Fransa’da lise öğrencilerinin öğretmen açığı, kalabalık sınıflar ve bakımsız okul binalarına karşı başlattığı protestolar yeni bir aşamaya geçti. Paris Emniyet Müdürü Patrice Faure, eylemlerin denetimden çıktığını savunarak öğrencilerden okul blokajlarını ve şiddet olaylarını bırakıp barışçıl protesto yöntemlerine dönmelerini istedi. Öğrenci sendikaları ise 6 Ekim Salı günü ülke çapında yeni gösteriler düzenleme çağrısı yaptı.
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 2 Ekim’de öğrenci örgütleri, veli dernekleri ve öğretmen sendikalarının temsilcileriyle görüştü. Geffray, öğrencilerin taleplerini karar alıcılara ulaştıracak yeni bir platform kurulacağını, öğretmensiz kalan dersler, okul binalarının yenilenmesi ve ders programlarıyla ilgili başlıkların ele alınacağını açıkladı. Öğrenci temsilcileri görüşmede dinlendiklerini ancak protestoları azaltacak somut ve acil taahhütler almadıklarını bildirdi.
Paris Emniyet Müdürü şiddete karşı uyarı yayımladı
Patrice Faure, sosyal medya üzerinden yayımladığı açık mektupta protestoları başlatan öğrencilerin hareket üzerindeki etkisini kaybettiğini ileri sürdü. Faure, ailelere de çocuklarını şiddet eylemlerinden uzak tutma çağrısı yaptı. Güvenlik makamları, özellikle Paris merkezindeki 6 Ekim eylemlerinde yeni çatışmalar yaşanmasından kaygı duyuyor.
Polis, son günlerde okul önlerindeki blokajlara ve bazı kentlerdeki taşlı saldırı, kundaklama ve kamu malına zarar verme olaylarına müdahale etti. Paris çevresi, Bordeaux, Marsilya, Lyon, Lille, Nancy ve Toulouse’da polis ile göstericiler arasında gerginlikler yaşandı. Bazı okul girişlerinde çöp konteynerleri yakıldı; yangınlar ve hasar nedeniyle eğitim faaliyetleri aksadı.
Yetkililer, pazartesiden beri ülke genelinde yaklaşık 5 bin kişinin gözaltına alındığını, gözaltına alınanların çoğunun reşit olmadığını açıkladı. Güvenlik güçleri, 600’den fazla polis ve jandarma personelinin yaralandığını bildirdi. Eğitim Bakanlığı ise protestoların başlangıcından beri 170 öğrencinin ve aralarında 40 okul müdürünün de bulunduğu en az 65 eğitim çalışanının yaralandığını duyurdu.
Öğrenci sendikaları 6 Ekim için eylem çağrısı yaptı
Öğrenci örgütleri, 6 Ekim’deki eylemleri protestoların üçüncü aşaması olarak tanımlıyor. Üniversite öğrencilerini temsil eden gruplar da lise öğrencileriyle dayanışma çağrısı yaptı. Kamu okullarındaki velileri temsil eden büyük bir federasyon ile eğitim alanındaki en az altı sendikanın gösterilere katılması bekleniyor.
Eylemlerin üniversitelere ne ölçüde yayılacağı, protestoların seyri bakımından belirleyici görülüyor. 2 Ekim’de yaklaşık 30 üniversite yerleşkesinde blokaj bildirilirken, 222 ortaöğretim kurumunda blokaj yaşandı ve yaklaşık 800 okulda ders düzeni bozuldu. 3 Ekim’de ise 735 okulun protestolardan bir biçimde etkilendiği, sayının önceki güne göre yüzde 30 azaldığı açıklandı. Ertesi gün ortaokullarda da protesto haberleri geldi.
Öğrenci hareketinin lise sınırlarını aşarak üniversite öğrencileri, veliler ve çalışan sendikalarıyla ortak bir talep çerçevesi kurması hükümet üzerindeki baskıyı artırabilir. Eğitim alanındaki örgütler, taleplerin yalnızca güvenlik tedbirleriyle değil, okul koşullarını iyileştirecek bütçe ve personel kararlarıyla yanıtlanmasını istiyor.
