Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın emeklilere yönelik iyileştirme mesajının ardından, 2027 bütçesi kapsamında aylıklara enflasyon artışının üzerinde destek sağlanmasına dönük teknik çalışma hız kazandı. Masadaki seçenekler arasında refah payı, seyyanen artış, en düşük emekli aylığına tamamlayıcı ödeme ve gelir durumuna göre destek bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 bütçesinde emeklilerin önceliklendirildiğini ve enflasyonla gelecek artışın üzerinde imkân sağlama hedefiyle hazırlık yapıldığını açıkladı. Yılmaz, teknik çalışmanın tamamlanmadığını, farklı alternatiflerin hakkaniyet ve adalet ölçütleriyle incelendiğini bildirdi.
Emekli aylıkları için üç seçenek masada
İlk seçenek, emekli aylıklarına ocak döneminde uygulanacak enflasyon farkına ek olarak refah payı verilmesi. Refah payı, aylıklardaki artışın yalnızca enflasyon verisiyle sınırlı kalmaması için değerlendirilen ek iyileştirme yöntemi olarak öne çıkıyor.
İkinci seçenek seyyanen artış. Seyyanen artış tercih edilirse, belirli grupların aylıklarına oran yerine sabit tutarlı ek ödeme yapılabilecek. Teknik çalışma, refah payı ile seyyanen artıştan yalnızca birinin mi uygulanacağını, yoksa farklı gelir grupları için yöntemlerin birlikte mi kullanılacağını henüz netleştirmedi.
Üçüncü seçenek ise en düşük emekli aylığı alanlara yönelik tamamlayıcı ödeme. Önce tüm emekliler için ortak bir alt sınır belirlenmesi, ardından en düşük aylık alan kesime ilave destek sağlanması değerlendiriliyor. En düşük emekli aylığının geçmiş dönemlerde Hazine katkısıyla yükseltildiği biliniyor.
Yaş ve çalışma durumu temel ölçüt olabilir
Hazırlıkta yaş, gelir seviyesi, prim gün sayısı ve emeklinin çalışıp çalışmadığı temel ölçütler arasında yer alıyor. Özellikle çalışma hayatına dönmesi zorlaşan ileri yaştaki emekliler için daha yüksek refah payı ya da ek ödeme seçeneği tartışılıyor.
65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek destek verilmesi ihtimaller arasında bulunuyor. Yaş eşiğinin 65 yerine 60 olarak belirlenmesi de alternatiflerden biri. Her iki eşik için de kesinleşmiş karar bulunmuyor.
Çalışan emekliler ile çalışamayan emekliler arasında ayrım yapılması da gündemde. Çalışma geliri olmayan ve yalnızca emekli aylığıyla geçinen kesimin destekten daha yüksek oranda yararlanması planlanıyor. Bölgesel ihtiyaçların belirlenmesi amacıyla yapılan incelemelerde elde edilen hane ve gelir verilerinin değerlendirmede kullanılması bekleniyor.
En düşük aylık ve gelir desteği değerlendiriliyor
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, emeklilere yönelik düzenlemede yararlanılabilecek araçlardan biri olarak değerlendiriliyor. Sistem üzerinden hane geliri düşük olan emeklilere tamamlayıcı destek verilmesi seçeneği inceleniyor. Uygulamanın kapsamı, ödeme miktarı ve yararlanma koşulları için açıklanmış nihai bir metin bulunmuyor.
Türkiye’de yaklaşık 18 milyon emekli ile 27,5 milyon prim ödeyen çalışan bulunuyor. Düzenlemenin maliyeti, Sosyal Güvenlik Kurumunun bütçe dengesi ve 2027 merkezi yönetim bütçesindeki kaynaklar dikkate alınarak hesaplanacak.
Kademeli emekliliğe ilişkin yeni bir hazırlığın ise emekli aylıklarını iyileştirme çalışmasının parçası olmadığı belirtiliyor. Yetkililer, emeklilik sistemine ilave yük getirecek adımlar için kalıcı finansman gereğine işaret ediyor.
Yasa teklifi bütçe görüşmelerinden sonra gelebilir
Enflasyona bağlı olağan aylık artışların dışında yapılacak destekler için yasal düzenleme gerekebilecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan, gerekli düzenlemenin TBMM’nin takdiriyle yıl sonuna kadar hayata geçirilmesini umduğunu söyledi.
Cevdet Yılmaz da bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından teknik çalışmanın olgunlaştırılarak Meclis’e sunulabileceğini açıkladı. TBMM’ye gelecek teklif, yaş eşiği, çalışma durumu, gelir kriteri, refah payı oranı ve en düşük aylığa yapılacak ilave ödemenin çerçevesini belirleyecek.
Emekliler açısından kesinleşen başlık, 2027 bütçesinde aylıkları iyileştirmeye dönük kaynak ayrılması hedefi oldu. Refah payının oranı, seyyanen artışın tutarı, hangi emeklilerin destek alacağı ve uygulamanın başlangıç tarihi ise yasama sürecindeki düzenlemeyle netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Emekli aylıklarına hangi ek destekler değerlendiriliyor?
Emekli aylıklarına enflasyon artışına ek refah payı verilmesi, seyyanen artış yapılması ve en düşük emekli aylığı alanlara tamamlayıcı ödeme sağlanması seçenekleri inceleniyor.
65 yaş üstü emeklilere daha yüksek artış yapılacak mı?
65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha yüksek refah payı veya ek ödeme verilmesi seçenekler arasında yer alıyor. Yaş eşiği ile ödeme oranı için henüz kesinleşmiş karar bulunmuyor.
Çalışan emekliler ile çalışamayan emekliler farklı destek alacak mı?
Teknik çalışmada çalışan emekliler ile çalışma imkânı bulunmayan emeklilerin ihtiyaçlarının ayrı değerlendirilmesi planlanıyor. Çalışma geliri olmayan emeklilere daha yüksek destek verilmesi ihtimali üzerinde duruluyor.
Emekli aylığı düzenlemesi ne zaman TBMM’ye gelecek?
Teknik çalışmanın 2027 bütçe görüşmelerinin ardından olgunlaştırılarak TBMM’ye sunulması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar hayata geçirilmesini hedeflediklerini açıkladı.