Güney Kore, Ukrayna’da görev yapan Büyükelçi Park Hee-chang’i Seul’e geri çağırma kararı aldı. Karar, Ukrayna’nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin Güney Kore’ye nakledildiğini geçen ay kamuoyuna açıklamasının ardından iki ülke arasında yaşanan diplomatik anlaşmazlığın en somut adımı oldu.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, 8 Ekim Perşembe günkü açıklamasında Kiev ile temasların devam edeceğini ve taraflar arasındaki meselelerin görüşmeler yoluyla çözülmesini umduğunu bildirdi. Park Hee-chang’in dönüş tarihi henüz açıklanmadı. Seul yönetimi, dönüş takvimini Ukraynalı yetkililerle yapılacak görüşmelerin seyrini de dikkate alarak belirleyecek.
Esir naklinin açıklanması krizi derinleştirdi
Anlaşmazlık, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 23 Eylülde BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada iki Kuzey Koreli askerin yakalandıktan sonra Güney Kore’ye gönderildiğini açıklamasıyla başladı. Söz konusu askerler, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına destek için gönderilen Kuzey Kore birlikleri arasında bulunuyordu.
Güney Kore yönetimi, naklin gizli kalması yönünde Ukrayna ile mutabakata vardığını savunuyor. Seul, gizlilik talebinin başlangıçta Ukrayna tarafından gündeme getirildiğini, iki esirin kişisel güvenliği ve Kuzey Kore’de kalan ailelerinin korunması için talebi kabul ettiğini belirtiyor.
Kiev yönetimi ise esir nakline dair bir gizlilik anlaşması yapılmadığını söylüyor. Ukrayna tarafı, naklin gerçekleştiğinin açıklanmasının güzergâh, taşıma yöntemi veya başka operasyonel ayrıntıları içermediğini; bu nedenle gizlilik yükümlülüğünü ihlal etmediğini savunuyor. Taraflar, varsa mutabakatın kapsamını farklı yorumluyor.
Seul özür talebini geri çağırma kararıyla izledi
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, açıklamanın ardından Ukrayna’dan özür istemiş ve talebin karşılanmaması hâlinde ek adımlar atılabileceğini bildirmişti. Güney Kore, daha önce Ukrayna’nın Seul’deki maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığına çağırarak resmi protestosunu iletti.
Özür meselesinde tarafların açıklamaları farklılık gösterdi. Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, Ukraynalı mevkidaşından gelen mesajın özür içerdiğini, ancak mesajın Seul’ün beklentisini karşılamadığını söyledi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise mesajın iki ülke arasındaki kamuoyu önündeki tartışmadan duyulan üzüntüyü yansıttığını, gizlilik ihlalinin kabulü anlamına gelmediğini açıkladı.
Büyükelçinin geri çağrılması diplomatik ilişkilerin kesildiği anlamına gelmiyor. Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, kararın Ukrayna’ya yönelik güçlü bir diplomatik protesto olduğunu, ancak sorunların çözümü için istişarelerin süreceğini vurguladı. Seul, Ukrayna’dan beklentisini karşılayan bir açıklama veya özür gelmesi durumunda gelişmeleri yeniden değerlendirebileceğinin de işaretini verdi.
İki Kuzey Koreli asker neden Güney Kore’ye gitti
İki asker, Ukrayna kuvvetlerinin 2025’in başlarında yakaladığı Kuzey Koreli savaş esirleri arasındaydı. Askerlerin Güney Kore’ye yerleşmek istediklerini bildirdiği aktarılmıştı. Kuzey Kore’ye iade edilmeleri hâlinde baskı veya cezayla karşılaşabilecekleri yönündeki kaygılar, nakil kararında etkili oldu.
Güney Kore, anayasal yaklaşımı uyarınca Kuzey Kore’yi kendi toprağının parçası kabul ediyor ve Kuzey Kore’den gelen sığınmacıları kabul etme politikası izliyor. Seul yönetimi, esirlerin güvenliği ile ailelerinin korunmasının gizliliği gerekli kıldığını savunuyor.
