoğunluğu gibi değişkenlere bağlı olarak değişebileceği de belirtiliyor.
Bazı değerlendirmelerde Hubble’ın yaklaşık 470 kilometreye inen yörüngesinin en az 600 kilometreye çıkarılması öneriliyor. Aynı değerlendirmeler, daha yüksek yörüngenin teleskobun uzaydaki süresine onlarca yıl ekleyebileceğini öngörüyor. NASA’nın bilgi talebi, belirli bir irtifayı veya ömür uzatma süresini kesin hedef olarak ilan etmiyor.
Şirketlerden hangi görev kabiliyetleri isteniyor?
NASA’nın araştırdığı ilk seçenek, Hubble’ın güvenli biçimde yakalanarak daha yüksek bir yörüngeye çıkarılması. İkinci seçenek, teleskobun bilimsel veya operasyonel kabiliyetlerini artıracak bakım hizmetleri. Üçüncü seçenek ise görevin tamamlanması hâlinde Hubble’ın kontrollü yeniden girişinin ya da yörüngede güvenli biçimde bertarafının sağlanması.
Olası yüklenicilerin fırlatma aracı, bakım uzay aracı, uçuş operasyonu ve gerekmesi durumunda insanlı görev düzenlemesi sunabilmesi bekleniyor. NASA, yapılacak her müdahalenin Hubble’a zarar vermemesi gerektiğini vurguluyor.
Kurum daha önce de ticari sektörün Hubble’a yönelik kabiliyetini incelemişti. Önceki öneriler arasında robotik araçlarla yakalama ve insanlı kapsülle hizmet verme fikirleri yer aldı. Yeni bilgi talebi, eski önerilerden herhangi birinin seçildiğini ya da finansman ayrıldığını göstermiyor.
Hubble’ın bilimsel rolü ve görev ortakları
1990’da fırlatılan Hubble Uzay Teleskobu, 35 yılı aşan gözlemleri boyunca evrenin genişlemesi, galaksilerin oluşumu, yıldızların yaşam döngüsü ve ötegezegen atmosferleri hakkında önemli veriler sağladı. NASA Bilim Misyon Müdürlüğü yetkilisi Nicky Fox, ticari uzay sektöründeki uydu yakalama ve bakım teknolojilerinin son yıllarda geliştiğini söyledi.
Hubble, NASA ile Avrupa Uzay Ajansı’nın ortak projesi olarak çalışıyor. Teleskobun görev ve operasyon yönetimini Maryland eyaletindeki Goddard Uzay Uçuş Merkezi yürütüyor. Bilim operasyonlarını Baltimore’daki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü gerçekleştiriyor.
NASA, Hubble’ın ardından gelecek amiral gemisi gözlemevi için çalışma yürütürken, mevcut teleskoptan alınabilecek bilimsel veriyi de korumayı hedefliyor. Ticari firmalardan gelecek yanıtlar, yörünge yükseltme veya bakım görevi satın alınıp alınmayacağı konusunda doğrudan karar oluşturmayacak; kurumun sonraki teknik ve bütçe değerlendirmelerine temel sağlayacak.
Karar verilirse sonraki aşama ne olacak?
NASA, bilgi talebine gelecek yanıtları aldıktan sonra görev tasarımlarını, maliyetleri, riskleri ve takvim uyumunu değerlendirecek. Kurumun yörünge yükseltme veya bakım görevi için henüz ayrılmış bir bütçesi bulunmuyor.
Görev seçeneğinin uygulamaya geçmesi, ayrı bir tedarik ve finansman kararını gerektirecek. Hubble’ın irtifası düşmeye devam ettiği için teknik değerlendirme ve olası görev hazırlığının 2032 sınırını dikkate alması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
NASA Hubble Uzay Teleskobu için ne istiyor?
NASA, ticari şirketlerin Hubble'ı daha yüksek yörüngeye çıkarma, teleskoba bakım yapma veya kontrollü yeniden giriş sağlama kabiliyetleri hakkında bilgi topluyor. Çağrı, doğrudan bir görev ihalesi veya sözleşme değil.
Hubble neden yörünge yükseltme görevine ihtiyaç duyabilir?
Hubble'ın kendi itki sistemi yok ve alçak Dünya yörüngesindeki atmosfer sürüklenmesi teleskobun irtifasını zamanla azaltıyor. Müdahale olmazsa Hubble'ın 2033 veya 2034'te atmosfere yeniden girmesi öngörülüyor.
Hubble için ticari şirketlerin yanıt süresi ne zaman bitiyor?
NASA'nın bilgi talebi için yanıtlar 30 Kasım 2026'da ABD Doğu Saati ile 15.00'e kadar kabul edilecek.
NASA Hubble bakım görevi için sözleşme veya bütçe ayırdı mı?
NASA henüz yörünge yükseltme ya da bakım görevi satın alma kararı vermedi ve görev için ayrılmış bir bütçe açıklamadı. Kurum, önce teknik uygulanabilirlik ve maliyet bilgisi topluyor.