Pazar, 22 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

COP31 Antalya Görüşmeleri Fosil Yakıt Metninde Uzlaşmadan Kapandı

COP31 Antalya Görüşmeleri Fosil Yakıt Metninde Uzlaşmadan Kapandı

suaragarut.id

WhatsAppXE-Posta

COP31 iklim zirvesi Antalya’da ana örtü kararı kabul edilmeden kapandı. 190’dan fazla ülkenin katıldığı görüşmeler, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin açık ifadeler ile iklim finansmanının kapsamı üzerinde kilitlendi. Planlanan takvimi yaklaşık 48 saat aşan müzakerelerde taraflar, ortak metin için gerekli uzlaşıyı sağlayamadı.

Ana karar fosil yakıt ifadesinde kilitlendi

Antalya’da görüşülen taslağın ilk halinde, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan derhal uzaklaşma çağrısı yer aldı. Daha sonraki metinlerde kömür, petrol ve doğalgaza ilişkin doğrudan ifadelerin çıkarılması, görüşmelerin temel anlaşmazlık noktası oldu.

Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Pasifik ada ülkeleri ve bazı gelişmekte olan ülkeler, fosil yakıtlar anılmadan iklim krizine karşı yeterli bir karar alınamayacağını savundu. Müzakerelerde 100’den fazla ülkenin fosil yakıt ifadesinin korunmasını desteklediği bildirildi.

Rusya ve Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler ise fosil yakıtlara açık atıf yapılmasına karşı çıktı. Bir kısım ülke, eksik gördüğü metne rağmen genel uzlaşının korunması için kararın kabul edilmesini istedi. Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinde ana kararların uzlaşıyla alınması gerektiğinden, karşı çıkan tarafların varlığı metnin kabulünü engelledi.

Antalya taslağında iklim finansmanı da tartışıldı

İklim finansmanı, fosil yakıt başlığıyla birlikte ikinci büyük anlaşmazlık alanını oluşturdu. Gelişmekte olan ülkeler, iklim kaynaklı afetlere hazırlanmak ve afetlerin etkilerini gidermek için daha yüksek, öngörülebilir ve somut mali destek talep etti.

Taslak metin, uyum finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması yönünde çalışma yapılmasını öngördü. Ancak taslakta başlangıç tutarı, bağlayıcı hedef veya ülkelere dağıtılacak kaynak miktarı yer almadı. Kırılgan ülkeler, belirsiz hedeflerin sel, kuraklık, aşırı sıcaklar ve deniz seviyesinin yükselmesiyle mücadelede yeterli olmayacağını bildirdi.

Taslak ayrıca karbon yakalama ve depolama teknolojilerine ilişkin hedeflere de yer verdi. Eleştiriler, söz konusu teknolojilerin emisyon azaltımının yerine geçirilmemesi gerektiği üzerinde yoğunlaştı. Karbon yakalama teknolojileri bazı sektörlerde gerekli görülebilse de yüksek maliyet ve büyük ölçekli uygulamadaki sınırlılıklar tartışılmayı sürdürüyor.

COP31 neden planlanan tarihten sonra tamamlandı?

Taraflar, kapanış tarihinden sonra da uzlaşma metni hazırlamak için görüşmeleri sürdürdü. Antalya’daki toplantılar yaklaşık 48 saat uzadı ve COP31, yıllık Birleşmiş Milletler iklim konferanslarının en uzun süren toplantılarından biri oldu.

COP31 Başkanı Murat Kurum, müzakere heyetlerinin metin üzerinde yoğun çaba harcadığını ancak salondaki bazı tarafların taslağa itiraz ettiğini söyledi. Müzakereler Başkanı Chris Bowen da tarafların birkaç temel konuda aşamadığı kesin sınırlar bulunduğunu belirtti.

