Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Koreler Arası Askerden Arındırılmış Bölge’de (DMZ) 21 Eylül’de meydana gelen mayın patlamalarıyla ilgili ortak incelemenin ardından Ateşkes Anlaşması’nın ihlal edildiğine karar verdi. Komutanlık, Askerî Sınır Hattı’nın güneyinde aktif bir Kuzey Kore antipersonel mayını bulunduğunu bildirdi. Güney Kore, Pyongyang’dan özür ve sorumluluk üstlenmesini isterken Kuzey Kore suçlamaları reddetti.
BM Komutanlığı DMZ’deki mayını ihlal saydı
Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile Güney Kore ordusu, patlamaların yaşandığı batı cephesindeki DMZ’de ortak saha incelemesi yaptı. Komutanlık, inceleme sırasında Askerî Sınır Hattı’nın güneyinde aktif bir Kuzey Kore antipersonel mayını tespit edildiğini açıkladı.
Komutanlık, araştırma bulgularına dayanarak 1953 Ateşkes Anlaşması’nın ihlal edildiği sonucuna ulaştı. Açıklamada, ihlalin Ateşkes Anlaşması çerçevesinde belirlenen mekanizmalarla ele alındığı, Kore Yarımadası’nda istikrarın korunması ve gerilimin büyümemesinin hedeflendiği belirtildi.
Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Kore Savaşı’nı sona erdiren ateşkesin uygulanmasını denetliyor. Kore Savaşı barış anlaşmasıyla sonuçlanmadığı için Güney Kore ile Kuzey Kore teknik olarak hâlâ savaş hâlinde kabul ediliyor. DMZ’deki mayın vakası, iki ülke arasındaki askerî temas riskini yeniden gündeme taşıdı.
21 Eylül patlamalarında üç asker yaralandı
Patlamalar, 21 Eylül’de DMZ’nin batı bölümünde yürütülen keşif ve güzergâh açma faaliyeti sırasında meydana geldi. Üç Güney Kore askeri yaralandı; yaralılardan ikisinin durumunun ağır olduğu bildirildi. Bazı haberlerde askerlerden birinin ayağını kaybettiği bilgisi yer aldı.
Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, ön değerlendirmesinde iki patlamaya Kuzey Kore yapımı reçine esaslı antipersonel mayınlarının neden olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu bildirdi. İnceleme alanında Güney Kore veya müttefik kuvvetlerin mayın döşediğine dair kayıt bulunmaması, patlama kalıntılarındaki TNT izleri ve mayına benzeyen nesneler değerlendirmede etkili oldu.
Ortak inceleme sırasında patlama kraterinin yakınında ilave mayınlar da bulundu. Yetkililer, sahada birbirine yaklaşık bir ila iki metre mesafede birden fazla plastik antipersonel mayını tespit edildiğini aktardı. Güney Kore ordusu, nihai teknik rapor hazırlanmadan mayınların tam olarak ne zaman yerleştirildiğine ilişkin kesin hüküm vermedi.
İnceleme mayınların kökenine dair bulgular sundu
Güney Kore Savunma Bakanı Kang Shin-chul, mayının başka bir yerden sürüklenmiş görünmediğini, yerleştirilmiş olmasının daha olası olduğunu söyledi. Ancak Kang, mayının yakın tarihte mi yoksa daha önceki bir dönemde mi döşendiğinin henüz belirlenemediğini de vurguladı. Mayınlardan birinin üzerinde toprak ve kök izleri bulunması, mayının bir süre toprak altında kalmış olabileceğine işaret etti.
Seul yönetimi, mayınları Kuzey Kore’nin sınırı tahkim çalışmalarının parçası olarak değerlendiriyor. Kuzey Kore, 2024’ten itibaren Askerî Sınır Hattı boyunca mayın, çit ve tanksavar engelleri kurma faaliyetlerini artırdı. Pyongyang, Güney Kore’yi düşman devlet olarak tanımlamasının ardından kara sınırını kalıcı biçimde kapatmaya yönelik adımlar atıyor.
