GSS borçları için yeni kanun hazırlığı başladı
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına ilişkin yeni bir yasal düzenleme hazırlığı yürütülüyor. Hazırlanan teklifin, 2017 yılına ait ve 10 yıllık tahsil süresini dolduran ödenmemiş prim borçlarını kapsaması planlanıyor. Düzenlemeden 1 milyondan fazla kişinin yararlanabileceği belirtiliyor.
Planlanan uygulama henüz yasalaşmadı. Kapsam, yararlanacak kişi sayısı, silinecek toplam tutar ve yürürlük tarihi; kanun teklifinin TBMM’ye sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul aşamalarında kesinleşecek. GSS borcu bulunan vatandaşların, yürürlüğe girmemiş hazırlıklara dayanarak borçlarının otomatik biçimde silindiği sonucuna varmaması gerekiyor.
Düzenlemenin odağında 2017 yılı borçları var
Hazırlığın temelinde, kamu alacaklarında dikkate alınan 10 yıllık tahsil zamanaşımı bulunuyor. Plan hayata geçerse, 2017 yılına ait GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilecek. Daha önce aynı gerekçeyle 2012, 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait GSS prim borçları için de silme işlemleri yapılmıştı.
GSS, sosyal güvencesi olmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan sistem olarak uygulanıyor. Gelir testi sonucunda prim ödeme gücü bulunmadığı belirlenen kişilerin primleri devlet tarafından karşılanıyor. Ödeme gücü olduğu belirlenen kişiler ise GSS primi ödüyor. 2026 yılı için aylık GSS primi 1.981 lira olarak uygulanıyor.
Düzenleme yalnızca kanunda açıkça yazılan borç dönemlerini kapsayacak. Sonraki yıllara ait GSS borçları, teklif metninde ayrıca hüküm kurulmadıkça silinmeyecek. Gecikme cezası ve gecikme zammının kapsamı da teklifin nihai metniyle belirlenecek.
Teklifin Meclis takvimi henüz kesinleşmedi
GSS borçlarına ilişkin düzenlemenin torba kanun teklifi içinde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Meclis gündeminde öncelikle 2027 yılı merkezi yönetim bütçe teklifi bulunuyor. Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerin ardından bütçenin Genel Kurulda ele alınması öngörülüyor.
Hazırlığın bütçe görüşmelerinin tamamlanmasından sonra gündeme gelmesi beklenirken, düzenlemenin yılbaşından önce yasalaşması da hedefleniyor. Sağlık hizmetlerinden yararlanma bakımından 31 Aralık tarihi önem taşıyor. GSS prim borcunu ödemeyenler için mevcut sağlık hizmeti erişim süresinin yıl sonunda dolacağı belirtiliyor.
Teklifin TBMM’ye geliş tarihi, siyasi parti gruplarının uzlaşması, komisyon gündemi ve torba kanun metnindeki diğer maddelere bağlı olacak. Kanun kabul edilmeden, Resmî Gazete’de yayımlanmadan ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında işlem yapılmadan borç silme uygulaması başlamayacak.
GSS borcu bulunanlar kayıtlarını kontrol etmeli
GSS prim borcu bulunan kişiler, borcun hangi döneme ait olduğunu e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun GSS tescil ve prim borcu sorgulama hizmetinden kontrol edebiliyor. Sorgulama ekranında borç tutarı, prim dönemi ve tescil bilgileri görüntülenebiliyor.
Tescil hatası, gelir testi sonucu veya borç dönemine ilişkin uyuşmazlık olduğunu düşünen kişiler Sosyal Güvenlik Kurumu müdürlüklerine başvurabiliyor. Gelir testi yaptırmamış kişiler bakımından da güncel sosyal güvenlik kayıtlarının incelenmesi önem taşıyor.
Türkiye genelinde yaklaşık 10 milyon kişinin GSS borcu bulunduğu, borçluların bir bölümünün primini kendisinin ödediği, diğer bölümün primlerinin ise devlet tarafından karşılandığı bildiriliyor. Planlanan silme, tüm GSS borçlarını değil; 10 yıllık süreyi dolduran belirli dönem alacaklarını hedefliyor.
Sağlık hizmetlerine erişim neden önem taşıyor
GSS borçlarının silinmesine yönelik hazırlık, borç yükünün azaltılmasının yanı sıra sağlık hizmetlerine erişim bakımından da önem taşıyor. Prim borcu nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı sınırlanabilecek kişiler için yeni bir yasal düzenleme, hak kaybı riskini azaltabilir.
Ancak uygulamanın etkisi teklif metnindeki ayrıntılara bağlı olacak. Vatandaşların borç tutarı, borcun yılı, gelir testi durumu ve SGK tescil kayıtları kişiden kişiye değişebiliyor. Kesin bilgi için TBMM’de kabul edilen kanun hükümlerinin ve Sosyal Güvenlik Kurumunun duyurularının takip edilmesi gerekiyor.
Sıkça Sorulanlar
GSS prim borçları hangi yıl için silinecek?
Hazırlık aşamasındaki düzenlemenin, 2017 yılına ait ve 10 yıllık tahsil süresini dolduran Genel Sağlık Sigortası prim borçlarını kapsaması planlanıyor. Kesin kapsam kanun metniyle belirlenecek.
GSS borç silme düzenlemesinden kaç kişi yararlanacak?
Düzenlemeden 1 milyondan fazla kişinin yararlanabileceği belirtiliyor. Kesin yararlanıcı sayısı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ve yürürlüğe girecek kanun hükümlerine göre netleşecek.
GSS borç silme düzenlemesi yasalaştı mı?
Hayır. GSS prim borçlarının silinmesine ilişkin çalışma hazırlık aşamasında bulunuyor; teklifin TBMM’de kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
GSS prim borcu nasıl sorgulanır?
GSS prim borçları e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun GSS tescil ve prim borcu sorgulama hizmetinden kontrol edilebilir. Tescil veya borç bilgisine itirazı olan kişiler SGK müdürlüklerine başvurabilir.