Çin’in eylül ihracatı yapay zekâ talebiyle yüzde 36,3 arttı

Eylül ihracatı tahminlerin üzerinde arttı

Çin’in ihracatı eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36,3 arttı. Resmî gümrük verileri, artışın ağustostaki yüzde 25’lik yükselişi belirgin biçimde aştığını ve ekonomistlerin yüzde 25,5 seviyesindeki beklentisinin üzerinde gerçekleştiğini gösterdi. Eylül performansı, yılın şubat ayından beri kaydedilen en hızlı ihracat artışı oldu.

İthalat da yıllık bazda yüzde 31 yükseldi. Ağustosta yüzde 28,2 olan ithalat artışı için piyasa beklentisi yüzde 24,5 düzeyindeydi. İhracatın ithalattan daha hızlı büyümesi, Çin’in aylık dış ticaret fazlasını ağustostaki 119,1 milyar dolardan 133,5 milyar dolara taşıdı.

Eylül ayında ihracatın değeri 447,18 milyar dolar, ithalatın değeri ise 313,66 milyar dolar olarak açıklandı. Böylece aylık fazla, ülkenin dış ticaretinin en güçlü kalemlerinden biri hâline geldi.

Yapay zekâ donanımı ve otomobiller öne çıktı

Küresel ölçekte yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar, Çin üretimi teknoloji bileşenlerine yönelik siparişleri artırdı. Veri merkezlerinde kullanılan yarı iletkenler, entegre devre kartları ve bilgisayar donanımı ihracat büyümesinde belirleyici ürün grupları arasında yer aldı.

Entegre devre kartı ihracatının değeri eylülde yıllık bazda yüzde 136 arttı. Aynı kalemdeki adet artışının çok daha sınırlı kalması, fiyatların ve daha yüksek katma değerli ürünlerin toplam ihracat değerindeki etkisine işaret etti. Çin’in otomobil ihracatı da yüzde 56,3 artarak 1,18 milyon araca ulaştı; otomobil sevkiyatlarının değeri yüzde 62 yükseldi.

Yüksek teknoloji ürünlerindeki talep, Çin ekonomisinde zayıf iç tüketim ve gayrimenkul sektöründeki uzun süren gerilemenin etkisini kısmen dengeledi. Çin yönetimi 2026 yılı için yüzde 4,5 ila yüzde 5 aralığında ekonomik büyüme hedefliyor.

Dokuz aylık fazla 938 milyar dolara ulaştı

Ocak-eylül döneminde Çin’in birikimli dış ticaret fazlası yaklaşık 938 milyar dolar oldu. Yılın son çeyreğinde ihracat belirgin biçimde yavaşlamazsa, 2026 sonunda yıllık dış ticaret fazlasının 1 trilyon doları aşması bekleniyor. Geçen yılın toplamındaki 1,2 trilyon dolarlık rekorun geçilip geçilmeyeceği, son üç aydaki teknoloji ve otomobil sevkiyatlarına bağlı olacak.

İthalattaki yükselişe rağmen bazı enerji kalemlerinde farklı bir görünüm ortaya çıktı. Ham petrol ithalatının miktarı üst üste altıncı ay çift haneli gerilerken, değer bazında ithalat mayıstan sonra ilk kez arttı. Doğal gaz ithalatı miktarında da yıl başından beri düşüş görüldü.

Dış talepteki güç, Çinli fabrikaların üretimini destekliyor. Buna karşılık iç tüketim, yatırım harcamaları ve konut piyasasındaki zayıflık ekonominin diğer bölümlerinde baskı yaratmayı sürdürüyor. Uluslararası Para Fonu, 2026 için Çin büyüme tahminini yüzde 4,5’e indirmişti.

ABD ve Avrupa ile ticaret baskısı sürüyor

Çin’in büyüyen dış ticaret fazlası, başta ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere ticaret ortaklarının dengesizlik eleştirilerini artırıyor. ABD ile Çin, eylül ayında tarife ateşkesini uzatma konusunda anlaşmaya vardı. Kaynaklarda, karşılıklı tarife indiriminin kapsadığı mal tutarına ilişkin farklı rakamlar yer alıyor; tarafların ticaret gerilimini azaltma hedefi ise ortak bilgi olarak öne çıkıyor.

Avrupa Birliği ile yapılan görüşmelerde Çin’in hibrit araç ihracatına sınırlama getirilmesi konusunda anlaşma sağlandığı bildirildi. Düzenlemenin ayrıntılarının ilerleyen aylarda netleşmesi bekleniyor. Otomobil sevkiyatları üzerinde oluşabilecek etki nedeniyle Çinli ihracatçıların yürürlük tarihinden önce teslimatlarını hızlandırması olasılığı bulunuyor.

Çin, ihracat başarısını sanayi kapasitesi ve küresel rekabet gücüyle açıklıyor. Ticaret ortakları ise yüksek dış ticaret fazlasının yerli sanayiler üzerindeki baskıyı artırdığını savunuyor. Yapay zekâ yatırımlarındaki küresel hızın sürmesi, Çin’in teknoloji ihracatı için önemli destek olmaya devam edecek; yatırım döngüsündeki yavaşlama ise en büyük risklerden biri olarak görülüyor.