Güney Kore, sınır tahkim faaliyetleri sırasında Kuzey Kore askerlerinin zaman zaman Askerî Sınır Hattı’nı geçtiğine dair işaretler bulunduğunu daha önce açıklamıştı. Pyongyang ise askerlerinin hattı geçmediğini savunuyor. Güney Kore hükümeti, patlamaya ilişkin nihai inceleme tamamlandığında gerekli karşılıkların aşamalı olarak değerlendirileceğini bildirdi ancak olası tedbirlerin ayrıntılarını paylaşmadı.
Pyongyang sorumluluğu reddedip tehditte bulundu
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un kardeşi Kim Yo-jong, Güney Kore’nin mayın değerlendirmesini reddetti. Kim Yo-jong, Seul’ün askerî provokasyona zemin hazırlamak için delil ürettiğini öne sürdü ve Kuzey Kore askerlerinin Askerî Sınır Hattı’nı hiç geçmediğini söyledi.
Kim Yo-jong, Kuzey Kore askerlerine ateş açılması hâlinde derhal karşılık verileceği uyarısında bulundu. Açıklama, Güney Kore’nin sınırdaki askerî faaliyetlere ilişkin kaygılarını ve misilleme riskini artırdı. Güney Kore tarafı ise Birleşmiş Milletler Komutanlığı’nın tespitinin Ateşkes Anlaşması ihlalini açık biçimde ortaya koyduğunu savunuyor.
DMZ, yaklaşık 248 kilometre uzunluğunda ve dört kilometre genişliğinde, dünyanın en yoğun tahkim edilmiş sınır bölgelerinden biri sayılıyor. Mayınlar, dikenli teller, tanksavar engelleri ve iki tarafın askerî birlikleri bölgede sürekli risk oluşturuyor. Ağustos 2015’te DMZ’nin güneyinde yaşanan başka bir mayın patlamasında iki Güney Kore askeri ağır yaralanmış, Seul olaydan Kuzey Kore’yi sorumlu tutmuştu.
Ateşkes kararı gerilim yönetimini zorlaştırıyor
Birleşmiş Milletler Komutanlığı’nın kararı, olayın yalnızca teknik bir mayın vakası olmadığını, ateşkes düzeni bakımından da sonuç doğurduğunu gösteriyor. Güney Kore yönetimi, soruşturmayı şeffaf biçimde tamamlama ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile koordinasyonu sürdürme sözü verdi.
Kuzey Kore’nin sorumluluğu kabul etmemesi ve askerî karşılık uyarısı, taraflar arasındaki iletişim kanallarının sınırlı olduğu dönemde yanlış hesaplama ihtimalini yükseltiyor. Nihai soruşturmanın mayınların yerleştirilme zamanı ve patlamalarla doğrudan bağlantısı konusunda daha ayrıntılı sonuçlar sunması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
DMZ'deki mayın patlamaları ne zaman meydana geldi?
Koreler Arası Askerden Arındırılmış Bölge'nin batı kesimindeki iki mayın patlaması 21 Eylül 2026'da meydana geldi. Patlamalarda üç Güney Kore askeri yaralandı.
Birleşmiş Milletler Komutanlığı neden ateşkes ihlali kararı verdi?
Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Güney Kore ordusuyla yürüttüğü ortak incelemede Askerî Sınır Hattı'nın güneyinde aktif bir Kuzey Kore antipersonel mayını tespit etti. Komutanlık, bu bulguya dayanarak Ateşkes Anlaşması'nın ihlal edildiğine karar verdi.
Güney Kore patlamaların nedenini nasıl açıklıyor?
Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, patlamalara Kuzey Kore yapımı reçine esaslı antipersonel mayınlarının neden olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu bildirdi. Patlama kalıntıları, sahadaki mayınlar ve bölgede Güney Kore mayın döşemesi kaydı bulunmaması değerlendirmede kullanıldı.
Kuzey Kore mayın suçlamasına ne yanıt verdi?
Kuzey Kore, mayınları yerleştirdiği suçlamasını reddetti ve Güney Kore'nin soruşturma bulgularını uydurma olarak niteledi. Kim Yo-jong, Kuzey Kore askerlerine ateş açılması durumunda karşılık verileceği uyarısında bulundu.