Protestoların merkezinde okul koşulları bulunuyor
Öğrenciler, uzun süren öğretmen eksiklerinin dersleri aksattığını, sınıflardaki öğrenci sayısının yüksek olduğunu ve çok sayıda okul binasının bakım gerektirdiğini söylüyor. Sıcak hava dönemlerinde yeterli havalandırma ve serinletme bulunmayan sınıflar, sızdıran çatılar, bozuk tuvaletler ve yetersiz ekipman da dile getirilen sorunlar arasında yer alıyor.
Eğitim bütçesi tartışması protestoların ekonomik arka planını oluşturuyor. Hükümetin kamu maliyesindeki baskıyı azaltmak amacıyla hazırladığı 2027 bütçesinde harcama kısıntılarına gitmesi bekleniyor. Öğrenciler ve eğitim çalışanları, tasarruf adımlarının zaten kaynak sorunu yaşayan devlet okullarını daha da zorlayacağından endişe ediyor.
Édouard Geffray, öğrenci taleplerinin meşru başlıklar içerdiğini kabul ederken okul binalarının kapatılması, yakılması veya eğitim çalışanlarına saldırılması gibi eylemlerin kabul edilemeyeceğini söyledi. Bakanlık, öğretmensiz kalan dersler için vekil öğretmen görevlendirmesini hızlandırmayı amaçlayan bir eylem planı başlatacağını ve öğrenci temsilcilerinin taleplerini izlemek için yeni bir iletişim mekanizması kurulacağını açıkladı.
Hasar ve yaralanmalar güvenlik endişesini büyüttü
Protestolar sırasında okul binaları ve çevresindeki araçlarda hasar meydana geldi. Metz’de bir okulda çıkan yangın, binanın bir bölümüne ve okul personeline ait araçlara zarar verdi. Paris’in bazı bölgelerindeki lise girişleri de yangınlardan etkilendi. Yetkililer, 100’den fazla lisenin ağır hasar gördüğünü, maddi zararın ise on milyonlarca avroya ulaştığını değerlendiriyor.
Bordeaux’da bir itfaiyecinin yangına müdahale ederken alevler içinde kalması, Marsilya’da ise bir kadına yanıcı aerosol sıkıldığı iddiası soruşturmalara konu oldu. Güvenlik güçlerinin müdahaleleri de tartışma yarattı; Paris’te bir öğrencinin yaralanmasıyla ilgili inceleme başlatıldı.
6 Ekim’deki gösteriler, hükümetin öğrenci taleplerine somut bir takvim verip vermeyeceğini ve protestoların barışçıl biçimde sürüp sürmeyeceğini gösterecek. Öğrenci örgütleri, öğretmen atamaları, sınıf mevcudu, bina onarımları ve eğitim bütçesi konusunda açık kararlar açıklanmasını talep ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Fransa’daki öğrenci protestoları neden başladı?
Fransa’daki lise öğrencileri öğretmen açığı, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri, aşırı sıcak sınıflar ve bakımsız okul binaları nedeniyle protesto düzenliyor. Öğrenciler ayrıca eğitim bütçesindeki olası kısıntıların devlet okullarındaki sorunları artırmasından endişe ediyor.
Fransa’da yeni öğrenci gösterileri ne zaman yapılacak?
Öğrenci sendikaları, 6 Ekim 2026 Salı günü Fransa genelinde yeni gösteriler düzenleme çağrısı yaptı. Paris merkezindeki eylem için güvenlik önlemlerinin artırılması bekleniyor.
Protestolardan kaç okul etkilendi?
3 Ekim’de 735 okulun protestolardan bir biçimde etkilendiği açıklandı. Bu sayı, önceki güne kıyasla yaklaşık yüzde 30 daha düşük olarak bildirildi.
Fransa’daki öğrenci protestolarında kaç kişi yaralandı?
Yetkililere göre protestoların başlangıcından beri 170 öğrenci ile aralarında 40 okul müdürünün bulunduğu en az 65 eğitim çalışanı yaralandı. Güvenlik güçleri de 600’den fazla polis ve jandarma personelinin yaralandığını bildirdi.