Ana örtü kararı kabul edilmemesine rağmen zirvede bazı teknik gündem maddelerinde ilerleme sağlandı. Ayrıca 90’dan fazla ülke, ekonomilerinde elektrifikasyonu hızlandırmayı amaçlayan taahhüde imza attı. Elektrik kullanımının yenilenebilir kaynaklarla desteklenmesi, enerji sistemlerindeki fosil yakıt bağımlılığını azaltma araçlarından biri olarak görülüyor.

COP28 kararı ve 1,5 derece hedefinin durumu

COP31’deki tartışma, 2023’te Dubai’de düzenlenen COP28’de kabul edilen fosil yakıtlardan uzaklaşma yönündeki çağrının ardından yaşandı. COP28 kararı yürürlükte kalmayı sürdürüyor; Antalya’daki görüşmeler ise söz konusu çağrıyı daha güçlü ve güncel bir metinle ilerletemedi.

Küresel iklim hedefleri üzerindeki baskı da müzakerelerin önemini artırıyor. Birleşmiş Milletler değerlendirmeleri, mevcut politikaların sürmesi halinde küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre yaklaşık 2,8 dereceye ulaşabileceğine işaret ediyor. Dünya genelindeki ortalama sıcaklık artışı şimdiden yaklaşık 1,4 derece düzeyinde bulunuyor.

Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefinin aşılma riski, emisyonların daha hızlı azaltılması ve iklim finansmanının güçlendirilmesi taleplerini öne çıkarıyor. COP31’in ana kararsız sona ermesi, sonraki iklim zirvelerinde fosil yakıtlar, finansman ve karbon yakalama teknolojileri başlıklarındaki müzakerelerin yeniden ele alınacağı anlamına geliyor.

Sonraki iklim zirvelerinde hangi başlıklar öne çıkacak?

Antalya’da çözülemeyen başlıkların sonraki Birleşmiş Milletler iklim toplantılarında yeniden gündeme gelmesi bekleniyor. Tarafların önünde, fosil yakıt kullanımını azaltmaya ilişkin ortak dil oluşturmak, uyum finansmanında ölçülebilir hedefler belirlemek ve karbon yakalama teknolojilerinin sınırlarını tanımlamak gibi konular bulunuyor.

COP31’de ana kararın kabul edilmemesi, teknik çalışmaların veya COP28’deki kararların ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Ancak yeni ve kapsamlı bir ortak kararın yokluğu, ülkelerin iklim politikalarına ilişkin uluslararası yönlendirmeyi zayıflatıyor.

Sıkça Sorulanlar

COP31 iklim zirvesi nerede ve ne zaman sona erdi?

COP31 iklim zirvesi, 22 Kasım 2026 Pazar günü Antalya'da sona erdi. Görüşmeler planlanan kapanışın yaklaşık 48 saat sonrasına uzadı.

COP31'de neden ana iklim kararı alınamadı?

Taraflar, nihai metinde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açıkça yer verilmesi ve iklim finansmanının somutlaştırılması konusunda anlaşamadı. Birleşmiş Milletler iklim görüşmelerinde uzlaşı gerektiği için ana karar kabul edilmedi.

COP31 taslağında iklim finansmanı için hangi hedef yer aldı?

Taslakta uyum finansmanının 2035'e kadar en az üç katına çıkarılması için çalışma yapılması önerildi. Taslak, başlangıç tutarı ve bağlayıcı mali taahhütler içermediği için eleştirildi.

COP31'de fosil yakıt ifadesine kimler destek verdi?

Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Pasifik ada ülkeleri ve bazı gelişmekte olan ülkeler fosil yakıtlara açık atıf yapılmasını destekledi. Müzakerelerde 100'den fazla ülkenin bu ifadenin korunmasından yana olduğu bildirildi.

COP31'de ana karar çıkmasa da hangi ilerleme sağlandı?

COP31'de bazı teknik gündem maddelerinde ilerleme sağlandı. Ayrıca 90'dan fazla ülke, ekonomilerinde elektrifikasyonu hızlandırmayı amaçlayan bir taahhüde imza attı.

Çerez tercihleri