Ukrayna açısından iki esir, Rusya’nın yanında savaşan Kuzey Kore birliklerinin varlığına ilişkin önemli kanıtlardan biri olarak görülüyordu. Kiev ayrıca esirlerin Rusya veya Kuzey Kore ile yapılabilecek olası takaslarda kullanılma ihtimalini de değerlendirmişti.
Anlaşmazlık Ukrayna yardımı tartışmasını etkiledi
Diplomatik gerilim, Ukrayna’nın Güney Kore’den askerî destek beklentilerinin sürdüğü dönemde yaşandı. Güney Kore, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Ukrayna’ya insani, mali ve ölümcül olmayan ekipman desteği verdi. Ancak Seul, aktif savaş hâlindeki ülkelere ölümcül silah vermeme politikasını koruyor.
Güney Kore yönetimi, büyükelçinin geri çağrılmasının Ukrayna’ya yönelik mevcut destek politikasını değiştirmediğini bildirdi. İnsani yardım, savaş sonrası yeniden inşa işbirliği ve Kuzey Kore-Rusya askerî ilişkilerine dair bilgi paylaşımı başlıkları iki ülke arasındaki gündemde yer almaya devam ediyor.
Kuzey Kore’nin Rusya’ya asker gönderdiğine dair bilgiler, Ukrayna’nın Güney Kore’den hava savunma sistemleri ve silah talebini artırmıştı. Güney Kore istihbarat değerlendirmeleri, çatışmalarda binlerce Kuzey Kore askerinin öldüğünü veya yaralandığını gösteriyor.
İlişkilerdeki baskıyı artıran başka bir başlık da Güney Kore’den Rusya’ya akaryakıt gönderildiği iddiası oldu. Temmuz ve ağustos aylarında ağırlıkla dizel olmak üzere 176 bin tondan fazla akaryakıtın Rusya’ya ulaştırıldığı öne sürüldü. Güney Kore, sevkiyatların ülke menşeli olduğunun kesinleşmediğini, ayrıca rafine petrol ürünlerinin Rusya’ya yönelik ihracat kısıtlamaları kapsamında yer almadığını bildirdi.
Seul ile Kiev’in esir nakli anlaşmazlığını gidermesi, hem iki ülke arasındaki güvenin yeniden kurulması hem de Ukrayna’ya sağlanan desteğe ilişkin görüşmelerin sürmesi bakımından önem taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Güney Kore Ukrayna Büyükelçisi Park Hee-chang'i neden geri çağırdı?
Güney Kore, Ukrayna'nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin Seul'e nakledildiğini kamuoyuna açıklayarak gizlilik mutabakatını ihlal ettiğini savunuyor. Seul, esirlerin ve Kuzey Kore'de yaşayan ailelerinin güvenliği gerekçesiyle Ukrayna'dan özür talep ediyor.
İki Kuzey Koreli savaş esiri ne zaman Güney Kore'ye gönderildi?
İki Kuzey Koreli savaş esiri, 2026 Eylül ortasında Ukrayna'dan Güney Kore'ye nakledildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, nakli 23 Eylülde BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında açıkladı.
Ukrayna gizlilik anlaşması yapıldığını kabul ediyor mu?
Ukrayna, esirlerin Güney Kore'ye nakli hakkında gizlilik anlaşması bulunduğu iddiasını reddediyor. Kiev yönetimi, naklin duyurulmasının taşıma güzergâhı veya operasyonel ayrıntıları içermediğini ve herhangi bir yükümlülüğü ihlal etmediğini savunuyor.
Büyükelçinin geri çağrılması Güney Kore ile Ukrayna'nın diplomatik ilişkilerini kesmesi anlamına gelir mi?
Hayır. Büyükelçinin geri çağrılması, Güney Kore'nin Ukrayna'ya yönelik üst düzey diplomatik protestosudur; iki ülkenin diplomatik ilişkileri sürüyor. Seul ve Kiev, anlaşmazlığı görüşmeler yoluyla çözme niyetini açıkladı.